0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
يُرِيدُونَ أَنْ يَخْرُجُوا مِنَ النَّارِ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنْهَا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ مُقِيمٌ ﴿37﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

به هر طریقی کفار اراده میکنند که از آتش خارج شوند ولی آنان خارج شونده از ان نیستند. و برای آنان عذابی همیشگی ثابت است.

مستندات
يُرِيدُونَ أَن يَخْرُجُوا مِنَ النَّارِ وَمَا هُم بِخَارِجِينَ مِنْهَا ۖ
قصد میکنند تا از آتش خارج شوند ولی فرشتگان با گرزهای آهنین جلوی آنان را گرفته و میزنند و بر میگردانند. (بحر العلوم)
یعنی آن افرادی که به پروردگارشان کفر ورزیدند، در روز قیامت میخواهند که از آتش خارج شوند. (طبری)
تمنای خارج شدن دارند. (نسفی)
تلاش بسیار میکنند تا از آن خارج شوند. (تاویلات اهل سنت)
وَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيمٌ
و برای آنان عذابی دائمی و ابدی است. (بحر العلوم)
از جابر بن عبدالله: وی گفت که عده ای از آتش جهنم خارج خواهند شد. گفتند: مگر الله متعال نفرموده است؛ يُرِيدُونَ أَنْ يَخْرُجُوا مِنَ النَّارِ وَما هُمْ بِخارِجِينَ مِنْها؟ یعنی خارج نمیشوند. جابر گفت: اگر خواستید ان را متوجه شوید، اول آیه یعنی آیه ی قبل این را قرائت کنید. یعنی منظورش این است که این عدم خروج ابدی برای کفار است نه گناهکاران از مومنان. (بحر العلوم)
عکرمه: نافع بن ازرق به ابن عباس گفت: کور چشم کور قلب است، گمان میکند عده ای از آتش خارج خواهند شد در حالیکه الله متعال فرموده است: وَما هُمْ بِخارِجِينَ مِنْها . ابن عباس جواب داد: افسوس بر تو. آیه ی بالایش را بخوان، این که گفتی برای کفار است. (طبری)
عوف به حسن بصری گفت: با چه چیزی وارد جهنم میشوند؟ گفت بوسیله ی اعمالشان. گفت: با چه چیزی خارج میشوند؟ گفت: با ایمانشان. (تیسیر فی التفسیر نجم الدین نسفی)
ضحاک: آنان درخواست خارج شدن از آتش میدهند ولی قبول کرده نمیشود. (تیسیر فی التفسیر نجم الدین نسفی)
گفته شده است: وقتی شراره های آتش آنان را بالا میبرد، نزدیک میشوند که از جهنم خارج شوند ولی خارج نمیشود. (تیسیر نسفی)
وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا جَزَاءً بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِنَ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿38﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

و دزدی که مرد است و دزدی که زن است پس دستان آنها را قطع کنید و این جزای آنچه عمل کرده اند است و عذاب و عقوبتی از الله متعال و الله متعال بر امور غالب است و کسی را یارای عاجز گرداندن وی تعالی نیست و در احکامش دارای حکمت بالغ است.

مستندات
وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ
حکم عام برای تمامی دزدان است و خاص در دزدی کردن است چراکه تمامی اهل خطاب مشمول این آیه هستند. (تاویلات اهل سنت)
منظور از خاص در دزدی بودن این است که در بعضی دزدی ها حکم بریدن دست ثابت نمیشود مثل دزدی که در آن شبهه باشد مثل از محرم خود دزدی کردن و یا چیزی بی ارزش دزدیدن. (تاویلات اهل سنت)
شروع در بیان حکم دزدی صغری (دزدی کوچک) است بعد بیان دزدی کبری(دزدی بزرگ) است. (ابوسعود) سرقت کبری یعنی راهزنی وبه زورگرفتن مال.
سرقت: گرفتن مال دیگری به طریق پنهانی است و وقتی موجب قطع میشود که از حرز بردارد. (ابوسعود)
در این آیه سارق مرد و سارق زن گفت و سارق مرد را اول ذکر کرده است چراکه وقوع دزدی از مردان بیشتر است و در مورد زنا اول زن زناکار را آورده است چراکه زنا از شهوت میجوشد و آن در زنان وفورش بیشتر است. (نسفی)
فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا جَزَاءً بِمَا كَسَبَا
دست از سر انگشتان تا زیر بغل را شامل میشود و کسی قائل به بریدن از زیر بغل و یا از آرنج دستان نیست بلکه در اینکه آیا چهار انگشت بریده شود و یا همراه کف دست، اختلاف کرده اند و ما احناف همراه کف دست میدانیم چراکه با انگشتان و کف دست است که گرفته میشود و قبض کرده میشود. (تاویلات اهل سنت)
متولی بریدن حاکمان هستند. (تاویلات اهل سنت)
از ابن مسعود و علی رض، دست راست وی بریده میشود و امت اسلامی بر این متفق هستند. (تاویلات اهل سنت)
روایت شده است پیش رسول الله ص دزدی آورده شد و ایشان دستور دادند از مچ دست ببرند. (ابوسعود)
در زمان رسول الله ص در دزدی به اندازه ی سپر و یا بالاتر دست بریده میشد و قیمت آن در زمان رسول الله ص ده درهم بوده است و بزرگان صحابه از عمر، وعثمان، وعلي، وعبد اللَّه بن مسعود بر این بوده اند. روایت شده است که حضرت عمر را دزدی آوردند و وی دستور داد تا دستش را ببرند و حضرت عثمان گفت که مال دزدی وی به ده درهم نمیرسد و وقتی قیمت گزاری کردند، مشخص شد که هشت درهم بوده است و دستش بریده نشد. (تاویلات اهل سنت)
ببرید برای جزا دادنش. (ابوسعود)
ببرید و سزایشان دهید. (ابوسعود)
به سبب کارشان. (ابوسعود)
بخاطر آنچه کسب کرده اند از طریق دزدی. (ابوسعود)
نَكَالًا مِّنَ اللَّهِ ۗ
موعظه و زجری برای دیگری است تا دست به دزدی نزند. (تاویلات اهل سنت)
عذابی ثابت از الله متعال. (ابوسعود)
وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
و الله متعال بر امور غالب است و کسی را یارای مقابله و ممانعت نیست. (ابوسعود)
در شریعتش با حکمت است و حکم نمیکند مگر اینکه بر مقتضای حکمت باشد و برای همین این احکام را دستور داده است. (ابوسعود)
در حکم به قطع دست دزد، با حکمت بوده است. (بحر العلوم)
فَمَنْ تَابَ مِنْ بَعْدِ ظُلْمِهِ وَأَصْلَحَ فَإِنَّ اللَّهَ يَتُوبُ عَلَيْهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿39﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

پس اگر دزد از دزدی خود توبه ی شرعی کند و در پی جبران و اصلاح انچه در گذشته مرتکب شده براید، پس قطعا الله تعالی از عقوبت اخروی وی بر میگردد و قطعا الله متعال مهربان و با رافت است.

مستندات
فَمَن تَابَ مِن بَعْدِ ظُلْمِهِ
هرکس بعد دزدیش توبه کند. (بحر العلوم)
از شرک توبه کند. (تاویلات اهل سنت)
وَأَصْلَحَ
عملش را به صلاح آورد بعد آن دزدی. (بحر العلوم)
انچه فاسد کرده با اصلاح کند. (تاویلات اهل سنت)
فَإِنَّ اللَّهَ يَتُوبُ عَلَيْهِ
یعنی الله از وی درگذرد. (بحر العلوم)
یعنی توبه اش را قبول کرده و در آخرت بدین خاطر عذابش ندهد. (ابوسعود)
ولی عقوبت دنیوی با توبه برداشته نمیشود. (ابوسعود)
إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
در گذرنده است از آنچه قبلا انجام داده است و با وی مهربان است بعد توبه اش. (بحر العلوم)
در حد اعلای امرزیدن و رحمت است و برای همین است که توبه ی وی را قبول میکند. (ابوسعود)
اگر در زمان مشرک بودن کارهایی انجام داده باشد که موجب حد است، بعد اسلام بخاطر ان مواخذه نمیشود. (تاویلات اهل سنت)
أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ ۗ وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿40﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

اي رسول الله و يا اي مخاطب مگر نميداني كه براي الله متعال است پادشاهي و مالكيت آسمانها و زمين كه اين الله، هركه را خواهد عذاب ميدهد و هركه را خواهد ميآمرزد و حكم دست وي است و قطعا الله متعال بر همه چيز قادر است و كسي را ياراي مقابله با وي نيست.

مستندات
أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ
مخاطب رسول الله ص است و یا هرکسی میتواند باشد. (بیضاوی)
يعني مگر نميداني كه سلطان و قدرت اين دو . قاهريت و غالبيت بر هرچه كه در اين دو هست از آن الله متعال است و هرگونه كه خواهد در آن تصرف ميكند. (ابوسعود)
يعني خزينه هاي آسمانها و زمين براي وي تعالي است. (بحر العلوم)
خزينه ي آسمانها همان باران است و خزينه هاي زمين گياهان هستند. (بحر العلوم)
گفته ميشود براي وي تعالي پادشاهي و ملك آسمانها و زمين است و در آنها هر گونه كه خواهد حكم ميكند. (بحر العلوم)
از آنجا كه پادشاه هردو است، هركه را بخواهد عذاب ميدهد چه قبل و چه بعد توبه و هركه را كه بخواهد ميآمرزد و بعد توبه عذاب نميدهد. (تاويلات اهل سنت)
اگر عذاب دادن گناهكار واجب باشد و اگر آمرزيدن توبه كننده واجب باشد، فائده ي هركه را خواهد در اين آيه، برداشته ميشود. (تاويلات اهل سنت)
يُعَذِّبُ مَن يَشَاءُ وَيَغْفِرُ لِمَن يَشَاءُ ۗ
هركه را خواهد عذاب ميدهد و هركه را خواهد ميآمرزد. (ابوسعود)
عذاب دادن را بر امرزیدن تقدیم کرد بخاطر انچه در ایه سابق گذشته است. (بیضاوی)
ویا بدین سبب که مستحق عذاب شدن مقدم است. (بیضاوی)
و یا منظور از عذاب، بریدن است که در دنیا است. (بیضاوی)
عذاب میدهد کسی را که بر کفر مرده است و میامرزد کسی را که از کفر توبه کند. (نسفی)
هركه را بر گناه اصرار ورزد عذاب ميدهد و اگر توبه كند و از كردارش برگردد، ميآمرزد. (بحر العلوم)
وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
بر هر چیز قادر است من جمله عذاب دادن و امرزیدن هرکه را خواهد. (نسفی)
يعني بر آمرزش و عذاب هردو قادر است. (بحر العلوم)
يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنَ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِينَ هَادُوا ۛ سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ ۖ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَوَاضِعِهِ ۖ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا ۚ وَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا ۚ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ ۚ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖ وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿41﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

اي فرستاده ي الله، تو را عجله در كفر، كفار ناراحت كند و از رفتار آن هراسي نداشته باش يعني همان كسانيكه به زبان اظهار ايمان ميكنند و قلب آنان ايمان ندارد و از كسانيكه يهود هستند و از صفات آنان اين است كه از ديگراني كه پيش رسول الله ص نميآيند حرف شنوي دارند و يا اينكه آنان آنچه از رسول الله ص ميشنوند با تغيير و تحريف به ديگران انتقال ميدهند و به رسول الله ص گوش ميدهند تا براي ديگران جاسوسي كنند. كلمات كتاب الله را تحريف ميكنند و تغيير ميدهند و اين فرقي ندارد تحريف در الفاظ باشد يا در معنا، نتيجه يكي است اين در حالي است كه آن مورد تحريف شده را بعنوان كتاب الله بيان ميكنند و به فرودستان ميگويند كه اگر موافق اين بود قبول كنيد والا قبول نكنيد. اين در حالي است كه وقتي الله متعال بر اساس علمش در حق كسي فتنه اي بخواهد و اراده كند، كسي را ياراي دفع آن فتنه نيست. آن افرادي كه چنين رفتاري دارند را الله متعال قصد پاك شدن قلب آنان را نكرده است. براي آنان در دنيا خفت و خواري است و در آخرت نيز عذابي بي نهايت دردناك است. نكته: بعد اينكه براي آنان خفت و خواري مقرر كرد بيان داشت كه در اخرت نيز براي آنان عذابي دردناك است يعني آنان كافر هستن چراكه در مورد مسلمان از رسول الله ص آمده است كه مسلماني در دنيا بلا و دردي ببيند كفارت گناهان وي ميشود و در آخرت عذاب داده نميشوند.

مستندات
يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ
تو را كفر كسيكه كفر ميورزد ناراحت نكند يعني كفر آنان تو را از اجراي ماموريتت منع نكند. (تاويلات اهل سنت)
تمرد و تكذيبشان تو را ناراحت كند چراكه الله متعال ناصر و پيروزي دهنده ي توست. (تاويلات اهل سنت)
كردار و سو عمل آنان تو را ناراحت نكند، چراكه تو بخاطر آنان مواخذه نخواهي شد. (تاويلات اهل سنت)
با كلمه ي يا ايها الرسول خطاب كردن نشان از افضليت رسول الله ص دارد. (تاويلات اهل سنت)
مسارعه في الشيي يعني به سرعت و با ميل خود در چيزي فرو رفتن. مسارعه و عجله در كفر يعني اينكه آنان در كفر هستند از كفري به كفري ديگر ميروند براي همين في الكفر آورده است. (ابوسعود)
مِنَ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا بِأَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِن قُلُوبُهُمْ ۛ
گفت كه آنان به زبان ميگويند كه ايمان آورده اند اين نشان ميدهد كه اصل ايمان به قلب است و زبان تعبير كننده از آنچه در قلب است ميباشد. (تاويلات اهل سنت)
در حاليكه قلب آنان، تصديق نكرده است. (تاويلات اهل سنت)
ايمان معرفت و شناخت نيست بلكه تصديق است. (تاويلات اهل سنت)
منظور از اين افراد، منافقان هستند. (تاويلات اهل سنت)
منظور از اين افراد، يهود و منافقان هستند. (تاويلات اهل سنت)
وَمِنَ الَّذِينَ هَادُوا ۛ
اين جمله نشان ميدهد كه اول آيه در مورد منافقان است. (تاويلات اهل سنت)
سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ ۖ
يعني به رسول الله ص گوش فرا ميدهند و گفته ي رسول الله ص را ميشنوند و وقتي پيش كساني كه پيش رسول الله ص نبوده اند، ميروند، چيزي غير از آنچه شنيده اند را از قول رسول الله ص ميگويند. (تاويلات اهل سنت)
گفته اند منظور اين است كه رسول الله ص به مردم ميگفت كه در تورات فلان حكم آمده است و فلان شريعت تورات است وقتي افرادي ميرفتند و از يهود ميپرسيدند كه آيا چنين است؟ آنان ميگفتند كه خير چنين نيست و محمد دروغگو است. (تاويلات اهل سنت)
گفته اند: اينان جاسوسان يهود بودند و وقتي رسول الله ص چيزي ميفگتند، آنان به ضعيفان مومنان بر خلاف آن ميگفتند. (تاويلات اهل سنت)
يعني در شنيدن دروغ و قبول آنچه علماي آنان به دروغ ميگويند فرورفته هستند . (ابوسعود)
از ديگران حرف شنوي زيادي دارند و قبول ميكنند منظور از ديگران آناني هستند كه پيش رسول الله ص بخاطر تكبر و غرورشان نميآيند. (ابوسعود)
قوم آخرين منظور يهود خيبر هستند و سماعون بني قريظه هستند. (ابوسعود)
يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِن بَعْدِ مَوَاضِعِهِ ۖ
دو احتمال در مورد تحريف وجود دارد:
الف: تبديل آنچه نوشته شده بود يعني تورات را تحريف لفظي كرده و ميگفتند كه اين همان است كه از نزد الله آمده است.
ب: تحريف در معنا ميكردند و آنچه در تورات نبود را به زير دستان خود ميگفتند. (تاويلات اهل سنت)
يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِن لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا ۚ
ميگفتند: اگر به شما هماني گفته شود كه ما شما گفتيم ؛يعني آنچه به تحريف گفته بودند؛ را قبول كنيد و الا قبول نكنيد. (تاويلات اهل سنت)
از ابن عباس: از يهود زن و مردي زنا كردند و خواستند كه حكم رجم و سنگسار را بردارند و به جلد يعني تازيانه تبديل كنند و پيش رسول الله ص آمدند و گفتند كه اگر حكم محمد تازيانه بود قبول كنيد و اگر غير آن بود، قبول نكنيد پس به رسول الله ص نوشتند كه حكم زناكار زن و مرد چيست؟ رسول الله ص فرمودند: آيا به حكم من راضي ميشويد؟ گفتند: آري راضي هستيم. جبرئيل آمد و حكم را رجم را بيان كرد و گفت كه اگر قبول نكردند شخصي بين آنان هست كه اسمش ابن صوريا است وي را بين خودت و آنان حَكَم بگير و وقتي حكم رجم را شنيدند و ابن صوريا را بين خود حكم گرفتند و رسول الله ص به ابن صوريا فرمود: بخاطر الله كه تورات را بر موسي نازل كرده است براي من بيان كن كه وقتي دو محصن زنا كنند در تورات آمده است كه حكم آنان رجم است؟ ابن صوريا گفت آري حكمش رجم است و اگر من نميترسديم از اينكه آتشي مرا بسوزاند و يا تغييري بر من رخ بدهد، دروغ ميگفتم و ميگفتم كه خير نيست. در اين روايت دو مساله وجود دارد يكي اينكه رسول الله ص از آنچه اينان كتمان ميكنند سوال كرد تا دروغگو بودن آنان در حق انكار صفات رسول الله ثابت شود و ديگري اينكه مشخص شود كه اينان وقتي از رسول الله ص در مورد تخفيف در حد سوال ميكنند مشخص ميشود كه اينان ميدانستند كه محمد، رسول الله ص است و انكارشان از روي عناد و تكبر است.(تاويلات اهل سنت)
در روايتي نيز آمده است كه كسي از طايفه بني قريظه يهودي كشته شده بود و بين بني نضير و قريظه اينگونه بود كه اگر از بني قريظه كسي از بني نضير را ميكشت، قصاص ميكردند و اگر برعكس رخ ميداد بني نضير به آنها ديه ميدادند و وقتي رسول الله ص به مدينه آمدند گفتند كه حكم اين مساله را از رسول الله ص بپرسند وبعد گفتند كه مواظب باشيد اگر خلاف اين را گفت، قبول نكنيد و اين آيه نازل شد. (تاويلات اهل سنت)
وَمَن يُرِدِ اللَّهُ فِتْنَتَهُ فَلَن تَمْلِكَ لَهُ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا ۚ
كسي را كه الله متعال عذاب و هلاكش را بكند، كسي را ياراي دفع آن عذاب نيست. (تاويلات اهل سنت)
كسي را كه الله متعال بي آبرويي وي را و گمراهي وي را قصد كند هركسيكه باشد،در دفع آن كسي را نخواهي يافت. (ابوسعود)
گفته شده است: فتنه يعني محنت يعني بلا و سختي، يعني اگر الله متعال اراده كند كه كسي را به رجم يا قتل امتحان كند، كسي را ياراي دفع آن نيست. (تاويلات اهل سنت)
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ لَمْ يُرِدِ اللَّهُ أَن يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ ۚ
الله متعال از آنجا كه ميدانست آنان چه رفتاري خواهند داشت پس اراده ي پاك كردن قلبهاي آنان را نكرد. (تاويلات اهل سنت)
لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖ
خزي آنان در دنيا كشته شدن است و يا وضع جزيه و عذاب بر آنان است. (تاويلات اهل سنت)
خزي منافقين بي آبرو شدن آنان و روشن شدن نفاق آنان بين مسلمانان است و خزي يهود وضع جزيه بر آنان است. (ابوسعود)
وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ
كه همان جاودان در آتش جهنم ماندن است. (ابوسعود)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود