الله تعالی را با تکبیر تشریق گفتن بعد نمازهای فرض و تکبیر در وقت رمی جمار در روزهای ایام تشریق، یاد کنید. اگر کسی از رمی جمار بعد انجام رمی در دو روز بعد عید قربان برگشت گناهی نیست و همچنین بر کسیکه بماند و رمی روز سوم بعد عیدقربان را انجام دهد نیز گناهی نیست و هرکس حج مبرور یعنی با تمام واجبات و سنتهایش انجام دهد بر وی گناهان گذشته نیست و بخشیده میشود و این بخشش برای کسانی است که تقوی دارند یعنی فرایض حج را انجام داده و از ممنوعات حج دوری کرده باشند و بعد برگشت نیز بر این امر ثابت قدم باشند و از الله بترسید و بر وی تعالی با انجام گناه جریئ نباشد و بدانید که همه به سوی وی جمع کرده خواهید شد تا بر طبق اعمال خود، مجازات گردید.
از میان مردم کسانی هستند از قبیل اخنس بن شریق که گفتارش در دنیا تو را به شگفت میاورد و در آخرت رسوا خواهد بود و الله بر آنچه در دل دارد گواه است و وی از الله نمیتواند باطنش را پنهان کند و خود وی ادعا میکند و الله تعالی را گواه میگیرد که گفتارش با باطنش موافق است و این در حالی است که وی دشمن سرسخت مسلمانان است و اگر با کسی دعوا کند حد نگه نمیدارد.
وقتی از پیش تو برود و یا ولایتی یابد .فرصتی یابد، به فساد به انواع مختلف آن از قبیل شبهه افکنی و اختلاف افکنی و هلاک میپردازد و الله تعالی فساد ر ادوست ندارد یعنی عذاب خواهد داد.
وقتی به این منافق و افراد دارای این صفت گفته میشود که از الله بر حذر باشد از نفاق و گناه دوری کن و فساد نکن، وی را غرور میگیرد و خود را بزرگتر از آن میبیند که نصیحت شود و گناه را ترک نمیکند و ادامه میدهد پس وی را جهنم بسنده است و این جهنم چه بد مکانی است برای کسانی که واردش میشوند.
از مردم کسانی هستند که خود را برای کسب رضای الله میفروشند و الله تعالی برای بندگانش مهربان است و این تکلیف و پاداش بخاطر مهربانی الله تعالی است.
ای کسانیکه ایمان آورده اید از هر دینی که قبلا بوده اید، بالکل خارج شده و در تمامی امور احکام اسلام را تبعیت کنید و از تله هاییکه شیطان در راه شما کار میگذارد، تبعیت نکنید چراکه شیطان دشمن آشکار است. این آیه واقعا واقعیت را بیان میکند چراکه وقتی از دینی به دین اسلام وارد شد دیگر از دین قبلی هیچ رسمی وارد اسلام نکند که این باقی گذاشتن رسمی از دین یا اعتقاد قبلی باعث میشود شیطان از این طریق انسان را از دین حق که اسلام است خارج کند و نمونه ی ان همین رسوم آتش پرستی است که در نزد بسیاری از ایرانیان باقی مانده است از قبیل چهار شنبه سوری و عید دانستن نوروز که در این زمان باعث شده است که در بین این اقوام گرایش به آتش پرستی ؛ هرچند انکار کنند آتش پرست نیستند وزرتشت هستند؛ زیاد شده است و علت آن چیزی جز این نیست که آیین ان زمانی را زنده نگهداشتند و الان به این مشکل خورده اند. الله تعالی ما را از خلط دین محفوظ بدارد و مسلمان حقیقی بودن را برای ما روزی گرداند.
اگر از اسلام سقوط کردید و بیرون شدید بعد اینکه دلائل آشکار واجب کننده ی اسلام آمد پس بدانید الله تعالی بر انتقام قادر است و چیزی نمیتواند مانع آن شود و بر همه چیز غالب است و از در حکمت امر میکند و از در حکمت مواخذه ی عاصیان میکند.
آیا آنان منتظر نیستند مگر اینکه الله تعالی بیاید آمدنی لایق وی تعالی که کیفیت آن بر ما مجهول است در بین سایه هایی از ابر سفید و فرشتگان بیایند که در حقیقت این فرشتگان هستند که امر الله را اجرا میکنند؟ پس اینان اوامر الله تعالی را انجام نمیدهند از گناهان دست نمیکشند و این در حالی است که الله تعالی از امر خلق و حساب آنان فراغت یافته است و بازگشت تمامی امور به الله است نه به کس یا چیز دیگر.
ای محمد و ای کسانیکه مورد خطاب هستید، از بنی اسرائیل یعنی فرزندان یعقوب که همان یهود هستند بپرسید و از هرکسی که نعمت به وی داده شد، که چه بسیار نعمتها و معجزاتی که به آنان عطا کردیم و چه نشانه هاییکه که بر حقانیت محمد و دینش به آنان داده ایم؟ و هرکس بعد اینکه دانست و نعمتهایی را بعد امدن ان انکار میکند و تبدیل میکند و تحریف میکند و با تاویلات نادرست تبدیل میکند، پس بداند که الله متعال سخت عذاب است و هرکس را که از کفر دست نکشد مورد عذاب قرار خواهد داد.
برای کفار دنیا زینت داده شده است طوری که به آن مشغول شده و آخرت را انکار میکنند و مسلمانان را به سخره میگیرند که فقیر هستند و این درحالی است که مقتین در اخرت از کفار بالا هستند چرا که مقتین در بالاترین درجات بهشت هستند و این کفار در قعر جهنم و الله تعالی فقر و غنی را بدون حساب میدهد نه غنی بودن کسی به استحقاق وی است و نه فقر کسی بخاطر عدم لیاقت وی بلکه روزی خداوندی است که بیمی از تمام شدن خزائنش ندارد و هرآنچه در دنیا و آخرت عطا کند محض فضل است نه از حساب.
مردم بر یک دین بودند و همه بر توحید بودند و اختلافی نداشتند تا اینکه در مورد دین اختلاف کردند و هر قومی ادعای بر حق بودن نمود و در این برهه از زمان خداوند انبیاء را برای حل اختلاف و بیان حق ارسال داشت و این انبیاء مومنان را به بهشت بشارت میدادند و کفار را از آتش جهنم بیم میدادند و همراه انبیاء کتاب نازل کرد حالا این کتاب برای بعضی بر خودشان نازل شده بود و بعضی دیگر از کتاب نی قبل خود پیروی میکرد و وقتی این کتاب آمد که حق را نشان میداد این خلاف کتاب عمل کنندگان کسانی نبودند جز آن افرادی که به آنان کتاب داده شده بود و آن را نیک فهمیده بودند ولی از روی حسادت به اینکه چرا کتاب به ما داده نشده است و یا برای اینکه اگر حق را قبول میکردند فکر میکردند که مجبور خواهند شد که مال و منال دنیا را ترک گویند و خداوند متعال به مومین بصیرت شناخت حق عطا میکند و آنان را به حق راهنمایی میکند و خداوند هرکه را که خواهد به راه درست که همان اسلام است هدایت میکند.
ای مومنان آیا گمان میکنید که همینجوری بدون رنج کشیدن به بهشت وارد خواهید شد، در حالیکه هنوز همانند آنچه پیروان رسولان گذشته از سختی کشیده اند را هنوز نچشیده اید و سختی تا حدی بود که حتی رسول و پیروانش میگفتند این یاری خدا چه وقت خواهد بود؟ آگاه باشید که یاری خدا نزدیک است.
از تو در مورد اینکه صدقه و نفقه را از چه چیزی بدهند؟ بگو هرچه از مال حلال دادید فرقی ندارد مهم این است که نفقه ی والدین داده شود و به خویشان نزدیکتر و نزدیک داده شود به یتیمان فقیر داده شود و به مساکین داده شود و به در راه ماندگان داده شود و هر کاری انجام دهید از خیر چه صدقه و چه عمل خیری دیگر ، الله میداند و از نیت شما خبر دارد و بر طبق آن ثواب اعمال شما را خواهد داد.
جهاد بر شما فرض شده است که گاهی فرض عین میشود و گاهی فرض کفایه ولی تا قیامت برپاست و این درحالی است که نفوس شما آن را ناخوشایند میداند و چه بسا اوامری که شما ناخوش دانید در حالیکه در آن خیر شما است چراکه در جهاد غنیمت و ثواب و دفع دشمن است و چه بسا اشیائی که شما خودشتان بیاید درحالیکه در آن شر شماست از ضعیف شدن و محروم شدن از ثواب و طمع دشمن بر حمله کردن بر شما و الله میداند که چه چیزی به خیر شما است و چه چیزی بر علیه شما پس از وی تبعیت کند.
از تو در مورد حکم کشتار در ماههای حرام سوال خواهند کرد و بگو کشتار در این ماهها ممکن است که امری شنیع باشد ولی از آن شنیعتر در نزد الله متعال این است که از اسلام مانع شوند و به الله و اسلام کفر ورزند و از آمدن مسلمانان به حج مانع شوند و اهل مسجد الحرام که همان مومنان مکه هستند اخراج کنند و شرک ورزیدن و قتل مسلمانان وکارهاییکه مشرکان انجام میدهند، از کشتن نیز بزرگتر است و ای مومنان بدانید که این کفار اگر فرصت مییافتند که نخواهند یافت شما را از دینتان بازخواهند داشت و شما را مجبور به مرتد شدن میکنند و اگر کسی از شما از دین اسلام بازگشت و بر ارتداد بمیرد پس اعمال وی در دنیا و آخرت هدر خواهد شد و اینچنین افراد ملازمان همشیگی آتش جهنم هستند.
قطعا کسانیکه ایمان آورده اند و کسان با ایمانی که هجرت کرده و در راه خدا جهاد کرده اند، آنان کسانی هستند که از فضل الهی امید دارند که به آنها ثواب عطا کند و خداوند بخشنده ی اعمالی که از روی خطا انجام میشود است و تمام و کمال عطا کننده ی ثواب است.
از تو در مورد حکم خمر و میسر (قمار) میپرسند پس به آنها بگو که در این دو گناه بزرگی است و منافعی برای مردم در آن موجود است و گناه آنها بزرگتر و بیشتر از منافع دنیوی آن است. و از تو میپرسند که از چه چیزی صدقه دهند؟ بگو که از اموال اضافی خود با رعایت اعتدال انفاق کنید . همچنانکه الله تعالی احکام را بیان میکند آیات را برای شما بیان میکند تا باشد که فانی بودن دنیا را تامل کرده و به باقی بودن آخرت فکر کرده و به آن روی آورید و رهایی از گناه آخرت را بر منافع ناچیز دنیا ترجیح داده و قبول کند.
از تو در مورد حکم خمر و میسر (قمار) میپرسند پس به آنها بگو که در این دو گناه بزرگی است و منافعی برای مردم در آن موجود است و گناه آنها بزرگتر و بیشتر از منافع دنیوی آن است. و از تو میپرسند که از چه چیزی صدقه دهند؟ بگو که از اموال اضافی خود با رعایت اعتدال انفاق کنید . همچنانکه الله تعالی احکام را بیان میکند آیات را برای شما بیان میکند تا باشد که فانی بودن دنیا را تامل کرده و به باقی بودن آخرت فکر کرده و به آن روی آورید و رهایی از گناه آخرت را بر منافع ناچیز دنیا ترجیح داده و قبول کند. و از تو در مورد چگونگی رفتار با یتیمان و اموال آنها میپرسند و از اینکه بخاطر کمک به یتیم در گناه افتند رنجور میشوند پس بگو : اصلاح اموال و نفس یتیمان برای ولی و تیمار کننده خیر است و اگر اموال آنان را با اموال خود خلط کنید و یتیمان را در عیال خود بپذیرید و با خانواده ی شما زندگی کنند و ازدواج کنید پس آنان نیز برادران شما هستند و الله متعال کسیکه قصد اصلاح دارد را از مفسد در اموال یتیمان میشناسد پس مواظب باشید که ظلم نکنید و قصدتان اصلاح و سود رسانی به یتیمان باشد و اگر الله میخواست که بر شما سخت بگیرد و شما را به تکلیف بیاندازد اینکار را انجام میداد ولی با اجازه دادن به مخالطه با یتیمان و اموال آنها بر شما آسان گرفته است. همانا الله بر همه چیز غالب است و در احکامش دارای حکمت است.
زنان مشرک غیر کتابیه را نکاح نکنید و قطعا کنیز بی مقدار مومن از مشرک با مال و منال و جمال برتر و بهتر است هرچند ممکن است که از زیبایی یا مال مشرک خوشتان بیاید و زنان مومن به نکاح مشرکان در نیایند و قطعا برده ی بی مقدار مومن از مشرک دارای مقام و مال برتر و بهتر است چراکه همنشینی و ارتباط و زندگی به مشرکان باعث میشود که به آتش فراخوانده شوید وبه انجام و اعتقاد اعمالی میخوانند که عاقبت آن آتش دوزخ است و الله متعال به واسطه ی رسولان خود به اعمال و اعتقاداتی فرامیخواند که عاقبت آن بهشت و آمرزش است و آیات خود را آشکار را بیان میدارد تا باشد که پند گرفته و راه نجات را انتخاب کرده و از گناهان و نکاح مشرکان دوری کنید.
و از تو در مورد چگونگی برخورد با زنان در وقت حیض سوال میکنند چراکه مسیحیان بدون مبالات با زنان در وقت حیض آمیزش میکردند و یهود و مردم جاهلیت زنان را از خانه دور میکردند پس حکم حیض چیست؟ بگو که حیض چیز پلیدی است که نفس از آن اکراه دارد پس شما از آمیزش با زنان دوری کنید و اجتناب کنید و با آنان آمیزش نکنید تا وقتی که از حیض پاک شوند و وقتی غسل کردند پس در این زمان نیز فقط به موضع مجاز شرعی آمیزش کنید که همانا فرج زن است قطعا الله متعال کسانی را که مرتکب گناهی شده و بازگشته اند و توبه کرده اند را دوست دارد و همچنین قطعا الله متعال پاکیزگان از پلیدی با امتناع از آمیزش در وقت حیض و پاکیزگان از شرک و گناه را دوست دارد.
زنان شما محل زراعت شما هستند پس با محل زرع خود آمیزش کنید در هر حالتی که خواستید به شرطی که فقط به جلوی زن باشد و بر خود مقدم دارید آنچه که برای شما حلال است و مجاز و آنچه به نفع شماست و فقط به لذت دنیوی بسنده نکنید و فکر و خیال خود را فقط به لذت بردن اختصاص ندهید و از الله متعال بترسید از اینکه در غیر موضع آمیزش کنید یا در وقت حرام آمیزش کنید و یادتان باشد و بدانید که با الله متعال ملاقات خواهید کرد پس از اعمالی که باعث رسوایی شما شود دوری کرده و آنچه باعث آبروی شما در آن روز خواهد شد اقدام کنید و تو ای محمد مومنانی که الله ترسیده و اعمال نیک انجام داده اند را بشارت ده که برای آنان پاداشی مهیا شده است که از وصف بیرون است. در مورد نزدیکی از پشت زن احادیث رسول الله ص همه بر حرام بودن تصریح دارند و آنچه از بعضی از صحابه یا مجتهدین وارد شده است اختلافی است یعنی اگر مثلا از ابن عمر مجاز بودن روایت شده باشد در روایتی دیگر منع آن و در روایتی سکوت ایشان نقل شده است. در حالیکه کسانیکه حرام میدانند از انان به اتفاق حرام بودن روایت شده است.
الله متعال را با قسم خوردن به نام وی تعالی مانعی برای نیکی کردن و تقوی پیشه کردن و اصلاح بین مردم قرار ندهید و برای انجام امور خیر با جهت و بی جهت قسم نخورید و الله متعال شنوای قسمهای شما و دانای به نیات شماست.
الله متعال شما را به قسمی که از روی لغو خورده اید عذاب نمیدهد یعنی آنچه که شما فکر میکنید که آن حقیقت است و بر آن اساس قسم میخورید وبعد معلوم میشود که واقعیت خلاف آن بوده است بلکه عذاب خواهد داد آنچه که از روی قصد و به عمد قسم دروغ بر گذشته خورده اید. در اینجا فعل قلب مطرح است و آن به گذشته خواهد بود و آنچه از قسم که به آینده است در آیه ی 89 مایده بیا خواهد شد. و الله متعال آمرزنده است طوریکه بخاطر قسم لغو عذاب نمیدهد و بردبار است طوریکه بر عذاب کسی شتاب نمیکند.
کسانیکه قسم میخورند که با زن خود نزدیکی نداشته باشند و ایلاء میکنند، بر آنان است که چهار ماه این کار را ترک کنند، اگر در این مدت از قسم خود با نزدیکی کردن و در صورت عدم قدرت با کلام رجوع کنند، الله متعال آمرزنده ی گناه قصد ضرر به زن است و همینطور وقتی کفاره دهد گناه حانث شدن را آمرزنده است و مهربان است برای اینکه با ایلاء در صورت رجوع زنهای آنان را طلاق ندانست.
اگر مردان قصد طلاق کنند و در مدت ایلاء نزدیکی نکنند پس قطعا الله متعال از گفتگوی آنها در مدت ایلاء و آنچه در مدت رخ داده و در دل زمزمه کرده اند را الله متعال شنوای داناست پس باید که مواظب رفتار خود باشند.
زنان مدخول بها یعنی زنانیکه با شوهران خود خلوت کرده اند، واجب است که خود را از ازدواج با دیگری سه حیض نگهدارند وبرای آنان کتمان آنچه الله متعال در رحمشان از حمل و حیض خلق کرده است، حلال نیست. اگر به الله و روز رستاخیز ایمان دارند پس از عقوبت کتمان بترسند و دوری کنند و شوهران این زنان که طلاق رجعی داده شده اند از دیگران در زمان عدت اولی به رجوع هستند البته اگر قصد شوهران از رجوع اصلاح بین خود باشد و قصد ضرر زدن به زن نداشته باشند و برای زنان حقوقی بر گردان شوهران ثابت است که بر طبق شرع و عرف است همچنانکه حقوقی بر گردن زنان برای شوهران ثابت است و شوهران حق و وظیفه ی بیشتری دارند. و الله متعال قادر بر انتقام است و بر کارهای وی تعالی هیچگونه اعتراضی نیست و قوانینش مشتمل بر حکمت و مصلحت بوده و احکام وی تعالی از صلاح و درستی خارج نیست.
طلاق دادنی که در آن میتواند رجوع باشد، یک طلاق بعد دیگری است و بعد از این دو طلاق،برای شوهر دو راه میماند یکی اینکه قبل انقضای عدت رجوع کرده و بر طبق شرع به نیکی معاشرت کند و به نیکی رفتار کند و یا اینکه طلاق سوم را دهد و کار را تمام کند و یا با عدم رجوع، زن را رها کند و حقوقی اگر بر گردن وی برای زن مانده باشد را ادا کند. برای حکام حکم به پرداخت مبلغ و مال درمقابل طلاق،حلال نیست و شوهران نیز اگر قصد طلاق دارند گرفتن مال حلال نیست مگر اینکه زوجین از عدم رعایت حدود شرعی در قبال یکدیگر در هراس شوند که در اینصورت اگر ناسازگاری از طرف شوهر باشد، پس در گرفتن مال در قبال خلع حلال است البته مقدار مهریه را بگیرد نه بیشتر. و آنچه از احکام که بیان شد حدود و قوانین شرعی خداوند هستند پس با آن مخالفت نکنید و به آن عمل کنید و اگر کسی از حدود الهی تجاوز کند و طلاق سوم را بدهد و یا خلاف شرع انجام دهد پس وی به خود ظلم کرده و کار را برخود سخت نموده است.
اگر بعد دو طلاق، طلاق دیگری ایقاع کند، دیگر این زن برای وی حلال نیست تا وقتی که با کسی دیگر ازدواج کند و آمیزش داشته باشد. اگر شوهر دوم طلاق داد، برای زن و مرد قبلی در رجوع به هم گناهی نیست اگر گمان این داشته باشند که میتوانند حدود الهی را بین خود رعایت کنند. و این حدودی است که الله متعال برای قومی که میدانند، بیان کرده است. با توجه به احادیث از رسول الله ص و دیگر صحابه به قصد تحلیل نکاح کردن طبق اکثر اهل علم درست نبوده حتی ابن عمر گوید که در زمان رسول الله ص ما آن را زنا حساب میکردیم و قول امام اعظم در این مورد این است که با وجود ملعون بودن، تحلیل حاصل میشود و امام محمد گوید که نکاح دوم درست است ولی تحلیل حاصل نمیشود و با این نوع نکاح برای اولی حلال نمیگردد و امام ابویوسف گوید این همان صیغه خواهد بود که کلا این نکاح دوم درست نیست.
و زمانيكه زنان خود را طلاق داديد؛ يك يا دو؛ پس به انقضاي عدت نزديك شد، در اين زمان به زنان رجوع كنيد البته رجوع براي اصلاح و همراه با رعايت حق وحقوق زن و يا از روي نيكي و جوانمردي واگذاريد تا عدت تمام شود و از عقد شما رها شود. و براي ضرر رساندن با طولاني كردن عدت زن، رجوع نكنيد و بگذاريد عدتش تمام شود و پي زندگي خود برود و آيات قرآن و احكام آن را از جمله ي آن طلاق است، با عمل نكردن به آن به سخره نگيريد و فكر نكنيد كه اين احكام براي بازي نازل شده اند، فكر نكنيد كه احكام الهي من جمله طلاق ، بازي پذير و شوخي پذير است. نعمتهاي الهي كه به شما ارزاني شد است از قبيل زن و شوهر بودن و زندگي مشترك داشتن و اسلام و احكام از روي حكمت و قرآن و سنت، را به ياد آوريد و با عمل به آن، سپاسگذار باشيد. همه ي اينها براي موعظه ي شماست. از نافرماني و به سخره گرفتن و عمل نكردن به احكام الهي بترسيد كه قطعا الله متعال بر اعمال شما و درون شما و همه چيز آگاه است و بر آن اساس حسابرسي خواهد نمود.
وقتی که شما زنان را طلاق دادید و عدت آنها تمام شد و این طلاق یک یا دو بوده و به سه نرسیده بود، در اینصورت شما اولیای زنان از اینکه این زنان به شوهران قبلی خود برگردند منع نکنید اگر در این برگشت با رضایت طرفین بر اساس شرع و عرف باشد و مهر مثل و احکام دیگر رعایت شود، این احکام موعظه و یادآوری است برای کسانیکه به الله و قیامت باور دارند و این اجازه دادن و عدم منع ، پاکتر است از اینکه در شک بیافتید و بهتر است و الله متعال این را میداند و شما نمیدانید که در صورت منع چه عذابی برای شما خواهد بود.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.