قوم موسی گفتند: ای موسی با تا ابدا تا وقتی آنها در انجا هستند داخل نمیشویم اگر خواستی بروی پس همراه پروردگارت به جنگ آنان برو که نصرت با توست و ما قطعا اینجا نشسته ایم و برای جنگ حرکتی نمیکنیم.
حضرت موسی گفت: پروردگارا من برای نصرت دین تو و اجرای وعده ات و دستورت کسی غیر از خودم و برادرم را ندارم پس خود بین ما و آنها حکم کن.
الله متعال فرمود: پس قطعا آن زمین مقدس برای آنان حرام است یعنی نمیتوانند وارد آن بشوند تا چهل سال در تیه سرگردان میمانند، پس بخاطر انچه بر سر فاسقان آمده است غم مخور. پس بر کردار فاسقان غم مخور که مجازات خواهند شد. نکته: این جمله ی آخر فلاتأس علی ... ادامه ی اعلام تحریم و در تیه بودن آنان است که به نظر میرسد به این معنی است که جواب حضرت موسی را میدهد که خواستار خلاصی از دست این قوم سرکش شده بود نه اینکه بعد دعا پشیمان شده باشد که در آیه دلالتی بر این امر نیست.
ای محمد برای اهل کتاب بخوان قصه ی دو پسر آدم را به حق و به راستی. وقتیکه هر یک قربانی آوردند تا مشخص شود چه کسی بر حق است پس از یکی از انها قبول کرده شد و از دیگری قبول نشد. آنکه قربانی وی مردود شد، گفت: قطعا تو را خواهم کشت. کسیکه قربانی قبول شد گفت: چرا مرا بکشی اینکه تقصیر من یا دست من نیست بلکه مقصر خودت هستی چراکه قطعا الله متعال از کسانیکه از الله پروا میکنند، قربانی وی را قبول میکند.
هابیل گفت: اگر تو دست درازی کنی تا مرا بکشی من دست درازی کننده به تو برای قتل تو نیستم چراکه قطعا من از الله پرودگار جهانیان، میترسم. نکته: مفسران در سوالی در این آیه مانده اند که چرا هابیل باید بگوید که از الله میترسد چراکه اینجا جای ترس از الله نیست چراکه الله متعال اجازه داده است که از خودش دفاع کند و در توجیه آن بعضی گفته اند که دفاع از خود در آن زمان مباح نبوده است و بعضی نیز گفته اند که بر طبق روایت از رسول الله ص که فرمودند: در وقت نزاع بنده ی کشته شده ی خدا باش نه بنده ی کشنده ی خدا، پس بر این روایت عمل کرده است. آنچه به نظر حقیر میرسد و همانطور که در تفسیر نیز آمده استکه به غفلت کشته است، این گفته ی هابیل در وقت قتل نبوده باشد بلکه در وقت با خبر شدن از قصد قابیل بوده و به نصیحت گفته است که من که قصد کشتن تو را ندارم پس تو نیز نداشته باش. تصور کنید دو برادر با هم صحبت میکنند و یکی تهدید به مرگ میکند حال بیراه نیست که برای منع وی ترسیدن خود از الله متعال را مطرح کرده باشد تا بلکه جلوی کشتن وی را نیز بگیرد. والله اعلم.
قطعا من قصدم این استکه تو به پیشگاه الله متعال بروی در حالیکه گناه کشتن و گناهان دیگرت بر گردن داری پس در نتیجه ی این عمل جزو ملازمان آتش خواهی بود و این است سزای ظلم کنندگان و تجاوز کنندگان.
نفس قابیل قتل برادر را بر وی آسان کرد با وسوسه و تکرار و از این عمل از بس شنیع بود که انگار این نفس وی بود که از وی در اینکار پیروی کرد. پس وی را کشت و جزو زیانکشان دنیا و آخرت گشت.
پس الله متعال کلاغی را فرستاد که زمین را میکند و خاک را پس میزد، تا بدین وسیله وی قابیل نشان دهد که با جسد برادرش چه کند. قابیل گفت: وای بر من آیا من عاجزم از اینکه مثل این کلاغ باشم و جسد برادرم را دفن کنم پس از پشیمان شدگان گشت.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.