کتابخانه / ترجمه فارسی شاطبیه / جلد اول کتاب شاطبیه / باب الإدغام الكبير [116 - 131]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

باب الإدغام الكبير [116 - 131]

ترجمه فارسی شاطبیه

در حال پخش صوت بخش
فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است
0%
بازگشت
↻بچرخانید
۱۱۶

ودونك الإدغام الكبير وقطبه❖أبو عمرو البصريّ فيه تحفّلا

ترجمه

و بگیر ادغام کبیر را و در این مورد قطبش .... ابوعمرو البصری است و اوست که به اینکار اهتمام ورزید.

ادغام کبیر: مدغم و مدغم فیه متحرک باشد و مثلین و متقاربین و متجانسین میباشد.

۱۱۷

ففي كلمة عنه مناسككم وما❖سلككم وباقي الباب ليس معوّلا

ترجمه

پس در یک کلمه مثل مناسککم و ما.... سلککم خواهد بود نزد سوسی و در دیگر مواضع نخواهد بود.

۱۱۸

وما كان من مثلين في كلمتيهما❖فلا بدّ من إدغام ما كان أوّلا

ترجمه

و آنچه در مثلین باشد در دو کلمه....پس لازم است که ادغام کنی آنچه اول آمده است.

۱۱۹

كيعلم ما فيه هدى وطبع عّلى❖قلوبهم والعفو وأمر تمثّلا

ترجمه

مثل یعلم ما و مانند فیه هدی و مانند طبع علی .........قلوبهم و مانند خذ العفو و امر بالعرف بعنوان مثال ذکر کرده ام.

۱۲۰

إذا لم يكن تا مخبر أو مخاطب❖أو المكتسى تنوينه أو مثقّلا

ترجمه

این وقتی است که ت متلکم یا ت مخاطب نباشد.... یا دارای تنوین نباشد یا مشدد نباشد.

۱۲۱

ككنت ترابا أنت تكره واسع❖عليم وأيضا تمّ ميقات مثّلا

ترجمه

ممنوع من الادغام: مانند کنت ترابا (ت متکلم) و مانند انت تکره (ت مخاطب) و واسع (تنوین دار)علیم ومانند تم (مشدد) میقات.

۱۲۲

وقد أظهر في الكاف يحزنك كفره❖إذ النّون تخفى قبلها لتجمّلا

ترجمه

و ک یحزنک را در یحزنک کفره اظهار کرده اند..... زیرا نون اخفا شده است قبل ک و اظهار ک برای جمال دادن به یحزنک است.

۱۲۳

وعندهم الوجهان في كلّ موضع❖تسمّى لأجل الحذف فيه معلّلا

ترجمه

و نزد قراء هر دو وجه رواست در هر موضعی که ..... بخاطر حذف التقای مثلین صورت پذیرفته باشد و معتل باشد.

۱۲۴

كيبتغ مجزوما وإن يك كاذبا❖ويخل لكم عن عالم طيّب الخلى

ترجمه

مثل یبتغ در حالت جزم و ان یک کاذبا.... و یخل لکم این روایت از امام سوسی است که خوش علم و کلام است.

۱۲۵

ويا قوم ما لي ثمّ يا قوم من بلا❖خلاف على الإدغام لا شكّ أرسلا

ترجمه

در یا قوم مالی و یا قوم من بدون.... خلاف است بر اینکه باید ادغام شود و در آن شکی نیست.

۱۲۶

وإظهار قوم آل لوط لكونه❖قليل حروف ردّه من تنبّلا

ترجمه

و اظهار کردن در قوم آل لوط برای است که..... این کلمه حروفش کم است و کسانیکه علم راسخ دارند آنرا مردود دانسته اند.

۱۲۷

بإدغام لك كيدا ولو حجّ مظهر❖بإعلال ثانيه إذا صحّ لاعتلا

ترجمه

به دلیل اینکه لک کیدا را کسی ادغام نکرده است و اگر اظهار کنندگان دلیل بگیرند که حرف دوم آل اعلال میگیرد اگر این دلیل گرفتنشان ثابت باشد پس اظهار از اخفاء بالاتر میبود (درحالیکه اهل اداء کسی به آن عمل نکرده است)

۱۲۸

فإبداله من همزة هاء اصلها❖وقد قال بعض النّاس من واو ابدلا

ترجمه

و همزه ی آل از هاء اصلش ابدال شده است.... و بعضی گفته اند همزه از واو ابدال شده است.

۱۲۹

وواو هو المضموم هاء كهو ومن❖فأدغم ومن يظهر فبالمدّ علّلا

ترجمه

و واو هو که هاءش مضموم است مانند هو ومن..... پس ادغام شود و هر کس اظهار کند پس لزوم ادغام حرف مد را علت عدم ادغام گفته اند.

۱۳۰

ويأتي يوم أدغموه ونحوه❖ولا فرق ينجى من على المدّ عوّلا

ترجمه

و در حالیکه آنان (اظهار کنندگان) یاتی یوم و امثال آنرا را ادغام کرده اند.... پس فرقی نیست کسانیکه لزوم ادغام حرف مد را دلیل میگرفتند در اینجا نجات نیافتند (خودشان در ورطه افتادند)

۱۳۱

وقبل يئسن الياء في اللّاء عارض❖سكونا أو اصلا فهو يظهر مسهلا

ترجمه

و ابوعمر واللائی یئسن را به حذف یا یعنی اللاء خواند....و در مورد همزه اش تسهیل بین بین و ابدال به یاء ساکن همراه با مد خوانده است.

تفسیر

GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود