کتابخانه / ترجمه فارسی شاطبیه / جلد اول کتاب شاطبیه / باب مذاهبهم في ياءات الإضافة [387 - 419]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

باب مذاهبهم في ياءات الإضافة [387 - 419]

ترجمه فارسی شاطبیه

در حال پخش صوت بخش
فایل صوتی برای این بخش ثبت نشده است
0%
بازگشت
↻بچرخانید
۳۸۷

وليست بلام الفعل ياء إضافة❖وما هي من نفس الأصول فتشكلا

ترجمه

یاء اضافه (یاء متکلم) لام فعل نیست.. و ای یاء از نفس اصول کلمات نیست تا شکلی داشته باشد

۳۸۸

ولكنّها كالهاء والكاف كلّ ما❖تليه يرى للهاء والكاف مدخلا

ترجمه

و لیکن مانند هاء و کاف (ضمیر) است برای هر آنچه که .... نزدیکش باشد این است که در موضع این یاء میتوان هاء یا کاف را داخل کرد. (علامت شناخت یاء اضافه صحت آمدن ه و ک ضمیر است)

۳۸۹

وفي مائتي ياء وعشر منيفة❖وثنتين خلف القوم أحكيه مجملا

ترجمه

و در دویست یاء و دوازده یاء و اندی .... و در دو یاء خلاف قوم را برایت حکایت کنم به اجمال.

۳۹۰

فتسعون مع همز بفتح وتسعها❖سما فتحها إلّا مواضع همّلا

ترجمه

پس در نود و نه یاء که بعدش همزه مفتوح میآید هم نافع وابن کثیر وأبو عمرو به فتح خوانده اند مگر در مواضعی که مهمل مانده است.

۳۹۱

فأرني وتفتنّي اتّبعني سكونها❖لكلّ وترحمني أكن ولقد جلا

ترجمه

در کلمات ارنی و تفتنی و اتبعنی همه ی قراء به سکون خوانده اند و در ترحمنی اکن و این آشکار گشت.

۳۹۲ذرونی وادعونی اذکرونی فتحها ... دواء وأوزعنی معا جاد هطّلا

و در ذرونی و ادعونی و اذکرونی فتح کرد... ابن کثیر و اوزعنی را نیز فتح کرده اند ورش و بزی (جاد هطلا باران بسیار ریزنده سخاوت کرد)

۳۹۳لیبلونی معه سبیلی لنافع ... وعنه وللبصری ثمان تنخّلا

در لیبلونی و سبیلی برای نافع... و از وی و برای بصری در هشت موضع فتح اختیار کرده اند.

۳۹۴

بيوسف إنّي الأوّلان ولي بها❖وضيفي ويسّر لي ودوني تمثّلا

ترجمه

در یوسف در دو انی اول و در ولی بها ... و ضیفی و یسر لی و دونی را مثال زدند.

۳۹۵

وياءان في اجعل لي وأربع إذ حمت❖هداها ولكنّي بها اثنان وكّلا

ترجمه

و دو یا در اجعل لی و در چهار موضع دیگر وقتی حمایت کردند.... هادیان وی (نزد نافع والبصری والبزی)و لکنی بها در دو موضع وکیل گشتند (مفتوح شدن)

۳۹۶

وتحتي وقل في هود إنّي أراكمو❖وقل فطرن في هود هاديه أوصلا

ترجمه

و در تحتی ودر انی اراکمو هود... و بگو فطرن در هود البزی ونافع وصل کرده اند.

۳۹۷

ويحزنني حرميّهم تعدانني❖حشرتني أعمى تأمروني وصّلا

ترجمه

و یحزننی را(به فتح خوانده اند) حرمیشان (نافع وابن کثیر)و تعداننی را ... حشرتنی اعمی تأمروننی را وصل کرده اند یعنی به فتح خوانده اند.

۳۹۸

أرهطي سما مولى وما لي سما لوى❖لعلّي سما كفؤا معي نفر العلا

ترجمه

ارهطی را نافع وابن کثیر وأبو عمرو وابن ذکوان به فتح خوانده اند و مالی را نافع وابن کثیر وأبو عمرو وهشام به فتح خوانده اند.... لعلی را سما کفوا(نافع وابن کثیر وأبو عمرو وابن ذکوان به فتح خوانده اند و وابن عامر) و معی را به فتح خوانده اند

ابن كثير وأبو عمرو وابن عامر ونافع وحفص.
۳۹۹

عماد وتحت النّمل عندي حسنه❖إلى درّه بالخلف وافق موهلا

ترجمه

عندی را أبو عمرو ونافع وابن کثیر به فتح خوانده اند...... با خلاف موافق و اهل آمد.

۴۰۰

وثنتان مع خمسين مع كسر همزة❖بفتح أولي حكم سوى ما تعزّلا

ترجمه

و پنجاه و دو موضع به همراه همزه ی مکسور.. به فتح خواندن اولی گفته اند نافع وأبو عمرو به غیر از مستثنیات.

۴۰۱

بناتي وأنصاري عبادي ولعنتي❖وما بعده إن شاء بالفتح أهملا

ترجمه

در این کلمات بناتی و انصاری و عبادی و لعنتی.. و آنچه ما بعدش ان شاء هست را نافع به فتح خواند و اصل را اهمال کرد

۴۰۲

وفي إخوتي ورش يدي عن أولي حمى❖وفي رسلي أصل كسا وافي الملا

ترجمه

و در اخوتی ورش به فتح خوانده است و یدی را حفص نافع وأبو عمرو.. و در رسلی نافع و ابن عامر به فتح خوانده اند

۴۰۳

وأمّي وأجري سكّنا دين صحبة❖دعائي وآبائي لكوف تجمّلا

ترجمه

و امی و اجری را ساکن خواندن عادت ابن عامر وحفص است.. و دعائی و آبائی برای کوفیان سکون است تا جمال یابد.

۴۰۴

وحزني وتوفيقي ظلال وكلّهم❖يصدّقني انظرني وأخّرتني إلى

ترجمه

و حزنی و توفیقی را ابن کثیر و کوفیون به سکون خوانند و همه ی قراء ... یصدقنی و انظرنی و اخرتنی الی را .

۴۰۵

وذرّيّتي يدعونني وخطابه ... ....و عشر یلیها الهمز بالضم مشکلا.

ترجمه

ذریتی و یدعوننی و تدعوننی.... و ده موضع که نزدیکش همزه ی مضموم بیاید

۴۰۶فعن نافع فافتح وأسکن لکلّهم ... بعهدی وآتونی لتفتح مقفلا

پس از نافع فتح کن و برای همه اشان.... بعهدی و آتونی را فتح کن

۴۰۷

وفي اللّام للتّعريف أربع عشرة❖فإسكانها فاش وعهدي في علا

ترجمه

و در لام تعریف در چهارده موضع... پس اسکانش برای حمزه است و در کلمه عهدی همراه وی حفص است

۴۰۸وقل لعبادی کان شرعا وفی النّدا ... حمی شاع آیاتی کما فاح منزلا

و قل لعبادی را ابن عامر والکسائی به ساکن خوانده اند و در نداء عبادی را.... أبو عمرو حمایت کرده است و آیاتی هر کجا که باشد ابن عامر نیز به سکون خوانده است. همچنانکه بوی خوشش پراکنده شد در منزل گاه.

۴۰۹

فخمس عبادي اعدد وعهدي أرادني❖وربّي الّذي آتان آياتي الحلا

ترجمه

در پنج موضع عبادی را و عهدی و ارادنی... و ربی الذی و آتان و آیاتی را حمزه به سکون خوانده است.

۴۱۰

وأهلكني منها وفي صاد مسّني❖مع الأنبيا ربّي في الاعراف كمّلا

ترجمه

و اهلکنی نیز از آن است و در صاد مسنی .... همراه انبیاء و ربی در اعراف کامل کردند.

۴۱۱

وسبع بهمز الوصل فردا وفتحهم❖أخي مع إنّي حقّه ليتني حلا

ترجمه

و هفت موضع به همزه وصل بدون لام و فتحشان را ....و اخی همراه إنی و لیتنی را ابوعمرو گوید.

۴۱۲ونفسی سما ذکری سما قومی الرّضا ... حمید هدی بعدی سما صفوه ولا

و نفسی و ذکری را سما (نافع وابن کثیر وأبو عمرو)به فتح خوانند و قومی را نافع وأبو عمرو والبزی و بعدی را سما و ص (نافع وابن کثیر وأبو عمرو وشعبة)

به فتح خوانند.

۴۱۳

ومع غير همز في ثلاثين خلفهم❖ومحياي جي بالخلف والفتح خوّلا

ترجمه

و بدون همزه در سی موضع خلافشان مذکور است(با خلاف فتح مروی است).... و محیای با خلاف آمده است از قالون و فتحش از ورش مروی است.

۴۱۴

وعمّ علا وجهي وبيتي بنوح عن❖لوى وسواه عدّ أصلا ليحفلا

ترجمه

نافع وابن عامر وحفص وجهی و بیتی در نوح را حفص وهشام و نافع به فتح خوانده اند...و غیر این را اصل بشمار تا محفل بگیرند.

۴۱۵

ومع شركائي من وراءي دوّنوا❖ولي دين عن هاد بخلف له الحلا

ترجمه

و شرکائی و من ورائی را نوشتند از ابن کثیر.... ولی دین (کافرون)را با خلاف از بزی روایت کرده اند به فتح، حفص والبزی وهشام ونافع.

۴۱۶

مماتي أتى أرضي صراطي ابن عامر❖وفي النّمل ما لي دم لمن راق نوفلا

ترجمه

و مماتی را نافع به فتح خواند و ارضی و صراطی را ابن عامر.... و در نمل مالی ابن کثیر وهشام والکسائی وعاصم به فتح خوانند (دائمی باشی بر کسی که سید را صفا دهد)

۴۱۷

ولي نعجة ما كان لي اثنين مع معي❖ثمان علا والظّلّة الثّان عن جلا

ترجمه

و لی نعجه را و ما کان لی در دو موضع همراه حفص به فتح خواند با معی ثمان... را حفص وورش به فتح خوانند در ظله(موضع ) دوم

۴۱۸ومع تومنوا لی یؤمنوا بی جا ویا ... عبادی صف والحذف عن شاکر دلا

و تومنوا لی یؤمنوا بی را ورش و یا ... عبادی را شعبة به فتح خواند و به حذف یاء حفص وحمزة والکسائی وابن کثیر خوانده اند.

۴۱۹وفتح ولی فیها لورش وحفصهم ... وما لی فی یس سکّن فتکملا

و ورش و حفص به فتح ولی فیها خوانده اند...و مالی در یس را حمزه به سکون خوانده است پس کامل گشت.

تفسیر

GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود