بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

احاديث توسّل

کتاب قول الفصل فی شبهات الوهابیه

در حال پخش صوت بخش
فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است
0%
بازگشت
↻بچرخانید
احادیث توسّل:
❝
عن عمر بن الخطاب رضي الله عنه قال: قال رسول الله : «لَمّا اقْتَرَفَ آدَمُ الْخَطِيئَةَ قالَ: يارَبّ أَسْأَلُكَ بِحَقّ مُحَمَّدٍ لما غَفَرْتَ لِي،فَقالَ الله: ياآدَمُ وكَيْفَ عَرَفْتَ مُحَمّداً و لَمْ أَخْلُقْهُ؟ قالَ: يارَبّ لأَنَّكَ لَمّا خَلَقْتَنِي بِيَدِكَ و نَفَخْتَ فِيَّ مِنْ روحِكَ رَفَعْتُ رَأْسِي فَرَأَيْتُ على قوائِمِ الْعَرْشِ مَكْتوباً لاإِله إِلاالله مُحَمَّدٌ رَسولُ الله،فَعَلِمْتُ أَنَّكَ لَمْ تُضِفْ إِلى اسْمِكَ إِلا أَحَبَّ الْخَلْقِ إِلَيْكَ،فقالَ الله: صَدَقْتَ ياآدَمُ إِنَّهُ لأَحَبُّ الْخَلْقِ إِلَيَّ ادْعُني بِحَقِّهِ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكَ و لَوْلا مُحَمَّدٌ ماخَلَقْتُكَ». هذاحديث صحيح الإسناد. (المستدرك على الصحيحين ج2ص 671- جامع المسانيد و المراسيل ج11ص97 – كنز العمال ج1ص2288- دلائل النبوة (البيهقي) باب ماجاء في تحدث رسول الله صلى الله عليه و سلم بنعمة ربه عز و جل لقوله تعالى ﴿و أما بنعمة ربك فحدث﴾ - مغني المحتاج إلى معرفة معاني ألفاظ المنهاج ج1ص649 - قصص الأنبياء ابن كثير ج1ص1ص5)
از رسول الله ﷺ: وقتی حضرت آدم آن خطاء را انجام داد، گفت: یا رب به حقّ محمّد آمرزش خود را از تو می طلبم. پس الله تعالی می فرماید: ای آدم، تو محمّد را از کجا می شناسی در حالی که من هنوز وی را خلق نکرده ام؟ آدم (ع) گفت: وقتی مرا خلق کردی و در من از روح خود دمیدی، سرم را بالا گرفتم، پس دیدم که در ستونهای عرش نوشته شده بود (لا إِلهَ إِلا الله مُحَمَّدٌ رَسولُ الله) از آنجا دانستم که تو چیزی را در کنار اسم خود قرار نخواهی داد، مگر اینکه آن شخص محبوب ترین خلق به تو باشد.پس الله تعالی فرمود: درست گفتی ای آدم، همانا وی دوست ترین خلق به من است. به حقّ او دعاء کن که من تو را آمرزیدم و اگر محمّد نمی بود، تو را خلق نمی کردم. این حدیث اسنادش صحیح است.
❝
عن ثُمامةَ بنِ عبدِاللهِ بنِ أَنسٍ عن أنس «أَنَّ عمرَ بنَ الخَطّابِ رضيَ اللهُ عنه كان إِذا قحَطوا استسقى بالعبّاسِ بنِ عبدِالمطَّلبِ فقال: اللّهمَّ إِنا كنّا نَتوسَّلُ إليكَ بنبِّينا صلى الله عليه و سلّم فتَسقِينا، و إِنا نتوسَّلُ إِليكَ بعَمِّ نبيِّنا فاسقِنا. قال: فيُسقونَ».
صحيح البخاري ج1ص342 - سنن الكبرى للبيهقي ج5ص168- مشكاة المصابيح ج1ص429 - فيض القدير ج4ص373 - نيل الأوطار شرح منتقى الأخبار ج4ص30
حضرت عمر (رض)، وقتی قحطی و بی آبی رخ می داد، حضرت عباس (رض) را وسیله قرار می داد و می گفت: بار الها، ما رسول الله ﷺ را وسیله قرار می دادیم و تو به ما آب می دادی و حال نیز عموی رسول الله ﷺ را وسیله می گیریم، پس به ما باران بده. راوی گوید با این کار نیز به آنها آب داده می شد.
❝
حدّثنا عبدالله حدَّثني أبي حدثنا روح قال: حدثنا شعبة عن أبي جعفر المديني قال: سمعت عمارة بن خزيمة بن ثابت يحدث عن عثمان بن حنيف: «أن رجلاً ضريراً أتى النبيّ صلى الله عليه و سلّم فقال: يا نبي الله أدع الله أن يعافيني؟فقال: إن شئت أخرت ذلك فهو أفضل لآخرتك و إن شئت دعوت لك؟ قال: لا، بل ادع الله لي،فأمره أن يتوضأ و أن يصلي ركعتين و أن يدعو بهذا الدعاء: اللهم إني أسألك و أتوجه إليك بنبيك محمد صلى الله عليه و سلّم نبيّ الرحمة يا محمد إني أتوجه بك إلى ربي في حاجتي هذه فتقضي و تشفعني فيه و تشفعه فيّ، قال: فكان يقول هذا مراراً،ثم قال بعد أحسب أن فيها أن تشفعني فيه قال: ففعل الرجل فبرأ». (مسند امام احمد ج5ص128 - المسند الجامع عثمان بن حنيف الانصاري و الدعوات الكبير للبيهقي بَابُ مَايُسْتَحَبُّ لِلدَّاعِي مِنْ رَفْعِ الْيَدَيْن ِفِيا لدُّعَاءِ.. - سنن الترمذي ج10ص25 - صحيح ابن خزيمه ج2ص225 - سنن الكبري للنسائي ج6ص169 - المستدرك على الصحيحين ج1ص457- جامع المسانيد و المراسيل ج2ص83 – مشكاة المصابيح ج2ص68 - منتخب عبد بن حميد ج1ص147 - فيض القدير ج2ص135 - الفتح الكبير ج1ص239- كنز العمال ج1ص237 - تهذيب الكمال ج12ص395 - سير اعلام النبلاء ج1ص250 - مراقي الفلاح شرح نور الإيضاح ج1ص205 - حاشية رد المحتار على الدر المختار ج6ص691)
عثمان بن حنیف (رض): همانا مرد علیلی پیش رسول الله ﷺ آمد و گفت: ای نبی الله ﷺ، الله ﷻ را بخوان تا مرا سلامتی دهد.پس حضرت ﷺ فرمودند: اگر بخواهی آن را تأخیر کند که این برای آخرتت بهتر است و اگر هم خواستی برایت دعاء می کنم؟ آن مرد گفت: نه؛ برایم دعاء کن. پس به وی امر کرد تا وضوء سازد و دو رکعت نماز بخواند و این دعاء را بخواند: بار الها؛ همانا من از تو می خواهم و به سوی تو متوجه می شوم به وسیله ی پیامبرت، محمّد ﷺ که نبی رحمت است؛ ای محمّد ﷺ، من به وسیله ی تو به سوی پروردگارم متوجّه می شوم در باره ی این نیاز خودم که آن را برآورده کنی و در این باره مرا شفاعت کنی. راوی گوید: پس آن مرد این دعاء را چند بار تکرار می کرد (در اینجا فکر می کنم می گفت ان تشعنی فیه به جای تشفعنی فیه) و راوی گوید: پس آن مرد این کار را انجام داد و از مرضش سلامتی یافت.
❝
وعن عثمانَ بنِ حُنَيْفٍ : أَنَّ رَجلاً كانَيَ خْتَلِفُ إِلى عثمانَ بنِ عفانَ في حَاجَةٍ لَهُ فَكَانَ عُثمانُ لايَلْتَفِتُ إِلَيْهِ و لا يَنْظُرُ إِليهِ في حَاجَتِهِ فَلَقِيَ عُثمانَ بنَ حُنيفٍ فَشَكا ذَلِكَ إِليْهِ،فقالَ لَهُ عُثمانُ بنُ حنيفٍ: ائتِ المَيْاةَ، فَتَوَضَّأ، ثمَّ ائتِ المَسْجِدَ فَصَلِّ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ، ثمَّ قُلْ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ،و أَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ بِنَبِيِّنَا مُحمدٍ صلى الله عليه و سلّم نَبِيِّ الرَّحْمَةِ. يَا محمدُ إِنِّي أتَوَجَّهُ بِكَ إِلى رَبِّي فَيَقْضِي لِي حَاجَتِي، و تَذْكُرُ حَاجَتُكَ، و رُحْ إِليَّ حَتَّى أَرُوحَ مَعَكَ، فَانْطَلَقَ الرَّجُلُ فَصَنَعَم َاقَالَ لَهُ،ثُمَّ أَتَى بَابَ عُثمانَ، فَجَاءَ البَوَّابُ حَتَّى أَخَذَ بِيَدِهِ ادْخَلَهُ على عُثمانَ بنِ عفّانَ،اجْلَسَهُ مَعَهُ على الطِنْفِسَةِ، و قال: حَاجَتُكَ؟ فَذَكَرَ حَاجَتَهُ، فَقَضَاهَا لَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ: مَا ذَكَرْتُ حَاجَتَكَ حَتَّى كَانَتْ هَذِهِ السَّاعَةُ. و قالَ: مَاكَانَ تْلَكَ مِنْ حَاجَةٍ فَائْتِنَا. ثُمَّ إِنَّ الرَّجُلَ خَرَجَ مِنْ عِنْدِهِ فَلَقِيَ عُثمانَ بنَ حُنيفٍ فقالَ لهُ: جَزَاكَ الله خَيْراً،مَا كَانَ يَنْظُر ُفي حَاجَتِي و لايَلْتَفِتُ إِليَّ حَتَّى كَلَّمْتُهُ فيّ. فقالَ عُثمانُ بنُ حنيفٍ، و الله مَا كَلَّمْتُهُ، و لَكِنْ شَهِدْتُ رسولَ الله صلى الله عليه و سلّم و أَتَاهُ رجلٌ ضَرِيرٌ فَشَكَا إِلَيْهِ ذَهَابَ بَصَرِهِ. فَقالَ لَهُ النبيُّصلى الله عليه و سلّم: «أَوَتَصْبِرُ؟» فقالَ: يا رسولَ الله، إِنَّهُ لَيْسَ لِي قَائِدٌ، و قَدْ شَقَّ عَليَّ. فقالَ لهُ النبيُّ صلى الله عليه و سلّم: «ائتِ الْمِيضَأَةَ، فَتَوَضَّأ، ثُمَّ صَلِّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ ادْعُ بِهَذِهِ الدَّعَوَاتِ» فقالَ عثمانُ بنُ حنيفٍ: فوالله مَا تَفَرَّقْنَا و طَالَ بِنَا الحَدِيثُ حَتَّى دَخَلَ عَلَيْنَا الرَّجُلُ كَأَنَّهُ لَمْ يَكُنْ بِهِ ضَرَرٌ قَطُّ. قلت: روى الترمذي و ابن ماجة طرفاً مِن آخره خالياً عن القصة، و قدقال الطبراني عقبه: و الحديث صحيح بعد ذكرطرقه التي روي بها. (مجمع الزوائد ج2ص565- معجم الطبراني الكبير ج 9ص30 - الترغيب و الترهيب ج1ص272 - معرفة الصحابة (أبي نعيم الأصبهاني)عثمان بن حنيف الانصاري.)
از عثمانَ بنِ حُنَیْف (رض): مردی بود که با حضرت عثمان بنِ عفّان (رض)درباره ی حاجتی که داشت اختلاف می کرد. پس حضرت عثمان (رض) به نیاز وی اعتناء نمی کرد تا اینکه با عثمان بن حنیف (رض) ملاقات کرد و از اینکه عثمان بن عفّان (رض) کار وی را راه نمی اندازد، به وی شکایت کرد و عثمان بن حنیف (رض) نیز به وی گفت که به وضوخانه برو و وضوء ساز و به مسجد برو و این دعاء را بخوان: بار الها؛ همانا من از تو می خواهم و به سوی تو متوجَه می شوم به وسیله ی پیامبرمان محمّد ﷺ؛ ای محمّد ﷺ، من به وسیله ی تو به سوی پروردگارم متوجّه می شوم؛ پس حاجت مرا برآورده کن و نیازت را ذکر کن. و پیش من بیا، من نیز همراهت خواهم آمد. پس مرد رفت و آنچه عثمان بن حنیف (رض) به وی گفته بود را انجام داد. بعد به در عثمان بن عفّان (رض) آمد، پس دربان آمد و از دستش گرفت و او را بر عثمان بنِ عفّانَ (رض) داخل کرد و همراه وی بر نمدی نشاند و گفت- عثمان بن عفّان (رض) - : حاجتت را بگو؟ پس آن مرد حاجتش را گفت و وی آن را انجام داد و گفت: تا این لحظه حاجت تو یادم نبود و گفت اگر حاجتی داشتی پس پیش ما بیا. پس آن مرد خارج شد و عثمان بن حنیف (رض) را دید؛ پس به وی گفت: الله ﷻ تو را اجر نیکو دهد. به نیاز من التفاتی نمی کرد و به من نگاه هم نمی کرد تا اینکه تو در باره ی من با وی صحبت کردی. عثمان بن حنیف (رض) گفت: به الله ﷻ قسم با وی صحبتی نکردم ولی من در حضور رسول الله ﷺ بودم که مردی نابینا پیش ایشان آمد، پس از نابینا بودن خود شکایت کرد پس رسول الله ﷺ به وی گفتند: آیا صبر می کنی؟ آن مرد گفت: یا رسول الله ﷺ مرا کسی نیست که هدایت کند- قائد کسی که به کمک وی نابینا به این طرف و آن طرف برود- و این بر من سنگین آمده است. پس رسول الله ﷺ به وی فرمودند: به وضوخانه برو و وضوء ساز سپس دو رکعت نماز بخوان بعد این دعاء را بخوان. پس عثمان بن حنیف (رض) گفت: به الله ﷻ قسم که ما از همان مجلس که نشسته بودیم جدا نشده بودیم و کلام ما به درازا کشید تا اینکه آن مرد بر ما وارد شد، گویا که آن مرد را ضرری– نابینایی- اصلاً نداشته است. طبرانی بعد از ذکر طرق روایت آن گفته است که صحیح است.

در اینجا و با این حدیث معلوم می شود که صحابه در مورد ادعیه، تاریخ انقضاء متصوّر نبودند و معتقد نبودند که این توسّل برای زمان حیات رسول الله ﷺ می باشد، بلکه هر چیزی که می آموختند آن را بعد از وفات رسول الله ﷺ نیز استفاده می کردند.

❝
فلما فرغ دخل رسول الله صلى الله عليه و سلّم فاضطجع فيه، فقال: «اللَّهُ الذي يُحْيِـي و يُمِيْتُ، و هُوَحَيٌّ لايَمُوْتُ،اغْفِرْلأمَّتِي فَاطِمَةَبِنْتِ أَسَدٍ، و لَقِّنهَا حُجَّتَهَا، و وَسِّعْ عَلَيْهَا مَدْخَلَهَا بِحَقِّ نَبِيِّكَ و أَلانْبِيَاءِالذِينَ مِنْ قَبْلِي فإنَّكَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ» و كبر عليهاأربعاً، و أدخلوها اللحد هو و العباس و أبوبكرالصديق رضي الله عنهم. (مجمع الزوائد ج9ص414 - جامع المسانيد و المراسيل ج4ص420 – كنز العمال ج1ص2426 - حلية الأولياء ج3ص142 - التذكرة في أحوال الموتى باب ما جاء في ضغط القبرعلى صاحبه و إن كان صالحا - التذكرة الحمدونية الباب التاسع عشرفي المراثي و التعازي - معجم الطبراني الاوسط ج1ص1194 من اسمه احمد - معجم الطبراني الكبيرج24ص351 )
وقتی قبر فاطمه بنت اسد (رض) حفر شد، رسول الله ﷺ داخل قبر شدند و در آن دراز کشیدند، پس گفتند: الله ﷻ است که زنده می کند و می میراند و او زنده است و نمی میرد. بیامرز مادرم فاطمه بنت اسد را و به وی حجت تلقین کن و مکان وی را وسیع بدار به حقّ پیامبرت و پیامبران قبل از من؛ زیرا تو ارحم الرّاحمین هستی. و بر وی – فاطمه (رض)- چهار تکبیر گفتند و حضرت رسول الله ﷺ و عباس (رض) و ابوبکر الصدیق (رض)، وی را به قبر داخل کردند.
❝
حدّثنا عبدالله، حدثني أبي،ثنا عفان و بهز قالا: ثنا همام،ثنا قتادة، عن أنس بن مالك «أن رجلاً أتى النبي صلى الله عليه و سلّم و هوعلى المنبرفقال: يا رسول الله استسق الله لنا،قال: فاستسقى و مانرى في السماء قزعة،قال: فأمطرنا فماجعل تتقلع، فلما أتت الجمعة قام إليه ذلك الرجل أوغيره فقال: يارسول الله ادع الله أن يرفعها عنا،قال: فدعا فجعلت أنظر إلى السحاب يسفر يميناً و شمالاً و لايمطر من جوفها قطرة». مردي نزد رسول الله ﷺ آمد
مسند امام احمد ج4ص132 - مسند ابي يعلي ج5ص416 - سنن النسائي الكبري ج1ص558 - سنن ابن ماجة ج1ص404
در حالی که رسول الله ﷺ بر منبر بود. پس گفت: یا رسول الله ﷺ، برای ما طلب باران کن؛گفت –راوی- : پس حضرت ﷺ طلب باران کردند در حالی که در آسمان لکه ای هم نبود. گفت – راوی- : بر ما باران بارید و اصلاً قطع نمی شد. وقتی روز جمعه شد، همان مرد یا کسی دیگر ایستاد؛ پس گفت: یا رسول الله ﷺ دعاء کن که باران را از ما بردارد. گفت – راوی- : پس رسول الله ﷺ دعاء کرد، پس من شروع کردم به نظر کردن بر ابرها که از آسمان به چپ و راست کنار می رفتند در حالی که یک قطره نیز از آنها نمی چکید.
❝
عن أنس بن مالك،قال: جاء أعرابي إلى النبي صلى الله عليه و سلم فقال: يا رسول الله لقد أتيناك و مالنا بعير يئط و لاصبي يصطبح و أنشده : ..........وليس لنا إلا إليك فرارنا و أين فرار الناس إلا إلى الرسل فقام رسول الله صلى الله عليه و سلم يجر رداءه حتى صعد المنبر ثم رفع يديه إلى السماء فقال: « اسقنا غيثا مغيثا مريا....
(الدعاء للطبراني بَابُ رَفْعِ الْيَدَيْنِ عَلَى الْمِنْبَر ِفِي الاسْتِسْقَاءِ - دلائل النبوة (البيهقي) بَابُ اسْتِسْقَاءِالنَّبِيِّ - فتح الباري شرح صحيح البخاري ج3ص182 - عمدة القاري ج7ص29)
اعرابی پیش رسول الله ﷺ آمد و گفت: یا رسول الله ﷺ پیش تو آمدیم در حالی که ما را شتری نیست تا از خود صدا در بیاورد و نه کودکی که شیر بخورد و برای رسول الله ﷺ شعری خواند: و نیست ما را – پناهی- جز اینکه به سوی تو فرار کنیم و مردم به غیر از انبیاء به کجا فرار کنند. پس رسول الله ﷺ به پا خواست در حالی که ردایش بر زمین کشیده می شد و بر منبر رفت و دستهایش را به آسمان گرفت - و دعای استسقاء را خواند- .

در اینجا اعرابی اخلاص خود و درماندگی خود را به عرض رسول الله ﷺ رسانده و گفته است که طفل معصوم یا حیوان بی گناهی نیز نداریم و از روی بیچارگی به پیش تو آمدیم. در این حدیث آنچه آشکار است این است که بیچاره می تواند به نزد رسول الله ﷺ آمده و به عرض ایشان برساند و این از نظر رسول الله ﷺ هیچ اشکالی نداشته است بلکه به حرف های آن مرد گوش داده و به تأیید عمل آن مرد دست به دعاء برداشته است.

❝
حدّثنا أبو معاوية عن الأعمش عن أبي ص عن مٰلك الدار،قال: و كان خازن عمر على الطعام، قال: أصاب الناس قحط في زمن عمر،فجاء رجل إلى قبرالنبي صلى الله عليه و سلم فقال: يا رسول الله استسق لأمتك فإنهم قد هلكوا،فأُتِيَ الرجل في المنام فقيل له: ائت عمر فأقرئه السلام، و أخبره أنكم مستقيمون و قل له: عليك الكيس عليك الكيس فأتى عمرفأخبره فبكى عمرثم قال: يارب لاآلو إلاّ ما عجزت عنه.
مصنف ابن ابي شيبة ج7ص482 - الإستيعاب في معرفة الأصحاب ج3ص234 - جامع المسانيد و المراسيل ج14ص193 – كنز العمال ج1ص1675 - دلائل النبوه فِي باب ماجاءفي رؤية النبي صلى الله عليه و سلم في المنام - الإصابة في تمييز الصحابة ج6ص215 - الإستيعاب في معرفة الأصحاب ج3ص234 - البداية و النهاية ج7ص90
در زمان حضرت عمر (رض) قحطی پیش آمد و مردی به سوی قبر رسول الله ﷺ آمد و گفت: یا رسول الله ﷺ برای امّت خودت طلب باران کن، زیرا امّتت دارند هلاک می شوند. پس بر آن مرد در خوابش آمده شد و گفته شد: به عمر سلام برسان و به وی خبر ده؛ شما بر راه مستقیم هستید و به وی بگو: فطانت و هوشیاری را لازم گیرد؛ پس آن مرد به پیش حضرت عمر (رض) آمد و از این واقعه به وی خبر داد و حضرت عمر (رض) گریه کرد و گفت: ای پروردگار من، از هیچ چیز کوتاهی نمی کنم؛ مگر از آنچه که از آن عاجز هستم.

حضرت عمر (رض) آن شخص را نه متّهم به شرک و کفر کرد و نه او را از این کار بازداشت، و الّا اگر این کار درست نمی بود، بی شک حضرت عمر (رض) وی را مجازات می کرد.

❝
حدّثنا أبو النُعمانِ حدثنا سعيدُ بن زيدٍ، حدثنا عَمْرُو بنُ مالكٍ النكريُّ،حدثنا أبو الجوزاء أوسُ بنُ عبدِاللَّهِ، قال: قحطَ أهل المدينة قَحْطاً شديداً، فشَكَوْا إلى عائشةَ فقالَتْ: انظُروا قبرَ النبيِّ صلى الله عليه و سلّم فاجعلُوا منه كواً إلى السماءِ، حتى لايكون بَيْنَهُ و بينَ السماءِ سقْفٌ، قال: فَفَعَلُوا فمطِرْنا مطراً حتى نَبَتَ العشبُ، و سَمِنَتِ الإبِلُ حتى تَفَتَّقَتْ من الشحمِ، فسُمِّيَ عامَ الفتقِ.
سنن الدارمي ج1ص43 - مشكاة المصابيح ج3ص316في الاستسقاء بقبره صلى الله عليه و سلّم
در مدینه قحطی رخ داد؛ پس نزد حضرت عائشه (رض) از این قحطی شکایت کردند و ایشان فرمودند تا به قبر حضرت رسول الله ﷺبروند؛ پس از آن به طرف آسمان روزنه ای ایجاد کنند، طوری که بین روضه ی نبی ﷺ و آسمان سقفی نباشد. پس آن را انجام دادند؛ پس ما را باران بارید تا اینکه گیاه روئید و شتران فربه شدند، طوری که از چربی زیاد، شروع به شکافته شدن کردند، به همین جهت آن سال را سال فتق نام نهادند - سال شکافته شدن- .
❝
وقال(ص)«إنّ الشمسَ تدنو يومَ القيامةِ حتى يَبلُغَ العَرَقُ نِصفَ الأُذُنِ. فبيناهم كذلكَ استغاثوا بآدَمَ، ثمَّ بموسى، ثمَّ بمحمَّدٍ صلى الله عليه و سلّم». و زاد عبدُاللّهِ: حدَّثَني الليثُ حدَّثَني ابنُ أبي جعفرٍ «فيَشفَعُ ليُقْضى بينَ الخلقِ،فيمشي حتَّى يأخُذَ بحَلَقةِ البابِ. فَيومَئذٍ يَبعثهُ اللّهُ مَقاماً محموداً يَحمدُه أهلُ الجَمعِ كلُّهم». و قال مُعَلَّى حدَّثَنا وهيبٌ عنِ النعمانِ بنِ راشدٍ عن عبدِاللّهِ بنِ مسلمٍ أخي الزُّهريِّ عن حمزةَ سمعَ ابن عمرَ رضيَ اللَهُ عنه عنِ النبيِّ صلى الله عليه و سلّم في المسألةِ.
صحيح البخاري ج2ص536 - فتح الباري شرح صحيح البخاري ج4ص101 - عمدة القاري ج9ص56
در روز قیامت خورشید نزدیک می شود - به مردم-، آن قدر نزدیک که عرق مردم تا نصف گوش آنها می آید و در این حالت هستند که مردم استغاثه می کنند به حضرت آدم (ع) - از وی درخواست می کنند که آنان را از این وضع نجات دهد- بعد به حضرت موسی(ع) و بعد به حضرت محمّد رسول الله ﷺ و عبدالله (رض) اضافه می کند که لیث (رض) از ابن ابی جعفر (رض) روایت کرده است: پس رسول الله ﷺ شفاعت می کند تا بین خلائق قضاء – حکم- کرده شود. پس در آن روز است که الله تعالی، حضرت رسول الله ﷺ را به مقام محمود می رساند؛ مقام محمودی که همه وی را حمد گویند.

این استغاثه است؛ در روزی که کسی را جز الله ﷻ ملکی نیست. ببینید در آن روز نیز به دامان حضرت رسول الله ﷺ می افتند و از وی درخواست کمک می کنند.

اگر استغاثه به غیر الله ﷻ کفر باشد در آن روز نیز کفر خواهد بود، همچنان که در این دنیا باشد و اگر در آن روز کفر نباشد، در این دنیا نیز کفر نخواهد بود بلکه این حدیث دال بر آن است که استغاثه کفر نبوده بلکه جائز و عادی بوده است، همچنان که در آیه شریفه می فرماید:

❝
ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ ﴿73﴾ مِنْ دُونِ اللَّهِ قَالُوا ضَلُّوا عَنَّا بَلْ لَمْ نَكُنْ نَدْعُو مِنْ قَبْلُ شَيْئًا كَذَلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ الْكَافِرِينَ ﴿74﴾.
سوره غافر آیات 73و74
آنگاه به آنها گفته شود: آن شریکان که برای الله ﷻ میپنداشتید کجا هستند؟ (73) میگویند: آنها را از دست دادهایم، بلکه پیش از این چیزی را به خدایی نمیخواندهایم. الله ﷻ کافران را بدین سان گمراه میکند. (74).

اگر خواندن غیر الله ﷻ کفر می بود، باید که استغاثه کنندگان انکار کنند، اینان نه تنها انکار نمی کنند بلکه این عمل را تکرار می کنند.

❝
و قد أخرج قصة عاد الثانية أحمد بإسناد حسن عن الحارث بن حسان البكري قال: «خرجت أنا و العلاء بن الحضرمي إلى رسول الله صلى الله عليه و سلّم الحديثـ و فيه فقلت: أعوذ بالله و برسوله أن أكون كوافد عاد.
فتح الباري شرح صحيح البخاري ج4ص101 ج9ص549 - معجم الطبراني الكبير ج3ص254 - مسند امام احمد ج4ص531
احمد (رض) قصه ی عاد دوم را با اسناد از الحارث بن حسان البکری (رض) گفت: من و العلاء بن الحضرمی (رض) به سوی حضرت رسول الله ﷺ خارج شدیم تا آخر حدیث و در این حدیث آمده است: پس گفتم : پناه بر الله ﷻ و رسولش ﷺ می برم از اینکه مثل فرستاده و سفیر عاد باشم.

در اینجا پناه برده است بر الله ﷻ و رسولش ﷺ و این قول را نزد رسول الله ﷺ اداء کرد و ایشان وی را به کفر متّهم نکرد؛ بلکه او را فرمود تا در باره ی وافد- سفیر و فرستاده ی- عاد توضیح دهد. و این کار را تقریر نبی گویند که این نیز حجت است.

در قصه ی حضرت هاجر و حضرت اسماعیل (ع)؛ وقتی حضرت ابراهیم (ع) ایشان را در مکان احداث کعبه گذاشت و خود برگشت و ادامه ی حدیث:

❝
(وإذا هي تسمع صوتاً فقالت: قد سُمعتَ، فقل تُجَب،أو يأتي منك خير،قال أبوعامر، قد سُمعتَ فأغثْ فإذا هو جبريل،فركض بقدمه فنبع. فذهبت أم إسماعيل تحفر).
سنن النسائي الكبري ج5ص101
- هاجر- صدایی می شنید، پس هاجر گفت: همانا شنیده می شوی پس بگو تا اجابت کرده شوی، یا از تو خیری بر می آید و در روایت ابوعامر (رض) آمده است: همانا شنیده شدی پس کمک کن؛ پس در حال معلوم شد که جبرئیل (ع) است. پس پایش را به زمین کوفت؛ پس چشمه جوشیدن گرفت؛ پس مادر اسماعیل (ع) شروع به حفر کرد.

در این حدیث معلوم است که صاحب آن صدا، پروردگار نیست و جبرئیل (ع) نیز مخلوق است، پس استغاثه از غیر الله ﷻ کرد پس ابن تیمیه باید به حضرت هاجر بگوید که تو از غیر الله ﷻ استغاثه کردی پس مشرک هستی - نعوذ بالله- و به ابن عباس (رض) و حضرت هاجر بگوید که چرا به مردم کفر یاد می دهید، زیرا این عمل از نظر من کفر است!!!

در اینجا احادیث توسّل را تمام می کنم، نه به خاطر اینکه دیگر حدیثی نبوده باشد بلکه این مقدار عاقل و جاهل را بسنده است و کسی که با این همه هنوز قبول نکند، وی شامل این آیه است:

❝
وَإِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لَا يُؤْمِنُوا بِهَا حَتَّى إِذَا جَاءُوكَ يُجَادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ ﴿25﴾.
سوره الانعام آیه 25
و هر معجزهای را که بنگرند بدان ایمان نمیآورند. و چون نزد تو آیند، با تو به مجادله پردازند. کافران میگویند که اینها چیزی جز اساطیر پیشینیان نیست.

صحابه (رض) در باره ی چیزهایی که رسول الله ﷺ به آنها می آموختند هیچ تاریخ انقضاء تعیین نمی کردند و آن تعالیم را پس از وفات رسول الله ﷺ نیز انجام می دادند و ادعیه ای را که یاد گرفته بودند طبق تعالیم نبوی ﷺ، بدون هیچ تغییری می خواندند. در اینجا از جهالات این گروه باید نکته ای را ذکر کنم و آن درباره ی تشهّد می باشد که سلف و خلف در آن در هر نوع تشهّد چه در زمان نبی ﷺ و چه بعد از وی در آن این کلام را می گفتند:

﴿السلام عليك يا ايها النّبي﴾
ترجمه

تا اینکه این جاهلان به این نتیجه رسیدند که این خطاب برای زمان حیات نبی ﷺ می باشد و الآن که ایشان وفات یافته اند باید حرف خطاب را برداشته و {یا ایها النّبی} گفته شود!!!

تشهَد روایت شده اینگونه می باشد

(التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ)
ترجمه

و این گروه آمده اند و گفته اند که به

جای {السَّلَام عَلَیْک أَیهَا النَّبِی} باید (السّلام علی النبی) گفته شود.

و این دقیقاً مخالف احادیث مروی از تشهّد است که صحابه (رض) به دیگران با کلمه ی (علیک) می آموختند. باید به آنان گفت که اگر منظور از این قول این باشد که ، در زمان حیات؛ رسول الله ﷺمی شنیدند، باید گفت که در آن زمان نیز باید غائب خوانده می شد؛ زیرا رسول الله ﷺ به تشهّد کسی گوش نمی کردند و نمی شنیدند؛ پس این خطاب بی معنی است پس - نعوذ بالله- به پیامبر ﷺ نیز که این کلمات را که مانند یاد دادن قرآن، کلمه به کلمه آموخته است، این اشتباه بلاغی را گوشزد کنید و ایشان را از خطاء آگاه کنید (نعوذ بالله یا رسول الله ﷺ من وقتی این کلمات را از زبان اینان در اینجا ذکر می کنم بر تو پناه می برم و می خواهم از اساءت ادب حقیر چشم پوشی فرمائید).

وَقَالَ السُّبْكِيُّ: يَحْسُنُ التَّوَسُّلُ بِالنَّبِيِّ إلَى رَبِّهِ وَلَمْ يُنْكِرْهُ أَحَدٌ مِنْ السَّلَفِ وَلَا الْخَلَفِ إلَّا ابْنَ تَيْمِيَّةَ فَابْتَدَعَ مَا لَمْ يَقُلْهُ عَالِمٌ قَبْلَهُ اهـ الدر المختار وحاشية ابن عابدين (رد المحتار) (6/ 397)
ترجمه

ابن عابدین مؤلف کتاب ردالمحتار شرح الدر المختار چنین آورده است:

سبکی گوید: توسل به رسول الله ﷺ به سوی الله تعالی امری پسندیده است و توسل را کسی از سلف صالح و همچنین از علمای بعد آنان انکار نکرده است به غیر از ابن تیمیه که بدعت گذار (و انکار کننده ی توسل) است، آنچه که کسی قبل وی این را نگفته است.

تفسیر

GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود