بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

انواع اولیاء و ولی در آیات قرآن

کتاب قول الفصل فی شبهات الوهابیه

در حال پخش صوت بخش
فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است
0%
بازگشت
↻بچرخانید
انواع اولیاء و ولی در آیات قرآن:

در 33 آیه از قرآن کلمه ی اولیاء آمده است که در آن:

الف) آیاتی وجود دارد که از گرفتن اولیاء به غیر الله ﷻ منع و آنان را نکوهش کرده است:

۱
*مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ ﴿41﴾.
سوره العنكبوت آیه 41
ترجمه

مثل آنان که سوای الله ﷻ را اولیاء گرفتند، مثل عنکبوت است که خانهای بساخت. و کاش میدانستند، هر آینه سستترین خانهها خانه ی عنکبوت است.*

۲
*أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ ﴿3﴾.
سوره الزمر آیه 3
ترجمه

آگاه باش که دین خالص از آن الله ﷻ است و آنان که سوای او دیگری را به خدایی گرفتند، گفتند: اینان را از آن رو میپرستیم تا وسیله نزدیکی ما به الله یکتا شوند. و الله ﷻ در آنچه اختلاف میکنند میانشان حکم خواهد کرد. الله ﷻ آن را که دروغگو و ناسپاس باشد هدایت نمیکند.*

۳
*وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ اللَّهُ حَفِيظٌ عَلَيْهِمْ وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ ﴿6﴾.
سوره الشوری آیه 6
ترجمه

الله ﷻ مراقب اعمال کسانی است که جز او را به دوستی گرفتند، و تو وکیل آنها نیستی.*

۴
*أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَهُوَ يُحْيِ الْمَوْتَى وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿9﴾.
سوره الشوری آیه 9
ترجمه

آیا غیر الله ﷻ را به دوستی گرفتند؟ دوست حقیقی الله ﷻ است. و اوست که مردگان را زنده میکند، و اوست که بر هر کاری تواناست.*

۵
*وَمَا كَانَ لَهُمْ مِنْ أَوْلِيَاءَ يَنْصُرُونَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ سَبِيلٍ ﴿46﴾.
سوره الشوری آیه 46
ترجمه

جز الله ﷻ یار و مددکاری ندارند و هر کس را که الله ﷻ گمراه کند هیچ راهی برایش نیست.*

۶
*...مِنْ وَرَائِهِمْ جَهَنَّمُ وَلَا يُغْنِي عَنْهُمْ مَا كَسَبُوا شَيْئًا وَلَا مَا اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿10﴾.
سوره الجاثیه آیه 10
ترجمه

...پیش رویشان جهنّم است. و مالی که به دست آوردهاند و کسانی که سوای الله یکتا به خدایی گرفتهاند به حالشان سود نکند. ایشان را عذابی بزرگ است.*

ب) آیاتی که مؤمنان را اولیاء همدیگر دانسته است:

۱
*إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهَاجِرُوا مَا لَكُمْ مِنْ وَلَايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ حَتَّى يُهَاجِرُوا وَإِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلَّا عَلَى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿72﴾.
سوره الانفال آیه 72
ترجمه

آنان که ایمان آوردهاند و مهاجرت کردهاند و با مال و جان خویش در راه الله ﷻ جهاد کردهاند و آنان که به مهاجران جای داده و یاریشان کردهاند، اولیاء یکدیگرند. و آنان که ایمان آوردهاند و مهاجرت نکردهاند، از اولیاء شما نیستند تا آنگاه که مهاجرت کنند. ولی اگر شما را به یاری طلبیدند باید به یاریشان برخیزید مگر آنکه بر ضد آن گروهی باشد که میان شما و ایشان پیمانی بسته شده باشد. و الله ﷻ به کارهایی که میکنید بیناست. (72)*

۲
*وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَيُطِيعُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿71﴾.
سوره التوبه آیه 71
ترجمه

مردان مؤمن و زنان مؤمن اولیاء یکدیگرند. به نیکی فرمان میدهند و از ناشایست باز میدارند، و نماز میگزارند و زکات میدهند و از الله ﷻ و پیامبرش ﷺ فرمانبرداری میکنند. الله ﷻ اینان را رحمت خواهد کرد، الله ﷻ پیروزمند و حکیم است.*

ج) آیاتی که ولیّ مؤمنان را، الله ﷻ و رسول و مؤمنان نماز گزار و زکات دهنده و رکوع کننده می داند:

❝
إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ ﴿55﴾.
سوره المائده آیه 55
جز این نیست که ولی شما الله ﷻ است و رسول او و مؤمنانی که نماز را برپا می دارند و زکات را می دهند و ایشان پیوسته نماز گزارند.

د) الله تعالی، کسانی را به عنوان اولیاء الله معرفی می کند:

❝
أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿62﴾.
سوره يونس آیه 62
آگاه باشید که بر اولیاء الله بیمی نیست و غمگین نمیشوند.

ه) مؤمنان را اولیاء مسجدالحرام معرفی می کند:

❝
وَمَا لَهُمْ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُوا أَوْلِيَاءَهُ إِنْ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَّا الْمُتَّقُونَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ ﴿34﴾.
سوره الانفال آیه 34
به چه دلیل الله ﷻ عذابشان نکند، حال آنکه مردم را از مسجدالحرام باز میدارند و صاحبان – اولیاء- آن نیستند؟ صاحبان– اولیاء- آن تنها پرهیزگارانند ولی بیشترینشان نمیدانند.

و) آیاتی که مؤمنان را از اولیاء گرفتن کفّار منع می کند:

۱
*لَا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقَاةً وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ ﴿28﴾
سوره آل عمران آیه 28
ترجمه

نباید مؤمنان، کافران را به جای مؤمنان به دوستی- ولی بودن- برگزینند. پس هر که چنین کند او را با الله ﷻ رابطهای نیست. مگر اینکه از آنها بیمناک باشید. و الله ﷻ شما را از دشمنی با خود میترساند که بازگشت به سوی اوست.*

۲
*وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَوَاءً فَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِيَاءَ حَتَّى يُهَاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا ﴿89﴾.
سوره النساء آیه 89
ترجمه

- اهل کتاب- دوست دارند همچنان که خود به راه کفر میروند شما نیز کافر شوید تا برابر گردید. پس با هیچ یک از آنان دوستی مکنید تا آنگاه که در راه الله ﷻ مهاجرت کنند. و اگر سرباز زدند در هر جا که آنها را بیابید بگیریدشان و بکشیدشان و هیچ یک از آنها را به دوستی و یاری بر مگزینید.*

ز) کسانی نیز هستند که اولیاء شیطان هستند:

❝
يَا بَنِي آدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ كَمَا أَخْرَجَ أَبَوَيْكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْآتِهِمَا إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ ﴿27﴾.
سوره الاعراف آیه 27
ای فرزندان آدم، شیطان شما را نفریبد، همچنان که پدر و مادرتان را از بهشت بیرون راند، لباس از تنشان کند تا شرمگاهشان را به ایشان بنمایاند. او و قبیلهاش از جایی که آنها را نمیبینید شما را میبینند. ما شیطانها را دوستان – اولیاء-کسانی قرار دادیم که ایمان نمیآورند.

ت) کسانی نیز وجود دارند که شیطان اولیاء آنان است:

❝
فَرِيقًا هَدَى وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلَالَةُ إِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ ﴿30﴾.
سوره الاعراف آیه 30
و الله تعالی- فرقهای را هدایت کرده و فرقهای گمراهی را درخورند. اینان شیطان ها را به جای الله– به عنوان اولیاء- گرفتند و میپندارند که هدایت یافتهاند.

حال با توجه به انواع اولیاء در قرآن باید دید چه کسانی اولیاء الله هستند و چه کسانی اولیاءالشّیطان؛ و با توجه به اینکه این کلمه ی اولیاء در قرآن و سنّت باعث گمراهی خیلی از مسلمانان شده است، در ابتداء معنای لغوی آن را خواهیم دید.

تفسیر

GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود