0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
وَقَفَّيْنَا عَلَىٰ آثَارِهِمْ بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ ۖ وَآتَيْنَاهُ الْإِنْجِيلَ فِيهِ هُدًى وَنُورٌ وَمُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ ﴿46﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

و بعد اين افراد از انبياء كه در آيات قبل ذكر شد، حضرت عيسي پسر مريم را فرستاديم و اين عيسي تصديق كننده و اقرار كننده به حقانيت تورات بود و به وي انجيل را داديم به جهت منت و نعمت و اين درحالي است كه در انجيل اين هدايت از گمراهي به راه درست بود و روشنايي بود و نيز تصديق كننده ي كتاب قبل خودش بود يعني اقرار به حقانيت تورات داشت و اين انجيل هدايت و آنچه را كه انجيل شامل آن بود، هدايت و تذكري بود براي متقياني كه از معاصي دوري ميكنند.

مستندات
وَقَفَّيْنَا عَلَىٰ آثَارِهِم بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ
يعني در پي انبياي ذكر شده در آيات قبل، يعني پس از آنان فرستاديم، عيسي پسر مريم را. (ابوسعود)
در پي افرادي كه بين آنان تورات نازل شده بود، فرستاديم. (تاويلات اهل سنت)
بعد آن پيامبران مبعوث گردانديم حضرت عيسي را. (در منثور)
مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ ۖ
در حاليكه تصديق كننده بود آنچه قبل خود آمده بود يعني تورات را. (ابوسعود)
به احكام تورات حكم كننده بود و اجرا كننده ي امر آن و نهي كننده از نواهي آن بود. (فواتح الالهيه)
در حاليكه عيسي اقرار كننده است به اينكه تورات از طرف الله متعال نازل شده است و واجب العمل به آن است ماداميكه منسوخ كننده ي آن نيامده باشد و ناسخ آن انجيل است و انجيل نيز تصديق كننده است چراكه بشارت دهنده به بعثت محمد ص است مثل تورات. (نيسابوري)
اين نشان ميدهد كه انبيا تصديق كننده ي كتب نازل شده، هستند چه پيش و چه پس آمده باشند. (تاويلات اهل سنت)
وَآتَيْنَاهُ الْإِنجِيلَ فِيهِ هُدًى وَنُورٌ
همانطور كه در تورات چنين بود. (ابوسعود)
شواهد نبوت حضرت عيسي نيز در همين نور داخل هستند. (ابوسعود)
در آن هدايت است براي كسيكه به آن تمسك جويد. (تاويلات اهل سنت)
نور يعني بيان احكام شرعي و بيان تفصيلي تكاليف است. (نيسابوري)
هدي اول يعني اصول ديانت از قبيل توحيد و نبوت و معاد است و هدي دوم مشتمل بر بشارت به بعثت رسول الله ص است چرا كه آن سبب هدايت مردم به نبوت رسول الله ص است. (نيسابوري)
در آن نور است براي كسيكه از حق نابينا بود و براي كسيكه از آن روشنايي ميطلبد. (تاويلات اهل سنت)
براي تاييد وي و براي منت نهادن به نعمت به وي انجيل را داديم. (فواتح الالهيه)
وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرَاةِ
و اين انجيل تصديق كننده ي كتاب پيش از خود كه تورات باشد، است و اين نشانگر اين مطلب است كه كتب نازله تصديق كننده ي يكديگر هستند هرچند كه از نظر زماني از هم دور باشند و اين نشانگر اين است كه همگي از نزد يك نفر نازل شده اند. (تاويلات اهل سنت)
وَهُدًى وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِينَ
اصلا خود هدايت است يعني اول گفت كه در آن هدايت است بعد بيان ميكند خود هدايت است. (ابوسعود)
هدايت و موعظه براي متقين بودن از اين جهت است كه متقين هستند كه از هدايت و موعظه ي آن استفاده ميكنند و نفع ميبرند. (ابوسعود)
متقيني كه از تمام معاصي و گناهان دوري و اجتناب ميكنند. (تاويلات اهل سنت)
وَلْيَحْكُمْ أَهْلُ الْإِنْجِيلِ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِ ۚ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿47﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

و بايد كه اهل انجيل بر اساس انجيل حكم كنند و يا ما -الله- انجيل را نازل كرديم تا بر آن اساس حكم شود، و هركس كه بر طبق آنچه الله متعال نازل كرده حكم نكند و اگر از روي انكار نباشد، وي فاسق و خلاف شرع انجام دهنده است و اگر اين عدم حكم از روي اهانت به حكم الله باشد، پس منظور از فاسق همان كافر است. نكته: وقتي الله متعال ميفرمايد كه به اهل انجيل گفتيم كه بر انجيل حكم كنند اين امر دلالت بر اين دارد كه تورات و يهوديت با آمدن حضرت عيسي منسوخ شده اند.

مستندات
وَلْيَحْكُمْ أَهْلُ الْإِنجِيلِ بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فِيهِ ۚ
به اهل انجيل گفتيم كه بر اساس موجب انجيل حكم كنيد. (نسفي)
انجيل را نازل كرديم تا اهل انجيل بر آن اساس حكم كنند. (بيضاوي)
اين آيه نشانگر اين مطلب است كه انجيل مشتمل بر احكام است و يهوديت با آمدن حضرت عيسي منسوخ شده است و اينكه حضرت عيسي با شريعتي مستقل آمده است. (بيضاوي)
وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ
و من لم يحكم را در هر سه ايه ميتوان به معني انكار و جحود گرفت چراكه فاسق و ظالم مطلق، همان كافر است. (نسفي)
گفته شده: كسيكه بر اساس حكم منزل حكم نميكند، كافر به نعمت الله و ظالم در حكمش و فاسق در كردارش است. (نسفي)
در گذرنده و تجاوز كننده از حكم الهي هستند اگر بغير آن حكم كنند و اگر از روي اهانت باشد، پس تجاوز كنندگان و بيرون آمدگان از ايمان هستند. (بيضاوي)
اينان عاصيانند. (بحر العلوم)
وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ ۖ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ عَمَّا جَاءَكَ مِنَ الْحَقِّ ۚ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَٰكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ ۖ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ ۚ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿48﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

و ما -الله- نازل كرده ايم بر تو اي محمد كتابي كامل را كه همان قرآن است و اين نازل كردن ما به حق بوده و حق همراه قرآن است در حاليكه اين كتاب تصديق كننده ي كتب آسماني پيش از خود است و اين كتاب از كتب ديگر بالاتر است و محافظ مسائل مطرح شده در كتب ديگر است. پس اگر اهل كتاب پيش تو براي حكم آمدند، پس بين آنان بر طبق آنچه الله متعال نازل كرده است، حكم كن و در حكم كردن بر طبق آنچه از حق به تو داده شده ،از هوا و ميل آنان تبعيت نكن. براي هر يك از امتها قانون و راهي را گردانده ايم و اگر الله متعال ميخواست كه همگي بر يك شريعت باشند، و يا همگي را بر اسلام جمع كند، ميتوانست منتها شريعتهاي مختلف و راه و روش مختلف گرداند تا شما را بيازمايد بر طبق آنچه به هر يك از شما داده شده است پس كاري كه بايد انجام دهيد اين است كه در انجام خيرات با هم مسابقه دهيد. مرجع و بازگشت شما تنها به سوي الله است نه به جايي ديگر پس وقتي پيش الله بازگشتيد، الله متعال به شما آگاهي ميدهد در آن چيزهايي كه در دنيا با هم اختلاف كرده بوديد و در آن شك داشتيد.

مستندات
وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ
يعني بر تو كتاب كامل فرستاديم يعني آنچه بر تو نازل شده است، چيزي است كه قابليت كتاب ناميده شدن را دارد. (ابوسعود)
به حق آميخته و به حق سرشته شده است. (ابوسعود)
به حق نازل كرده ايم. (ابوسعود)
به تو نازل كردنمان به حق است. (ابوسعود)
مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ
تصديق كننده ي كتب نازله قبل خودش است. (ابوسعود)
تصديق كننده بودن از جهت اين است كه در قصه ها و وعيد و وعده ها با آنها موافق است. (ابوسعود)
منظور از كتاب، كتب آسماني است. (ابوسعود)
وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ ۖ
حافظ كتب بدون تحريف گذشته است يعني بر صحت و ثبات آنها شهادت ميدهد و اصول شريعت آنها را تقرير ميكند و همينطور فروعي كه حكمشان ابدي است را نيز تقرير ميكند و منسوخ از احكام آنها را نيز بيان ميكند. (ابوسعود)
مهيمَن به صيغه ي اسم مفعول نيز قرائت شده است پس معني آن ميشود: اين كتاب منزل بر محمد از تغيير و تبديل حفاظت شده است. (ابوسعود)
از ابن عباس: مؤتمن بر آن يعني مورد اطمينان در اين مورد. (تاويلات اهل سنت)
كسائي: يعني گواه بر آن. (تاويلات اهل سنت)
از حسن مصدق و امين بر كتب. (تاويلات اهل سنت)
قتبي:امين بر كتاب. (تاويلات اهل سنت)
ابوعوسجه: مسلط و غالب بر كتب. (تاويلات اهل سنت)
گفته شده: تفسير كننده كتب. (تاويلات اهل سنت)
يعني عالي و بالاتر از كتب ديگر است و معني بالاتر بودن، در كثرت ثواب آن است. (قرطبي)
جوهري: مهيمن كسيكه با وي ديگران از ترس در امان باشند. (قرطبي)
ابوبكر كيساني: ميهمن كلمه اي از اهل كتاب است و عربي نيست و به معني شاهد است و اين اثبات رسالت رسول الله ص است. (تاويلات اهل سنت)
فَاحْكُم بَيْنَهُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ ۖ
پس وقتي كه قرآن چنين صفتي دارد از مصدق كتب گذشته بودن و از نزد الله آمدن، اگر اهل كتاب براي حكم پيش تو آمدند، بر طبق آنچه بر تو نازل شده، حكم كن. (ابوسعود)
يعني بر رجم حكم كن. طبق روايت سوال در مورد زناي محصنه. (تاويلات اهل سنت)
يعني بر قصاص حكم كن طبق روايت سوال در مورد قتل عمد. (تاويلات اهل سنت)
وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ عَمَّا جَاءَكَ مِنَ الْحَقِّ ۚ
از ميل و هواي منحرف آنان تبعيت نكن. (ابوسعود)
در ترك قصاص و حكم به ديه از هواي آنان پيروي نكن. (تاويلات اهل سنت)
و از آنچه از حقي كه راهي غير آن نيست، بر تو آمده است، بخاطر هواي آنان، عدول نكن. (ابوسعود)
لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا ۚ
كلام جديدي است كه براي توضيح به اهل كتاب معاصر رسول الله ص وارد شده است تا بگويد كه آنچه در كتب گذشته بود، براي زمان خودشان بود و آنچه الان بدان تكليف شده اند تبعيت و عمل به قرآن است. (ابوسعود)
پس شريعت امتي كه بعد بعثت حضرت موسي بود تا زمان حضرت عيسي، تورات بود و بعد وي تا آمدن رسول الله ص ، شريعتشان انجيل بود و از بعد نازل شدن قرآن، ديگر شريعتي غير از قرآن نيست. (ابوسعود)
يعني براي امت هر زماني شريعتي تعيين كرده ايم كه خاص زمان خودشان بوده است. (ابوسعود)
شِرعه و شريعت، در لغت راهي است كه به آب ميرساند و شريعت دين نيز راهي است كه تو را به زندگاني ابدي ميرساند. (ابوسعود)
منهاج يعني راه آشكار در دين. (ابوسعود)
أَبُو الْعَبَّاسِ مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ: شريعت ابتداي راه است و منهاج راه مستمر را گويند. (قرطبي)
نسخ پشيماني و عوض كردن نظر نيست بلكه نسخ بيان انقضاي يك حكم و بيان حكم جديد است. (تاويلات اهل سنت)
گفته شده: شرعه به معني سنت است و بعضي نيز منهاج را سنت گفته اند. (تاويلات اهل سنت)
وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً
اگر الله متعال ميخواست كه همه ي شما يعني گذشتگان و افراد حال حاضر را بر يك دين قرار ميداد و منسوخ و ناسخي نميگذاشت و حكمي را هيچگاه تغيير نميداد.
اگر الله ميخواست همه ي شما را بر اسلام اجبار ميكرد. (ابوسعود)
وَلَٰكِن لِّيَبْلُوَكُمْ فِي مَا آتَاكُمْ ۖ
وليكن بودن شما بر يك امت را نخواست تا شما را بر طبق آنچه به شما داده شده است مورد امتحان قرار دهد. (ابوسعود)
آن شريعتي كه مناسب زمان خودش است. (ابوسعود)
فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ ۚ
وقتي كه چنين است پس بشتابيد به سوي چيزي كه در آن خير دنيا و آخرتتان است به عقيده ي حق و اعمال صالحه كه درقرآن گنجانده شده است. (ابوسعود)
فرصتها را در اين مور غنيمت بشماريد و تلاشتان در سبقت گرفتن در آن باشد. (ابوسعود)
پس اي امت محمد در كسب خيرات از امتهاي ديگر پيشي بگيريد. (تاويلات اهل سنت)
بشتابيد به سوي اموري كه باعث آمرزيده شدنتان ميشود. (تاويلات اهل سنت)
و يا به معني خيرات انجام دهيد. (تاويلات اهل سنت)
إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا
علت شتاب به سوي آنچه گفتيم اين است كه محل بازگشت همه ي شما به سوي الله است. (ابوسعود)
در اين جمله هم وعيد است و هم وعده. (ابوسعود)
فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ
پس براي شما جزا ميدهد جزايي كه بين حق و باطل جداسازي انجام ميدهد طوري كه براي هيچ يك از شما شائبه در آن نميماند در آنچه كه در مورد آن در دنيا با هم اختلاف ميكرده ايد. (ابوسعود)
وَأَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ ۖ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُصِيبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ ۗ وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ النَّاسِ لَفَاسِقُونَ ﴿49﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

و بر تو نازل كرديم تا حكم كني بر اساس آنچه الله متعال بر تو نازل كرده است و از هواي و ميل آنان تبعيت نكن و مواظب تا تو را از بعضي از انچه الله متعال بر تو نازل كرده، منحرف نكنند. پس اگر بعد حكم از حكمي كه بيان كردي رويگرداني كنند، پس بدان كه الله متعال اراده كرده است كه عذاب بعضي از گناهان آنان را به آنها برساند كه منظور در همين دنيا ميباشد، و قطعا بسياري از مردم از راه خارج شدگان هستند.

مستندات
وَأَنِ احْكُم بَيْنَهُم بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ
به تو كتاب نازل كرديم و حكم نازل كرديم تا بر طبق آن حكم كني. (مظهري)
يا بر تو نازل كرديم كه به حق حكم كني و بر طبق آنچه الله متعال نازل كرده است حكم كني. (مظهري)
آمده است: يهود بني قريظه گفتند: برويم پيش محمد تا بلكه بتوانيم وي را در دينش دچار فتنه كنيم. و وي فقط انسان است نه رسول، پس به رسول الله ص گفتند: اي محمد، ميداني كه ما فقها و علماي يهود و والا مقامان آنان هستيم ،اگر ما از تو تبعيت كنيم ديگران نيز از تو پيروي خواهند كرد. بين ما و قوم ما دعوايي است كه ميخواهيم تو بين ما قضاوت كني، و رسول الله ص از اين امر امتناع كردند و اين آيه نازل شد كه بين آنان بر اساس قرآن حكم كن. (بحر العلوم)
وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ
وَاحْذَرْهُمْ أَن يَفْتِنُوكَ عَن بَعْضِ مَا أَنزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ ۖ
مواظب باش و بر حذر باش تا تو را گمراه نكنند و تو را حق نگردانند. (مظهري)
از فتنه ي آنان بر حذر باش. (مظهري)
بر حذر باش تا تو را از بعضي از آنچه الله متعال نازل كرده، منحرف نكنند. (مظهري)
اين بر حذر داشتن رسول الله ص در حاليكه ايشان مورد امانت است براي قطع طمع اهل كتاب است. (نسفي)
همانطور كه قبلا گفتيم، عصمت مانع ورود نهي نميشود. (تاويلات اهل سنت)
فَإِن تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ ۗ
اگر از حكم نازل شده رويگرداني كنند و چيزي ديگر بخواهند بدان كه الله متعال ميخواهد كه عذاب بعضي گناهان آنان را تعجيل كند و در دنيا عذابشان دهد. (مظهري)
اين رويگرداني امري بزرگ است. (مظهري)
اين نشان ميدهد كه آنان را گناهان بسيار است و اين فقط يكي از آنهاست. (مظهري)
وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ النَّاسِ لَفَاسِقُونَ
بسياري از مردم يعني يهود متمرد هستند و در كفر از حد تجاوز كرده اند. (مظهري)
بسياري از مردم بر كفر اصرار كننده و متمرد هستند و از حدود معمولي خارج هستند. (ابوسعود)
أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ ۚ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْمًا لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ ﴿50﴾
الْمَآئِدَة
تفسیر

آيا حكمم جاهلي را ميطلبند؟ هيچ عاقلي چنين نميكند. و چه كسي از الله بهتر است در حكم، براي كسانيكه تحقيق ميكنند و دنبال يقين هستند. يعني كسي براي آنان از الله بهتر در حكم نيست. نكته: هر حكمي كه خلاف حكم الله باشد، آن حكم حكم جاهلي يعني ناداني است. نكته: بشر هر مقدار كه دنبال حكم بهتر بگردند، از حكم الله بهتر پيدا نميكند.

مستندات
أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ ۚ
آيا حكمي را كه در جاهليت داشتند را طلب ميكنند و آن تفضيل بني نضير بر بني قريظه بود. اين درحالي بود كه رسول الله حكم كرده بودند كه كشته شدگان هردو طرف برابر هستند و بني نضير گفته بودند كه بر اين حكم راضي نميشويم و اين آيه نازل شد. (نسفي)
يعني حكم تو را ترك و حكم جاهلي را طلب ميكنند. (ابوسعود)
وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ
و چه كسي بهتر است از الله متعال در حكم كردن ؟ يعني كسي از الله حكم بهتري ندارد. (نسفي)
اين خطاب و اين سوال از كساني است كه يقين دارند چراكه اينان هستند كه برايشان آشكار ميشود كه حكمي بهتر از حكم الله نيست. (نسفي)
كسانيكه يقين ميكنند كساني هستند كه تدبر ميكنند و در امور تحقيق ميكنند پس آنان هستند كه ميدانند الله متعال بهترين حكم را دارد. (بيضاوي)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود