کتاب راه روشن حنفی
در توسّل اعتقاد متوسّل مهم است نه طریقهی ادای توسّل:
حال که اثبات شد توسّل صحیح بوده و سلف صالح این کار را انجام میدادهاند گروهی معتقدند که در توسّل باید کلماتی از قبیل به حقّ فلان گفته از الله ﷻ بخواهد، حاجتش برآورده شود و مستقیم از انبیاء و اولیاء نخواهد. باید به عرض ایشان برسانیم که توحید و عدم شرک موردی است که مربوط به ایمان بوده و زبان فقط ترجمان قلب میباشد و برای اجرای احکام دنیوی و اصل در اعتقادات، همان باور قلبی است. همچنان که در قبل گذشت، مستقیماً به رسولالله ﷺ استسقاء عرض میشد و همچنین آن شخص که به قبر رسولالله ﷺ مراجعه کرده بود، مستقیماً رسولالله ﷺ را خطاب قرار داده بود. همانطور که گفتیم این نیز از اعتقادات میباشد. مهم و اصل باور قلبی است؛ یعنی اگر کسی بگوید به حقّ فلانی و یا اینکه؛ ای الله ﷻ به حقّ فلانی حاجت مرا برآورده کن و معتقد باشد آن فلانی میتواند کاری به غیر اذن الله ﷻ انجام دهد، این شرک است، گرچه کلمهی به حقّ و امثال این کلمات را به زبان آورد و اگر کسی مستقیماً از فلانی بخواهد که کاری برایش انجام دهد، چه زنده و چه مرده و به اذن الله ﷻ را نیز نگوید و به حقّ فلان نیز نگوید ولی در اعتقادش این باشد که ایشان وسیله هستند و بدون اذن الله ﷻ کاری از آنها برنمیآید، این شخص مؤمن است نه مشرک. برای مثال وقتی ما به دکتر میرویم، آیا کسی به شما میگوید که به او بگوئید شما وسیلهای بیش نیستید و شفادهنده الله ﷻ است یا اینکه بر همان اصل ایمان و موحّد بودن بسنده کرده میشود و کسی را متَهم به شرک کرده نمیشود؟ گرچه او بگوید؛ ای دکتر بدادم برسید. در اینجا نیز اعتماد بر اصل باور قلبی میباشد؛ چون اگر کسی معتقد باشد که دکتر میتواند کاری بدون اذن الله ﷻ انجام دهد، قطعاً کافر است؛ و الّا در آیهی شریفهی:
پس طبق این آیه شافی فقط الله ﷻ است، پس باید به اذن الله ﷻ را موقع دکتر رفتن گفته شود؛ پس معلوم شد که اعتقاد است که تعیین میکند چه کسی مؤمن و چه کسی مشرک است.
برای این ادّعا به این آیات توجه فرمایید:
و او را فرستادهای بهسوی بنیاسرائیل – قرار میدهد. با این دعوت- که: من از- جانب- پروردگارتان نشانهای برای شما آوردهام. – تا آنجا که- من برای شما از گِل چون شکل پرنده میسازم، آنگاه در آن میدمم و بهحکم الهی پرنده میشود و بهحکم الله ﷻ کور مادرزاد و پیس را بهبود میبخشم و مردگان را زنده میکنم؛ و به شما ازآنچه میخورید و آنچه در خانههای خود ذخیره میکنید، خبر میدهم و اگر مؤمن باشید در این–کار- برای شما نشانهای است.
در اینجا هردوی این پیامبران- عیسی (ع) و یوسف (ع)- کاری خارقالعاده و غیرطبیعی انجام میدهند. یکی از آنها اذن الله ﷻ را ذکر میکند و دیگری آن را به زبان نمیآورد، ولی چون پیامبر میباشد، معلوم است که همه را از الله ﷻ میداند.
عفریتی از جنّ گفت: من آن را پیش از آنکه از جایت برخیزی، برایت میآورم و من بر آن –کار- توانای امین هستم (39) کسی که به نزدش علمی از کتاب - الهی- داشت، گفت: من پیش از- یک- چشم به هم زدنت آن را نزد تو میآورم؛ و چون آن را در نزد خود مستقر یافت، گفت: این از فضل پروردگار من است تا مرا بیازماید که آیا سپاس میگزارم یا اینکه ناسپاسی میکنم و هر کس سپاس گزارد، تنها برای – سود- خود سپاس میگزارد؛ و هر کس ناسپاسی کند – بداند-که پروردگارم بینیاز بخشنده است (40).
در اینجا ملاحظه میفرمایید هیچگونه صحبتی از اینکه این کار، به اذن الله ﷻ است یا که خیر و یا اینکه در اصل فاعل و مالک کیست، به میان نمیآید. بااینحال ایشان مؤمن هستند.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.