ترجمه فارسی شاطبیه
وكوفيّهم تسّاءلون مخفّفا❖وحمزة والارحام بالخفض جمّلا
تسّاءلون را کوفیون به تخفیف (بدون تشدید سین ) خوانده اند(بقیه به تشدید خوانده اند)... و حمزه الارحام را به جر خوانده است و بقیه به نصب.
وقصر قياما عمّ يصلون ضمّ كم❖صفا نافع بالرّفع واحدة جلا
قیاما را قیما (بدون الف) خوانده اند نافع وابن عامر. سیصلون را به ضم یاء خوانده اند ابن عامر وشعبة. وإن کانت واحدة را به رفع واحدة خوانده است نافع و بقیه به نصب.
ويوصى بفتح الصّاد صحّ كما دنا❖ووافق حفص في الأخير مجمّلا
یوصی را به فتح صاد خوانده اند شعبة وابن عامر وابن کثیر. ... و حفص در یوصی آخری موافق این قراء آراسته است.
وفي أمّ مع في أمّها فلأمّه❖لدى الوصل ضمّ الهمز بالكسر شمللا
در أم و امها و فلامه ... در وقت وصل همزه اش را بجای ضم به کسر خوانده اند حمزة والکسائی.
وفي أمّهات النّحل والنّور والزّمر❖مع النّجم شاف واكسر الميم فيصلا
و امهات در نحل و نور و زمر ... با والنجم را نیز همینگونه خوانده اند و میم را مکسور خوانده است حمزه و نقطه فصل حمزه از کسائی است.
وندخله نون مع طلاق وفوق مع❖نكفّر نعذّب معه في الفتح إذ كلا
یدخله را به نون (ندخله) در این سوره و در سوره طلاق خوانده اند نافع وابن عامر و همینطور... یکفر را نیز و یعذب(در سوره فتح) را هم همینطور. یعنی این چهار فعل را متکلم خوانده اند.
وهذان هاتين اللّذان اللّذين قل❖يشدّد للمكّي فذانك دم حلا
این کلمات را بگو که .... مکی به تشدید نون میخواند و فذانک را مکی و ابوعمرو به تشدید نون میخوانند.
وضمّ هنا كرها وعند براءة❖شهاب وفي الأحقاف ثبّت معقلا
در این سوره و در برائت .... حمزه و کسائی به ضم کاف خوانده اند و در احقاف کوفیون وابن ذکوان به ضم کاف خواندنشان را بعنوان قلعه ی پناه تثبیت کن
وفي الكلّ فافتح يا مبيّنة دنا❖صحيحا وكسر الجمع كم شرفا علا
در همه مواضع مبینه را به فتح یاء خواندن نزدیک شد.. به صحیح (ابن کثیر وشعبة) و جمعش (مبینات) را به کسر خوانده اند
وفي محصنات فاكسر الصّاد راويا❖وفي المحصنات اكسر له غير أوّلا
محصنات را به کسر صدا روایت کن (کسائی)... و در المحصنات را برای کسائی به کسر بخوان به غیر از المحصنات اول سوره نساء.
وضمّ وكسر في أحلّ صحابه❖وجوه وفي أحصنّ عن نفر العلا
به ضم همزه و کسر حاء در احل خوانده اند حفص وحمزة والکسائی... و احصن را همینگونه خوانده اند حفص وابن کثیر وأبو عمرو وابن عامر ونافع.
مع الحجّ ضمّوا مدخلا خصّه وسل❖فسل حرّكوا بالنّقل راشده دلا
مدخلا فقط در این سوره و در حج را به ضم میم خوانده اند همه به غیر از نافع و (وسل)را ...و( فسل) را به سین متحرک که حرکتش از همزه ی ساقطه نقل شده است خوانده اند الکسائی وابن کثیر.و بقیه به سکون سین و عدم حذف همزه خوانده اند.
وفي عاقدت قصر ثوى ومع الحدي❖د فتح سكون البخل والضّمّ شمللا
عَاقَدَتْ أَیْمانُکُمْ را به قصر (بدون الف) خوانده اند کوفیون و در این سوره و در سوره حدی..د خاء ساکن را مفتوح خوانده اند حمزة والکسائی.(بخل که خاءش را همه به سکون میخوانده اند حمزه و کسائی به فتح خوانده اند)
وفى حسنه حرميّ رفع وضمّهم❖تسوّي نما حقّا وعمّ مثقّلا
حسنةرا حرمی (نافع وابن کثیر) به رفع خوانده اند و ضم آنان... کلمه تسوی را عاصم وابن کثیر وأبو عمرو رشد داده اند حقا و ابن عامر ونافع به تشدید سین خوانده اند.
ولامستم اقصر تحتها وبها شفا❖ورفع قليل منهم النّصب كلّلا
در این سوره و در سوره ی بعدش لامستم را به قصر خوانده اند حمزة والکسائی..... ما فعلوه إلّا قلیلا را ابن عامر به به نصب قلیل خوانده است و بقیه به رفع خوانده اند.
وأنّث يكن عن دارم تظلمون غي❖ب شهد دنا إدغام بيّت في حلا
را مونث بخوان از طرف حفص وابن کثیر و تظلمون را غائ...ب خوانده اند و بیت طائفة را به ادغام یاء خوانده اند حمزة وأبو عمرو.
وإشمام صاد ساكن قبل داله❖كأصدق زاء شاع وارتاح أشملا
صاد اگر قبل از دال بیاید ... مانند اصدق را اشمام به زاء خواندن حمزه و کسائی انتشار یافت و نشاطش شامل گشت.
وفيها وتحت الفتح قل فتثبّتوا❖من الثّبت والغير البيان تبدّلا
در این سوره و در سوره بعد از فتح (الحجرات) بگو که فتثبتوا... از ریشه ثبت خوانده اند حمزة والکسائی و دیگران از ریشه بیان تبدیل کرده اند. یعنی حمزه و کسائی فتثبتوا خوانده اند و بقیه فتبینوا.
وعمّ فتى قصر السّلام مؤخّرا❖وغير أولي بالرّفع في حقّ نهشلا
را به قصر (حذف الف) خوانده اند در سلام اخیر... و به غیر از اولی نافع وابن عامر وحمزة ،(نهشل اسم طائفه ای است.)
ونؤتيه باليا في حماه وضمّ يد❖خلون وفتح الضّمّ حقّ صرى حلا
نؤتیه أجرا عظیما را به یاء بجای نون قرائت کرده اند حمزه و ابوعمر و به یاء مضموم خوانده اند ید...خلون را و فتح خاء(که بقیه به ضم میخواندند) خوانده اند
وفي مريم والطّول الاوّل عنهم❖وفي الثّان دم صفوا وفي فاطر حلا
و همچنین در مریم و موضع اول در غافر از آنها چنین ثابت است... و در دومی (سیدخلون) ابن کثیر وشعبة چنین خوانده اند و در فاطر أبو عمر چنین خوانده است.
ويصّالحا فاضمم وسكّن مخفّفا❖مع القصر واكسر لامه ثابتا تلا
را پس یاءش را ضم کن و صاد را ساکن و مخفف(بدون تشدید) .... و به قصر (بدون الف) و لامش را کسر ده نزد کوفیون.
وتلووا بحذف الواو الاولى ولامه❖فضمّ سكونا لست فيه مجهّلا
تلووا را به حذف واو اولی و لامش که ...ساکن است را مضموم تلفظ کن و تو در این کار منسوب به جهل نیستی. (هشام وحمزة وابن ذکوان).
ونزّل فتح الضّمّ والكسر حصنه❖وأنزل عنهم عاصم بعد نزّلا
نزل را به فتح نون بجای ضم و فتح زاء بجای کسر خوانده اند الکوفیون ونافع... .انزل از آنها نیز چنین است و عاصم وقد نزل را چنین قرائت کرده است.
ويا سوف نؤتيهم عزيز وحمزة❖سيوتيهم في الدّرك كوف تحمّلا
بالاسكان تعدوا سكّنوه وخفّفوا❖خصوصا وأخفى العين قالون مسهلا
تعدوا را به سکون عین و تخفیف خوانده اند... قراء به غیر از نافع و قالون به اخفاء عین تسهیل کرده است.
وفي الأنبيا ضمّ الزّبور وهاهنا❖زبورا وفي الإسرا لحمزة أسجلا
الزبور در سوره انبیاء و در این سوره ... و زبورا و در اسراء را نیز حمزه به ضم زاء خوانده است.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.