کتاب اسلام المسلم باسلام محمد خاتم الانبیاء - جلد 2
اگر حاج که قصد حج کرده و احرام بسته باشد از ادامه ی حج و ادای آن منع کرده شود، دمی را از کسی که به حرم داخل می شود بفرستد و روزی را برای ذبح آن دم تعیین کنند و بعد از ذبح آن، حاج منع شده از حج می تواند از احرام خود خارج شود.
دلیل:
ترجمه ی آیه: و حج و عمره برای خدا به اتمام رسانید پس اگر از (حج یا عمره) بازداشته شوید لازم است آنچه سهل باشد از قربانی و متراشید سرهای خود را تا آنکه قربانی بمکانش برسد... [سوره ی البقره آیه 196]
احصار (منع شدن از حج): بازداشتن حاج را از حج.
منع شدن یکی از این دو فرض، احصار محسوب نمی شود:
علل مانع از ادامه ی حج:
دلیل:
رسول الله ﷺ:
هر کس مریض شود و یا که (از اعضای بدنش) بشکند، از حجش حلال شده است و باید بعداً به جای آن حج بجا آورد. سنن ابی داود ج2ص173سنن الترمذی ج3ص268سنن النسائی ج5ص198سنن ابن ماجه ج2ص1028مسند امام احمد ج24ص509. یعنی می تواند از ادامه ی حجش باز ایستد و حلال شود.
از ابن عباس (رض): هر کس احرام حج یا عمره ببندد و بعد دچار مریضی شود که ادامه ی احرام بر وی سخت آید، می تواند حلال شود و باید بعداً قضای آن را بجای آورد.
جامع البیان للطبری ج3ص22 ذیل آیه 196 البقرهمعرفه السنن و الاثار ج7ص490فتح الباری لابن حجر ج4ص3مرعاة المفاتیح ج9ص428.
کسی که برای حج مفرد احرام بسته است یک گوسفند و کسی که برای قِران احرام بسته است برای حلال شدن و بیرون آمدن از احرام باید دو دم بفرستد.
از ابن عمر (رض): آیا سنّت رسول الله ﷺ
برای شما کافی نیست؟ هر کس از شما از حجش بازداشته شود پس طواف بیت الله نماید و سعی صفا و مروه بجای آورده و حلال گردد و بعداً قضای حجش را بجای آورد؛ پس هدی ذبح کند و اگر هدی نیافت روزه بگیرد.
صحیح البخاری ج3ص9سنن النسائی ج5ص169السنن الکبری للبیهقی ج5ص365عمده القاری ج10ص145.
محل ذبح آن «دم» حرم می باشد و اگر در غیر حرم ذبح کند، آن حاج نمی تواند از احرام بیرون آید.
دلیل:
ابن عباس (رض) به کسی که هدی خود را در غیر حرم ذبح کرده بود امر کردند تا هدی خود را اعاده کند و دوباره در حرم ذبح کند و گفتند: رسول الله ﷺ به اصحابش (رض) امر کردند تا در عمره ی قضاء هدی خود را اعاده کنند.
سنن ابی داود ج2ص173المستدرک علی الصحیحین ج1ص660معرفه السنن و الاثار ج7ص494.
کسی که برای حج مفرد احرام بسته بود و از آن منع شده بود، در قضای آن یک حج و یک عمره باید بجای آورد و کسی که از حج قِران حلال شده بود، باید در قضای آن یک حج و دو عمره بجای آورد و کسی که از عمره حلال شده بود یک عمره بر وی واجب است.
دلیل:
از ابن مسعود (رض): «محصر» هدی بفرستد و اگر توانست با عمره حلال شود و در آینده نیز قضای حجش را بجای آورد و اگر بدون عمره حلال شده باشد پس بر وی عمره و حج واجب است که در آینده باید بجای آورد و این قول ابن عباس (رض) نیز می باشد.
جامع البیان للطبری ج3ص413مصنف ابن ابی شیبه ج3ص162الدر المنثور ج1ص512اعلاء السنن ج7ص3512و3513و3514. رسول الله ﷺ حضرت عائشه (رض)
را برای قضای عمره اش همراه برادرش عبدالرحمان بن ابی بکر (رض) فرستادند و وی نیز قضای عمره اش را بجای آورد. صحیح البخاری ج2ص140صحیح مسلم ج2ص870سنن ابی داود ج2ص153سنن النسائی ج1ص132.
کسی از ادامه حج منع می شود و وی برای بیرون آمدن از احرام (حلال شدن) به مکه «دم» می فرستد و بعد احصار (منع) برداشته می شود، در این صورت اگر وی این امکان را داشته باشد که هم به حج و هم به دم فرستاده شده قبل از ذبح برسد، پس وی باید برای ادای حج اقدام کند و ادامه دهد.
و اگر به یکی از این ها (ادای حج و ذبح دم) نتواند برسد، پس وی می تواند با ذبح حلال شده بعداً حجش را قضاء کند.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.