بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

فصل برگشت (رجعت و رجوع) از طلاق

کتاب اسلام المسلم باسلام محمد خاتم الانبیاء - جلد 3

در حال پخش صوت بخش
فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است
0%
بازگشت
↻بچرخانید

فصل برگشت (رجعت و رجوع) از طلاق:

مسئله ۱۱۰اگر مردی زن خود را طلاق کند و

اگر مردی زن خود را طلاق کند و آن طلاق بائن و یا سه طلاق نباشند، اگر عدّت زن تمام نشده باشد، در این صورت شوهر حق رجوع و برگشت دارد؛ گرچه بدون رضایت زن باشد.

دلیل:

رسول‌الله ﷺ امّ المؤمنین حفصه (رض) را طلاق نمودند و جبرئیل (ع) آمدند و گفتند: رجوع کن زیرا وی بسیار روزه‌دار و بسیار نمازخوان است و در بهشت همسرت است و رسول‌الله ﷺ به وی رجوع نمودند. مسند حارث ج2ص914مسند البزار ج4ص237

رضایت زوجه در ابتدای عقد می‌باشد و رجعت ادامه‌ی عقد قبلی است، پس رضایت وی شرط نیست. بدائع الصنائع ج3ص181

زیرا وی یک‌بار بر این وصلت، رضایت داده است.

مسئله ۱۱۱با گفتن «رجوع کردم» و همچنین با «نزدیکی

با گفتن «رجوع کردم» و همچنین با «نزدیکی کردن» و همچنین با «لمس کردن زن از روی شهوت» و همچنین با «نظر کردن به شرمگاه زن»، رجوع ثابت می‌شود.

دلیل:

۱رجعت یعنی ادامه دادن عقد قبلی است؛ پس با نزدیکی این امر اعلام کرده می‌شود.

۲زیرا این افعال مختصّ ملکی است که مستلزم حلالیت محل است؛ پس اقدام وی به این کار نشانه‌ی ادامه دادن عقد است. المبسوط للسرخسی ج6ص21

مسئله ۱۱۲مستحب است که مرد برای رجوع خود شاهد بگیرد و

مستحب است که مرد برای رجوع خود شاهد بگیرد و رجوع خود را به زنش اعلام کند.

دلیل:

زیرا در آیه‌ی رجعت طلاق و احادیث مربوط به آن، شاهد گرفتن ذکر نشده است و اگر شاهد نگیرد ممکن است که زن ادعا کند که رجوع وی بعد از تمام شدن عدّت بوده است؛ پس برای جلوگیری از این احتمال بهتر است که شاهد بگیرد. بدائع الصنائع ج3ص181

مسئله ۱۱۳اگر مرد قصد رجوع نداشته باشد، مستحب است که

اگر مرد قصد رجوع نداشته باشد، مستحب است که برای وارد شدن بر زن، اول از وی اجازه بگیرد.

دلیل:

زیرا ممکن است که زن در خانه‌اش برهنه باشد و با دیدن وی رجوع حاصل شود درحالی‌که چنین قصدی نداشته است و عدّت به درازا بکشد و در این کار بر زن مشقّت است. الهدایه ج2ص257

مسئله ۱۱۴در مدت عدت طلاق رجعی، بر زن مستحب است که خود

در مدت عدّت طلاق رجعی، بر زن مستحب است که خود را آرایش کند.

دلیل:

زیرا شوهر وی تا زمان انقضای عدّت بر وی حلال است و رجعت مستحب است؛ پس برای جلب شوهرش خوب است که آرایش کند. الهدایه ج2ص257

مسئله ۱۱۵اگر زنش را طلاق رجعی داده باشد، وی می‌تواند

اگر زنش را طلاق رجعی داده باشد، وی می‌تواند در مدت عدّت با وی نزدیکی کند.

دلیل:

در آیه 228 سوره‌ی بقره آمده است که: «شوهرانِ آنان بر رجعت اولی (مقدّم) هستند از دیگران». در اینجا آنان را شوهر نامید، پس نکاح بین آنان برجاست و نزدیکی و آمیزش بر زن و شوهر حلال است.

الاختیار لتعلیل المختار ج3ص147

تا وقتی‌که شاهد بر رجوعش نگرفته باشد، مرد حق ندارد با معتده اش به مسافرت برود.

دلیل:

قرآن کریم: آنان (معتده ها) را از خانه‌شان خارج نکنید. سوره طلاق/1

مسئله ۱۱۶اگر زن ادعا کند که عدتش تمام‌شده است و در

اگر زن ادعا کند که عدّتش تمام‌شده است و در مدتی که از طلاقش گذشته است احتمال انقضای عدّت وجود داشته باشد، پس قول وی مقبول است.

مسئله ۱۱۷همچنین در مورد باقی بودن عدت، قول زن معتبر است

همچنین در مورد باقی بودن عدّت، قول زن معتبر است.

مسئله ۱۱۸همچنین اگر زن بگوید که رجوع وی در زمان عدت

همچنین اگر زن بگوید که رجوع وی در زمان عدّت نبوده است، قول زن قبول است.

دلیل:

زیرا زن در این موارد امین دانسته شده است و در آیه 228 سوره‌ی بقره، به زنان امر شده است که حیض و حمل را کتمان نکنند. بدائع الصنائع ج3ص186

مسئله ۱۱۹اگر کسی زن خود را سه طلاق نماید، دیگر

اگر کسی زن خود را سه طلاق نماید، دیگر آن زن بر وی حرام است تا وقتی‌که به نکاح دیگری دربیاید و آن زوج دوم با وی نزدیکی داشته باشد و زوج دوم طلاق دهد و عدّت زوج دوم نوبتم.

دلیل:

قرآن کریم: پس اگر باز زن را طلاق داد دیگر بر او حلال نیست، مگر آنکه به نکاح مردی دیگر درآید. سوره بقره/230

رسول‌الله ﷺ به کسی که شوهرش وی را سه طلاق داده بود و آن زن به نکاح دیگری درآمده بود گفتند: تو بر شوهر اولت حلال نیستی تا وقتی‌که شوهر دومت با تو نزدیکی و آمیزش داشته باشد.

مسند ابی داود الطیالسی ج3ص80المعجم الکبیر للطبرانی ج24ص350المبسوط للسرخسی ج6ص9

مسئله ۱۲۰توجه

توجه: طلاق یعنی گفتن الفاظ طلاق و به زبان آوردن آن و در این مورد اگر یک طلاق دهد، یکی واقع می‌شود و دو طلاق دیگر دارد و اگر بعداً یک طلاق دیگر دهد، طلاق دوم نیز واقع می‌شود و یک طلاق برای مرد باقی‌مانده است و اگر بار سوم طلاق دهد، زنش سه‌طلاقه شده است؛ پس حکمش مسئله‌ی فوق‌الذکر‌است.

مسئله ۱۲۱و همچنین است اگر در همان اول بگوید

و همچنین است اگر در همان اول بگوید: «دو طلاق»، برای وی یک طلاق باقی می‌ماند و اگر بار دیگر طلاق دهد، حکم فوق‌الذکر شامل وی می‌شود.

مسئله ۱۲۲و همچنین است اگر به‌یک‌باره سه طلاق دهد، بر

و همچنین است اگر به‌یک‌باره سه طلاق دهد، بر وی حکم فوق‌الذکر جاری می‌شود.

مسئله ۱۲۳زوج دوم اگرچه بالغ باشد و یا مراهق،

زوج دوم اگرچه بالغ باشد و یا مراهق، درصورتی‌که با زن نزدیکی نماید، با این عمل برای زوج اول حلال می‌گردد.

دلیل:

زیرا مراهق نیز همانند بالغ قدرت نزدیکی دارد و بر زنی که مراهق نزدیکی کند، غسل واجب می‌شود. الجوهرة النیرة ج2ص53

مراهق: نوجوانی که در شرف بلوغ است ولی بالغ نشده است.

مسئله ۱۲۴نکاح زوج دوم باید «نکاح صحیح» باشد و اگر

نکاح زوج دوم باید «نکاح صحیح» باشد و اگر «نکاح فاسد» باشد، تحلیل (حلالیت) حاصل نمی‌شود.

دلیل:

زیرا در قرآن آمده است که «نکاح کند» و معتبر در شرع نکاح صحیح است. هدایه ج2ص258

مسئله ۱۲۵نکاح کردن جهت «حلال گرداندن» برای «زوج اول»

نکاح کردن جهت «حلال گرداندن» برای «زوج اول» مکروه است و با انجام این عقد و عمل باوجود کراهت، این زن برای زوج اول حلال می‌گردد.

دلیل:
رسول‌اللهﷺ:
لعنت الله ﷻ بر محلِّل و محلِّلٌ له.
سنن ابن ماجه ج3ص118 - السنن الصغیر للبیهقی ج3ص60
ترجمه

مُحَلِّل: کسی که برای «حلال گرداندن» بر زوج اول، زن مطلقه‌ی کسی را نکاح می‌کند.

محلِّلٌ له: کسی که برای «حلال گرداندن»، مطلقه‌ی خود را بر کسی دیگر نکاح می‌کند.

مسئله ۱۲۶اگر زنی بگوید من تحلیل (حلال) شده¬ام و زوجی

اگر زنی بگوید من تحلیل (حلال) شده¬ام و زوجی که سه طلاقش داده است بر گمانش چنین بیاید که وی راست می‌گوید و در مدت ذکرشده امکان تحلیل باشد، در این صورت بر زوج اولش جایز است که وی را به نکاحش دربیاورد.

دلیل:

زیرا نکاح نوعی معامله و یا امری دینی است و در این‌گونه کارها قول یک نفر مقبول می¬باشد و مدت نیز این امکان را به وی داده است؛ پس انکاری بر وی نیست. البحر الرائق ج4ص64

مسئله ۱۲۷زوج دوم طلاق‌های زوج اول را از بین می‌برد؛

زوج دوم طلاق‌های زوج اول را از بین می‌برد؛ چه یک طلاق باشد و چه دو طلاق؛ و اگر زوج اول بعداً نکاح کند، سه طلاق اجازه دارد و امام محمد (رض) می‌گویند که زوج دوم یک و دو طلاق را از بین نمی‌برد.

دلیل:

۱زیرا رسول‌الله ﷺ گرچه محلِّل و محلِّلٌ له را لعنت کردند ولی بااین‌وجود وی را محلِّل نامیدند؛ یعنی کسی که زن مطلقه‌ی کسی را برایش حلال می‌گرداند و در اینجا رسول‌الله ﷺ یک طلاق یا چند طلاق بودن را شرط نکردند؛ پس معلوم می‌شود که زوج دوم تمام طلاق‌های قبلی زوج اول را از بین می‌برد؛ و این

قول ابن مسعود (رض) و ابن عمر (رض) و ابن عباس (رض) می‌باشد.
الغرة المنفیة ج1ص154
ترجمه

2- دلیل امام محمد (رض): زیرا زوج دوم به انتها رساننده‌ی حرمت نکاح بر زوج اول می‌باشد و قبل از ثبوت یک شیء نمی‌تواند به پایان برسد؛ یعنی اول باید چیزی ثابت شود تا بتوانیم بعداً بگوییم تمام‌شده است و به انتها رسیده است. الهدایه ج2ص258

تفسیر

GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود