این منافقان کسانی هستند که منتظر هستند که امر مومنان بر علیه انان برگردد تا به اصل خود که کفر است برگردند در این میان جنگ که مشتمل بر شکست و پیروزی است، اگر برای مومنان فتحی حاصل شود به مومنان گویند که مگر ما با شما نیستیم پس ما را در غنیمت شریک کنید و اگر نتیجه به نفع کفار میشد به کفار میگفتند: مگر ما همراه مومنان بر شما غالب نبودیم و مومنان را از شما منع نمیکردیم و به نفع شما در بین مومنان کار نمیکردیم؟ اگر ما چنین نمیکردیم مومنان شما را نیست و نابود میکردند. پس الله متعال بین شما مومنان و منافقین حکم خواهد کرد و منافقین بدانند که در این حکم هیچ راهی برای کفار بر علیه مومنان نیست.
قطعا منافقین تلاششان این است که دین را و مومنان را و الله متعال را فریب دهند و الله متعال نیز با آنان مقابله به مثل میکند و جزای فریبکاری آنان را میدهد و وقتی منافقان برای نماز بر میخزند، با سستی و کاهلی بر میخیزند و الله را کمتر ذکر میکنند چه در وقتی که در نماز هستند و چه در وقتی دیگر. نکته: در نماز که باشند الله را در حدی که مردم بگویند نماز میخواند ذکر میکنند و تا میتوانند اذکار نماز را ترک میکنند و در وقت دیگر نیز تا کسی نبیند نماز نمیخوانند. نکته: بحث اینکه انان الله را فریب میدهند یعنی به گمان خودشان فکر میکنند که میتوانند الله را فریب دهند در حالیکه الله به درون انان آگاه است. حال جزای آنان را دادن از جنس عمل خودشان خواهد بود و آنچه عقلا مسلم است اینکه جزا باید مطابق عمل باشد پس جزایی که الله متعال برای منافقین در نظر گرفته است از جنس عمل خودشان است همانند همان مثالهایی که در تفاسیر ذکر شده است.
منافقین بین ایمان و کفر مردد هستند و سرگشته نه از مومنان هستند و نه از کفار یعنی نمیتوانند انتخاب کنند و آواره مانده اند و کسی را که الله متعال گمراه کند، برای وی راهی برای هدایت نخواهی یافت.
ای کسانیکه ایمان آورده اید، کفار را نه مومنان را ، بعنوان ولی امر خود و ولی سر خود و ولی مشوره ی خود نگیرید بلکه در کارهایتان مومنان را ولی بگیرید. آیا با موالات با کفار اراده ی این را دارید که الله متعال عذر موجه در عذاب دادنتان داشته باشد.
قطعا منافقان در درک و پایینترین حد جهنم هستند و تو ای مخاطب برای آنان یاری رسانی که اینان را از ان نجات دهد یا مانع رفتن آنان بشود نخواهی یافت. نکته: وقتی در نفاق راهی برای خروج از جهنم یافت نمیشود پس کسیکه میخواهد از ان نجات یابد و به آنجا نرود باید که قبل مرگ مسلمان بشود و این تنها راه برای نجات از جهنم است. نکته: در جهنم هرچه طبقه ی آن پایینتر باشد، عذابش شدیدتر است.
مگر کسانی از منافقین که از نفاق خود توبه کنند و آنچه باعث فسادش شده بودند را اصلاح کنند و تلاش در راه اصلاح داشته باشند و به الله تمسک جویند و دین دینشان را برای رضای الله داشته باشند و هدف از دینشان، رضای الله متعال باشد پس آن افراد با این صفات، همراه مومنان خواهند بود و از آنچه برای مومنان است برخوردار خواهند شد و زود باشد که مومنان را الله متعال اجری بس عظیم عطا کند.
الله متعال با عذاب شما چه کند و چرا دنبال عذاب شما باشد وقتی که شکر گزار باشید و ایمان آورده باشید و الله متعال بخاطر عمل کم خیر کثیر عطا کند و به همه چیز داناست.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.