کتاب قول الفصل فی شبهات الوهابیه
معانی دعاء در لغت:
دعاء از دعو می باشد که:
دارای یک اصل است و آن توجه کسی را به خود جلب کردن با صدا یا کلامی دیگر. مقائیس اللغه باب الدال و العین و ما یماثلهاالمغرب فی ترتیب المعرب ج2ص226ش جدیده
معنی دعاء صدا کردن و خواندن می باشد.گفته می شود: دعوت فلاناً: یعنی فلانی را صدا زدم. اساس البلاغه ج1ص288تاج العروس فصل الدال مع الواو و الیاءالصحاح الجواهری باب الواو و الیاء
"دعاء: خواهان بودن و حریص بودن به آنچه که در نزد الله ﷻ است از خیر و مبالغه در درخواست از وی. و از آن جمله است: {*ادعوا رَبَّکم تَضَرُّعاً و خفْیَة(55)*} سوره اعراف آیه 55 (از پروردگار خود بخواهید و درخواست کنید با زاری و با صدای آهسته)." تاج العروس فصل الدال مع الواو و الیاءلسان العرب باب الدالقاموس المحیط فصل الدالالمصباح المنیر ج3ص225ش جدیدهالمحکم و المحیط الاعظم ج1ص319
دعاء: یعنی عبادت و همچنین کمک خواستن. (تاج العروس فصل الدال مع الواو و الیاء)
"دعاء در بعضی مواقع معنی عبادت کردن می دهد مانند: *{إِن الذین تَدْعون من دون الله عِبادٌ أَمثالُکم} سوره اعراف آیه 194 آنهایی که جز اللّه ﷻ به خدایی میخوانید، بندگانی چون شمایند* (لسان العرب باب الدال فصل العین)
"معنی دعاء بر سه وجه است:
1) به يگانگي ياد كردن الله ﷻ و ثناء و ستايش وی تعالی؛ مثل «يا اللَّهُ لا إِله إِلا أَنت»، و يا گفتن «ربَّنا لكَ الـحمدُ». و مانند ﴿*وقال ربُّكم ادعونـي أَستَـجِبْ لكم إِنَّ الذين يَسْتَكبرون عن عِبادتـي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرينَ. سوره غافر آیه 60 پروردگارتان گفت: بخوانيد مرا تا شما را پاسخ گويم. آنهايى كه از پرستش من سركشى مىكنند زودا كه در عين خوارى به جهنّم درآيند.*﴾ در اينجا كساني كه از دعاء الله ﷻ تكبّر می ورزند، کسانی هستند كه از توحيد و ثناء الله ﷻ، تكبّر می ورزند.
۲درخواست عفو و بخشش و رحمت و مانند آن از الله ﷻ؛ مثل اللهم اغفر لنا.
۳از الله ﷻ درخواست چیزهای مادی کردن؛ مثل اللهم ارزقنـی مالاً و ولداً.
و وجه تسمیه اینها به نام دعاء؛ بخاطر این است که همه ی اینها با الفاظی مانند «یا رحمان و یا الله و اللهم» آغاز کرده می شود." (لسان العرب باب الدال فصل العین)
والدّعْوَةُ؛ بالفتْحِ: دعوت مردم به غذا می باشد و بالکسر ادّعای نسب می باشد. مقائیس اللغه باب الدال و العین و ما یماثلهاجمهره اللغه ج1ص791تاج العروس فصل الدال مع الواو و الیاءالصحاح الجواهری باب الواو و الیاءالمصباح المنیر ج3ص225ش جدیدهالمغرب فی ترتیب المعرب ج2ص226ش جدیده
ودَعْوَةُ الحَقِّ: شهادَةُ أَن لا إلَه إلاَّ الله. تاج العروس فصل الدال مع الواو و الياء -لسان العرب باب الدالالمحكم و المحيط الاعظم ج1ص319
وما دَعاکَ إلی هذا الأَمْرِ: چه چیزی تو را به این کار کشانده است. (تاج العروس فصل الدال مع الواو و الیاء- لسان العرب باب الدال فصل العین)
والدّعاءُ: الإيمانُ. (تاج العروس فصل الدال مع الواو و الياء)
دَعاهُ الله: الله ﷻ وی را عذاب داد. (لسان العرب باب الدال فصل العین)
هر چیزی در روی زمین به چیز دیگری احتیاج پیدا کند، همانا آن چیز را خواسته است. مثلاً به کسی که لباسش مندرس شده است گفته می شود: قد دَعَتْ ثِیابُکَ یعنی احتیاج به پوشیدن یکی دیگری پیدا کردی. (تاج العروس فصل الدال مع الواو و الیاء - لسان العرب باب الدال فصل العین)
نتیجه گیری از معانی دعاء:
دعاء در معانی: خواندن- صدا کردن – نداءکردن- عذاب دادن– عبادت کردن- به یگانگی یادکردن و ثناء گفتن- بر کاری باعث شدن – ایمان- حریص بودن به آنچه نزد الله ﷻ است، می باشد.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.