کتاب اسلام المسلم باسلام محمد خاتم الانبیاء - جلد 2
۱هر هیئتی از نماز گذار که بر عدم خشوع (ترس از الله ﷻ) دلالت داشته باشد، مکروه است (مانند اینکه دست ها را بر پهلوی خود بگذارد و یا اینکه سرش را بالا بگیرد).
دلیل:
رسول الله ﷺاز خواندن نماز در حالی که دست ها را بر پهلوی خود گذاشته است نهی کردند.
مسند الطیالسی ج2ص778سنن الکبری للبیهقی ج3ص201صحیح مسلم ج5ص30
۲برداشتن سنگریزه از محل سجده مگر اینکه امکان سجده نباشد؛ پس این کار را فقط یک بار انجام دهد نه بیشتر.
دلیل:
رسول الله ﷺ فرمودند که این کار را انجام نده و اگر نیز لازم شد انجام دهی پس فقط یک بار (آن را تکرار نکن).
سنن الکبری للبیهقی ج3ص195سنن ابی داود ج3ص223معجم الطبرانی ج20ص351مصنف ابن ابی شیبه ج2ص302مسند امام احمد ج6ص592
۳پاک کردن پیشانی از خاک و گرد و غبار در نماز.
از ابن مسعود (رض): چهار چیز از جفاء می باشد که یکی از آن ها مسح پیشانی قبل از خروج از نماز است.
مصنف ابن ابي شيبة ج1ص510معجم الطبراني الكبير ج9ص300
۴سجده بر قسمتی از عمّامه که بر سرش پیچیده است؛ یعنی هنگام سجده قسمتی از عمّامه بین پیشانی و زمین قرار گیرد.
دلیل:
ابن عمر (رض)آن را مکروه می دانستند. جامع المسانید و المراسیل ج20ص390
و انس بن مالک (رض) بر عمّامه ی خود سجده می کردند.
مجمع الوزائد ج2ص310معجم الطبراني الكبير ج1ص244
یعنی بر چین عمامه ی خود.
۵چسباندن آرنج خود به زمین برای مردان.
دلیل: رسول الله ﷺ از آن نهی کرده اند.
بلوغ المرام ج1ص50مسند البزار ج1ص97مسند امام احمد ج7ص278مسند السراج ج1ص97مصنف ابن ابي شيبة ج1ص290
۶جمع کردن و بستن موی سر در نماز.
دلیل:
رسول اللهﷺ از آن نهی فرموده اند. سنن الترمذی ج2ص339سنن ابن ماجه ج1ص331
۷سدل لباس (انداختن لباس بر دوش خود، بدون اینکه دست های خود را وارد آستین کند).
دلیل:
رسول الله ﷺاز آن نهی فرموده اند. سنن الترمذی ج2ص331صحیح ابن حبان ج3ص276مصنف ابن ابی شیبة ج2ص161
۸جمع کردن لباس در نماز.
دلیل:
رسول الله ﷺ از آن نهی فرموده اند. مصنف ابن ابی شیبة ج2ص324معجم الطبرانی الکبیر ج11ص49سنن ابن ماجه ج1ص331صحیح البخاری ج1ص280
۹تخصیص مکانی برای امام (مثلاً رفتن امام به داخل محراب؛ طوری که از مردم جدا باشد و یا اینکه امام در گودی یا بلندی بایستد و با مردم برابر نباشد).
دلیل:
در مدائن عمّار (رض) در حالی که خودش در جایی بلندتر از مقتدیان ایستاده بود امامت کردند و حذیفه (رض) از دستش گرفتند و وی را پایین کشیدند و عمّار (رض) نیز پایین آمدند. وقتی عمّار (رض) نماز را تمام کردند حذیفه (رض) به وی گفتند: مگر نشنیده ای که رسول اللهﷺ از این کار نهی کرده اند؟ و عمّار (رض) گفتند: به همین خاطر بود که وقتی از دستم کشیدی پایین آمدم.
سنن ابي داود ج2ص307المستدرك علي الصحيحين ج1ص328
و در تخصیص (اختصاص دادن) مکانی برای امام مانند محراب، مشابهت به اهل کتاب است.
شرح الوقایه علی القاری کتاب الصلاهالبنایه ج2ص451البحرالرائق ج2ص2فتح القدیر ج1ص420
اگر امام در مسجد بایستد و سرش در هنگام سجده به محراب باشد، مکروه نیست.
۱۰اگر در صف نماز جایی برای شخص باشد، ایستادن پشت صف جماعت مکروه است.
دلیل:
ابی بکره (رض) (صحابی) وقتی وارد مسجد شدند، دیدند که رسول الله ﷺ در رکوع است، پس قبل از اینکه به صف داخل شوند رکوع کردند. رسول اللهﷺ به وی گفتند که الله ﷻ حریص بودنت بر نماز را زیادتر کند ولی دیگر این کار را مکن. (اینکه قبل از ورود به صف اقتداء کنی).
مسند البزار ج9ص107صحیح ابن حبان ج3 ذکر الرخصه للداخل المسجد و الامام راکعسنن النسائی الکبری ج1ص302مسند امام احمد ج6ص30
۱۱بودن عکس جاندار بر لباس و سجده گاه و هر جهتی غیر از پشت و زیر پای نماز گزار، مکروه است.
دلیل:
زیرا در این عمل تشبیه به عبادت عکس می باشد.
شرح الوقایه علی القاری کتاب الصلاهالبنایه ج2ص456فتح القدیر ج1ص420
اگر عکس خیلی کوچک باشد (طوری که معلوم نشود مگر با دقت نظر) و یا این که سر حیوان محو کرده شده باشد مکروه نیست.
۱۲نماز را با لباس خانه خواندن (لباسی که با آن به مجالس نمی روند) مکروه است.
دلیل:
از رسول الله ﷺ:
وقتی نماز می خوانید لباس (مجلسی) خود را بپوشید؛ زیرا الله ﷻ مستحقّ آن است که برایش تزئین کرده شود.
سنن الکبری للبیهقی ج3ص99الاوسط ابن المنذر ذکر الاشتمال المنهی عنهامسند البزار ج12ص210
۱۳نماز خواندن با سر برهنه برای مرد مکروه است.
دلیل:
زیرا در آن عمل ترک وقار می باشد. مراقی الفلاح شرح نورالایضاح ج1ص175
۱۴شمردن آیات و تسبیحات با دست مکروه است.
دلیل:
زیرا این عمل از اعمال نماز نیست. البنایه ج2ص463
۱۵انجام عمل زناشوئی و نقض وضوء در بالای مسجد مکروه است.
دلیل:
زیرا پشت بام مسجد در حکم مسجد می باشد. شرح الیاس ج1ص165البحر الرائق ج2ص2فتح القدیر ج1ص433
بستن چشم در نماز مکروه است.
رسول الله ﷺ: وقتی در نماز هستید چشمهایتان را نبندید.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.