0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
وَقَالَتِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَىٰ نَحْنُ أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ ۚ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوبِكُمْ ۖ بَلْ أَنْتُمْ بَشَرٌ مِمَّنْ خَلَقَ ۚ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖ وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ ﴿18﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

و یهودیان و مسیحیان گفتند که ما فرزندان و دوستان الله متعال هستیم و ما را نزد وی تعالی جایگاهی در این حد است. به آنان بگو: اگر اینطور باشد چرا شما را عذاب میدهد آن عذابی که خودشان به آن اعتراف دارند، بلکه حقیقت این است که شما نیز مثل دیگران مخلوقات خدا هستید و الله متعال هرکه را خواهد میآمرزد و هرکه را خواهد عذاب میدهد و برای الله متعال است مالکیت آنچه در آسمانها و زمین و آنچه در بین آنها است، و به جایی نمیروید جز اینکه بازگشت همه به سوی اوست نه سوی کسی دیگر.

مستندات
وَقَالَتِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَىٰ نَحْنُ أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ ۚ
و یهود و مسیحیان گفتند: ما عزیزان الله هستیم. (نسفی)
و یا منظور ما پیروان پسران خدا یعنی پیروان عزیر و مسیح هستیم. (نسفی)
از ابن عباس: رسول الله ص عده ای از یهود را به اسلام دعوت کرد و با عذاب الله آنان را انذار داد و آنان گفتند: چگونه تو ما را به عذاب الله بیم میدهی در حالیکه ما پسران وی هستیم؟ (نیسابوری)
از آنچه نصاری در انجیل خود میخوانند این جمله آمده است: من پیش پدر خود و پدر شما میروم. (نیسابوری)
احتمال دارد که گوینده ی ما پسران الله هستیم، نصاری باشند و گوینده ی ما دوستان الله هستیم، یهود باشند. (تاویلات اهل سنت)
به طور کلی این دو طائفه برای خود، فضلی بر دیگران قائل بودند. (قرطبی)
قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُم بِذُنُوبِكُم ۖ
بگو: اگر آنچه میگویید صحیح است چرا بخاطر گناهانتان شما را به مسخ و آتش، عذاب میدهد؟ آیا پدر فرزندش را به مسخ و آتش عذاب میدهد؟ (نسفی)
منظور از عذاب همان مسخ انان به خوک و میمون است. (تاویلات اهل سنت)
بَلْ أَنتُم بَشَرٌ مِّمَّنْ خَلَقَ ۚ
در رد ادعای آنان میفرماید: شما نیز خلقی از خلائق الله هستید نه پسران وی تعالی. (نسفی)
بشری مثل بشرهای دیگر هستید و برای شماست و بر علیه شماست آنچه بر دیگران است. (جلالین)
يَغْفِرُ لِمَن يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَاءُ ۚ
هرکس را که توبه کند به فضل خودش میآمرزد. (نسفی)
و هرکس که بر گناهش و کفرش بمیرد، به عدل خود عذاب میدهد. (نسفی)
برای کسی بر گردن الله متعال حقی نیست که موجب مغفرت وی شود و قدرتی نیست که مانع عذاب وی شود. (نیسابوری)
هرکه را که آمرزشش را بخواهد میآمرزد و هرکه را که عذابش بخواهد عذاب میدهد و اعتراضی بر وی تعالی نیست. (جلالین)
وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖ
اگاهی این مطلب است که مسیح بنده ی وی است و مملوک بودن و پسر کسی بودن با هم منافات دارند. (نسفی)
وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ
و بازگشت به سوی وی است. (جلالین)
يَا أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلَىٰ فَتْرَةٍ مِنَ الرُّسُلِ أَنْ تَقُولُوا مَا جَاءَنَا مِنْ بَشِيرٍ وَلَا نَذِيرٍ ۖ فَقَدْ جَاءَكُمْ بَشِيرٌ وَنَذِيرٌ ۗ وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿19﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

ای اهل کتاب بدانید که برای شما رسولمان آمده است در حالیکه برای شما دین و شریعت را بیان میکند و این در زمانی است که وحی و آمدن رسولان قطع شده بود و مردم به شریعت احتیاج داشتند و دین قبلی مندرس شده بود و این فرستادن رسولمان که محمد باشد از این جهت بود که بهانه نیاورید و نگویید که ما را بشارت دهنده به بهشت و ترساننده از جهنم کسی نبود، قطعا شما را بشارت دهنده و ترساننده آمده است. و الله متعال بر همه چیز قادر است از جمله ی قطع وحی و عدم ارسال رسولان و فرستادن رسول و برقراری وحی است.

مستندات
يَا أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءَكُمْ رَسُولُنَا
ای اهل تورات و انجیل، محمد فرستاده ی ما برای شما آمد. (بحر العلوم)
ای اهل کتاب شما را در انچه میگویید و آنچه ادعا میکنید که در آخرت نجات برای شماست، حجتی ندارید و بلکه تحقیقا رسول ما برای شما آمده است بعد فترتی از ارسال رسولان و وحی. (وسیط زحیلی)
يُبَيِّنُ لَكُمْ
برای شما دین و احکام و شریعت را آموزش میدهد، .(بحر العلوم)
عَلَىٰ فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ
فترت بین دو حادثه را گفته میشود که سکونی از آنچه در آن دو زمان بوده یعنی قبل و بعدش بوده است. (زهرة التفاسیر ابوزهره)
فتور: سکون بعد تیزی و نرمی بعد شدت را و همینطور به ضعف بعد قوت را گویند. یعنی در حالت سکونی از ارسال رسولان بود، رسولمان را فرستادیم. (مفردات راغب)
بعد انقطاعی از ارسال پیامبران و وحی. (بحر العلوم)
مقاتل اینگونه میداند: تحقیق رسولمان آمد بعد فترتی که در ارسال رخ داد که بیان میکند. (بحر العلوم)
منظور بین حضرات عیسی و محمد ص بوده است. (بحر العلوم)
قتاده: بین حضرات عیسی و محمد ص، پانصد و شصت سال بوده است. (بحر العلوم)
کلبی: پانصد و چهل سال بوده است. (بحر العلوم)
ضحاک و مقاتل: ششصد سال. (بحر العلوم)
وهب: پانصد و بیست سال. (بحر العلوم)
دوران فترت گفتن از این جهت است که بعد حضرت موسی رسولان پی هم بدون انقطاع میآمدند و بعد حضرت عیسی غیر از رسول الله ص رسولی نبوده است. (سمعانی)
کلبی: بین حضرت موسی و عیسی، هزار و هفتصد سال بوده است و در این مدت هزار نبی آمده است و بین عیسی و محمد ص چهار نبی آمده است که سه نبی از بنی اسرائیل بوده و یکی از عرب بوده است که آن خالد بن سنان است. (کبیر رازی)
بعضی خالد بن سنان را قبل حضرت عیسی دانسته اند بر این اساس گفتن اینکه دخترش پیش رسول الله ص آمده است، دخترش با واسطه است چراکه بعید است که فردی این همه سال عمر کند و کسی نیز وی را از معمرین ذکر نکرده است. (آلوسی) معمرین کسانی که خیلی زیاد عمر کرده اند.
از ابن عباس: بین حضرت موسی و حضرت عیسی، هزار نبی از بنی اسرائیل بغیر از آنچه از غیر بنی اسرائیل بوده است. (آلوسی)
أَن تَقُولُوا مَا جَاءَنَا مِن بَشِيرٍ وَلَا نَذِيرٍ ۖ
تا که نگویید: بعد مندرس شدن دین برای ما رسولی نیامد تا ما را بشارت دهد و بیم دهد. (بحر العلوم)
بخاطر کراهت اینکه بگویید: ما را .... (سمعانی)
فَقَدْ جَاءَكُم بَشِيرٌ وَنَذِيرٌ ۗ
تحقیقا محمد آمده است که به بهشت بشارت میدهد و از آتش بیم میدهد. (بحر العلوم)
وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
و الله متعال بر همه چیز من جمله امرزش و عذاب و ارسال پیامبران، قادر است. (بحر العلوم)
وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جَعَلَ فِيكُمْ أَنْبِيَاءَ وَجَعَلَكُمْ مُلُوكًا وَآتَاكُمْ مَا لَمْ يُؤْتِ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ ﴿20﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

ای محمد بیاد آور زمانی را که حضرت موسی به قومش گفت: ای قوم من به یاد آورید نعمت خدا را که به شما ارزانی داشته است وقتیکه در میان شما انبیاء بسیار قرار داد و شما را مالک و پادشاه گرداند طوریکه اختیار عمل دست خودتان بود و به شما ارزانی داشت انچه از امور را که به دیگران زمان حضرت موسی نداده است. نکته: هدف از ذکر وجود انبیاء و پادشاهان بسیار در بنی اسرائیل، یادآوری این مطلب است که قبلا به شما خیر دنیا و آخرت را داده شده بود و قدر ندانستید. حتی در این حد بوده است که بودن رسولی از غیر خودشان مایه تعجب و کفرشان شده است.

مستندات
وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ
بیان نقض عهد بعد عهد بستن بنی اسرائیل است و تفصیل نقض عهد آنان است و اشاره به عدم انقطاع رسولان بین خودشان است. (آلوسی)
ای محمد برای یهود یاد کن آن زمانی را که موسی به نصیحت و برای توجه به آن با نسبت دادن آنها به خودش به آنها گفت: نعمت خدا بر خودتان را شکر گزاری بیاد آورید. (آلوسی)
إِذْ جَعَلَ فِيكُمْ أَنبِيَاءَ
نعمت خدا را بیاد آورید آن وقتی را که از خویشان شما پیامبران قرار داد. (آلوسی)
وَجَعَلَكُم مُّلُوكًا
انگار که گفته است: همه ی شما را ملک (پادشاه) گرداندیم و این بدین سبب است که تقریبا همه ی انان را در رفاه و آسایش قرار داد. (آلوسی)
و یا بخاطر زیاد بودن پادشاهان از انها است. (آلوسی)
گفته اند که مجاز نیست و حقیقت است یعنی حقیقتا همه پادشاه بوده اند چراکه ملک؛پادشاه, به کسیکه دارای خانه و خادم باشد، گفته میشود. (آلوسی)
از رسول الله ص: در بنی اسرائیل اگر کسی خانه و خادم و مرکب و زنی داشت، وی را ملک میدانستند. (آلوسی)
یعنی بعد اینکه مملوک؛برده؛ بودند، و آزاد شدند، آنان را میشود گفت که ملک؛پادشاه؛ شده اند. (آلوسی)
این به مثابه ی آن است که نزدیکان پادشاهان در وقت ذکر موارد افتخار خود میگویند ما پادشاه هستیم. (ابوسعود)
شما را ملوک قرار داد که بوسیله ی آنها بر دشمنان چیره میشدید چراکه ملوک در بنی اسرائیل جنگ آورانی بودند که امر جنگ را به عهده میگرفتند همانطور که در {ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ} [البقرة: 246] بیان شده است. (تاویلات اهل سنت)
وَآتَاكُم مَّا لَمْ يُؤْتِ أَحَدًا مِّنَ الْعَالَمِينَ
مثل شکافتن دریا و غرق کردن دشمن و با ابر سایه زدن بر آنها و از آب آمدن از سنگ و نازل شدن من و سلوی و غیر اینها که الله متعال مخصوص بنی اسرائیل داده است. (الوسی)
منظور از عالمیان ، عالمیان زمان خودشان است. (آلوسی)
يَا قَوْمِ ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِي كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوا عَلَىٰ أَدْبَارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوا خَاسِرِينَ ﴿21﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

ای قوم من به زمین مبارک و پاکی که الله متعال برای شما مقرر کرده است که در صورت اطاعت از دستورات و اجتناب از مخالفت و دوری از نواهی، ساکنان ان باشید، داخل شوید و عقب نشینی نکنید که زیان دنیا و آخرت نصیبتان خواهد شد. نکته: نوشته شده یعنی وعده داده شده است که با توکل بر خدا با اهل آن مکان مقدس بجنگید، پیروز خواهید شد و ساکنان آنجا خواهید شد.

مستندات
يَا قَوْمِ ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ
به بیت المقدس و مقدس بودن آن بخاطر این است که محل استقرار انبیاء و مسکن مومنین بوده است. (بیضاوی)
گفته اند: منظور کوه طور و اطراف آن است. (بیضاوی)
و همچنین فلسطین و دمشق و بعضی از اردن نیز گفته اند. (بیضاوی)
شام نیز دانسته اند. (بیضاوی)
مقدسه یعنی مطهره، پاک و پاکیزه. (عز بن عبدالسلام)
مطهره منظور مبارکه است. (نسفی)
الَّتِي كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ
آن مکانی که برای شما در نظر گرفته است. (بیضاوی)
و یا در لوح محفوظ نوشته شده است که آن برای شما مسکن خواهد بود لیکن به شرطی که ایمان بیاورید و اطاعت کنید. چرا که بعد عصیان برای آنها گفته شد: فَإِنَّها مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ. یعنی بر آنها حرام است. (بیضاوی)
بر شما مقرر کرده است که با اهل آن جنگ کنید تا مسلمان شوند. (تاویلات اهل سنت)
مکانی که الله متعال داخل شدن به ان را بر شما فرض گردانید. (بحر العلوم)
وَلَا تَرْتَدُّوا عَلَىٰ أَدْبَارِكُمْ
از ترس جبارین به عقب بر نگردید. (بیضاوی)
گفته شده است: وقتی نقیبان به آنها احوال جبارین را گفتند گریه کردند و گفتند که بیایید رئیسی تعیین کنیم تا به مصر برگردیم. (بیضاوی)
و یا اینکه با انجام گناه و عدم اعتماد به الله متعال از دین خود برنگردید. (بیضاوی)
فَتَنقَلِبُوا خَاسِرِينَ
که در اینصورت زیانکش دنیا و آخرت خواهید شد. (بیضاوی)
حضرت موسی دوازده نفر را فرستاد تا خبر ساکنان بیت المقدس را بیاورند و وقتی رفتند یکی از انها که بعضی نام وی را عوج گفته اند، آمد و فرستادگان موسی را گرفت و در آستین خود جای داد و به پیش پادشاه انان انداخت و گفت که این افراد ادعا دارند که میخواند شهر ما را بگیرند و پادشاه قصد کشتن آنان کرد و زن وی گفت: چرا میخواهی این ضعیفان را بکشی کافی است که آنان را رها کنی تا بروند و خبر ما را به قومشان برسانند تا از ترس فرار کند و چنین کردند و یک خوشه انگور به آنان دادند که با دو چوب دستی بین دو مرد حمل میشد و نقیبان که برگشتند گفتند به قوم خود خبر ندهیم که خواهند ترسید و الله متعال این شهر را برای موسی وعده داده است و وقتی برگشتند همه بغیر از دو نفر یعنی یوشع بن نون و کالب بن یوقنا، به قوم خود خبر دادند. (بحر العلوم)
قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِنَّ فِيهَا قَوْمًا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَنْ نَدْخُلَهَا حَتَّىٰ يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنَّا دَاخِلُونَ ﴿22﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

قوم موسی گفتند: ای موسی در آن سرزمین قومی زورمند هستند ما نیز تا وقتی آنها در آنجا هستند، داخل نخواهیم شد و اگر که آنها بیرون رفتند ما داخل خواهیم شد.

مستندات
قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِنَّ فِيهَا قَوْمًا جَبَّارِينَ
وقتی حضرت موسی آنان را امر کرد که وارد شهر بشوند گفتند:.... (بحر العلوم)
جبار در مورد مردم کسی که مردم را به آنچه میخواهد، مجبور میکند. (احکام جصاص)
جبار نامیده شدن آنان بخاطر طول قامتشان و زورمند بودنشان بوده است. (سمعانی)
در مورد طول قامت آن قوم گفته اند: شش و نیم ذراع و یا کلبی گوید: هشتاد ذراع بوده است. (بحر العلوم) ذراع معادل گز که اختلافی است بین 55 الی 89 سانتی متر.
در مورد عوج نیز گفته اند که بلند قدترین آنها بوده است و قدش به سه هزار و سیصد و سی و سه ذراع میرسیده است. (قرطبی)
از نسل عمالقه بودند و بقایای قوم عاد. (سمعانی)
ما را نه یارای جنگ با آنان است و قدرتی پیش آنان داریم. (مظهری)
وَإِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا حَتَّىٰ يَخْرُجُوا مِنْهَا
ما داخل نمیشویم تا وقتی که آنها از آن شهر خارج نشوند. (بحر العلوم)
گفته اند که نام آن مکان ایلیاء بوده است و بعضی نیز اریحاء گفته اند. (بحر العلوم)
تا وقتی که آنان ان مکان را خودشان به ما تسلیم نکنند، وارد نخواهیم شد. (صفوه التفاسیر)
فَإِن يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنَّا دَاخِلُونَ
تا آنها خارج نشوند ما یارای داخل شدن نداریم اگر خارج شدند ما داخل خواهیم شد. (صفوة التفاسیر)
قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ ۚ وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ﴿23﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

دو مرد از کسانیکه میترسیدند و الله متعال به آنها نعمت صلاح و ایمان داده بود گفتند: شما بر آنها در دربی وارد شوید و همینکه داخل شوید شما بر آنها غالب هستید و توکلتان بر الله متعال باشد اگر که به آنچه موسی گفته است ایمان دارید. نکته: وقتی بنی اسرائیل آن همه نشانه و معجزه در هلاک فرعون ونجات از طریق شکافتن دریا را دیده بودند در حالیکه در حالت عادی غیر ممکن بود پس بسیار عجیب است که وقتی موسی به آنها وعده میدهد که وارد بشوید و پیروز خواهید شد باز به قدرت ظاهری دشمن نگاه کرده و نافرمانی میکنند. اگر قبلا امور غیر عادی از حضرت موسی ندیده بودند جای تعجب نداشت ولی وقتی از اول تا آخر نجات آنان تا رسیدن به این مکان موعود، سراسر معجزه بود، ترس آنان شگفت اور است.

مستندات
قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا
دو مردی که الله متعال به ایمان انان را نعمت داده بود. (معانی زجاج)
از کسانیکه از جبارین میترسیدند. (قرطبی)
قتاده: از الله میترسیدند. (قرطبی)
ضحاک گوید: این دو از شهر جبارین بودند که طبیعتا از جبارین میترسیدند که جبارین از ایمان انها خبر دار شوند و به الله اعتماد داشتند و گفتند. (قرطبی)
از ضعف و ترسویی بنی اسرائیل میترسیدند. (قرطبی)
یخافون به ضم یاء نیز قرائت شده است که جنبه ی اینکه این دو نفر از غیر قوم موسی باشند را تقویت میکند. (قرطبی)
آن دو که الله متعال به صلاح و یقین به آنان نعمت داده بود. (قرطبی)
ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّكُمْ غَالِبُونَ ۚ
گویا دانسته بودند که اگر از ان درب وارد شوند، غلبه حاصل خواهد شد. (معانی زجاج)
این را گفتند چون به وعده ی الله متعال یقین داشتند. (قرطبی)
منظور از درب یعنی از جهتی وارد بشوید است و درب بخصوصی منظور نیست. (تاویلات اهل سنت)
وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ
اگر تصدیق کننده ی الله باشید الله متعال شما را نصرت خواهد داد. (قرطبی)
بر الله توکل و اعتماد کنید اگر مسلمان هستید الله متعال به شما نصرت خواهد داد. (تاویلات اهل سنت)
اگر که وعده حضرت موسی را حق میدانید. (تاویلات اهل سنت)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود