0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
الْأَنْعَام
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ۖ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ ﴿1﴾
الْأَنْعَام
تفسیر

ستايش يعني شكر سپاس الله متعال را كه آسمانها و زمين را خلق كرده است و همينطور تاريكيها و روشنايي را قرار داد بعد نشان دادن اين قدرت و دانستن اينكه تنها الله متعال است كه چنين عمل كرده است و فقط در قدرت وي تعالي است، كسانيكه كفر ورزيده اند از عبادت وي تعالي رويگرداني ميكنند و يا همراه وي شريك قائل ميشوند.

مستندات
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ
165 آيه است و مكي است. (بحر العلوم)
مقاتل: تمام آيات انعام مكي هستند بغير از آيه وَما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ. (بحر العلوم)
گفته شده است: اين سوره كامل به يكباره نازل شده است و نزول آن را هفتاد هزار فرشته مشايعت كرده اند. (بحر العلوم)
شهر بن حوشب: يكباره نازل شده است غير از دو آيه؛ قُلْ تَعالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ... (بحر العلوم)
الله متعال خودش را مورد ستايش قرار ميدهد و با صنع و خلق كردنش بر يگانگي خود دلالت كرده است. (بحر العلوم)
تعليم حمد به بندگانش است كه چگونه آن را بجاي بياورند و تعريض است به بي نيازي از حمد بندگان يعني هرچند شما حمد نگوييد، حمد براي وي تعالي ثابت است. (نسفي)
يعني خلق كرده آسمانها و هرآنچه از در آنهاست از خورشيد و ماه و ستارگان و زمين و هرآنچه در آن است. (بحر العلوم)
وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ۖ
ظلمات به جمع آمده است و نور مفرد بدين سبب كه ظلمت هر چيز با ظلمت چيزي ديگر متفاوت است گفته ميشود ظلمت شب و ظلمت دريا و ظلمت مكان تاريك، ولي نور يكي است و در اينجا نيز جنس نور منظور است. (نسفي)
تقديم ظلمت بر نور نيز اين جهت است كه ابتدا ظلمت خلق شده است همانطور كه رسول الله ص فرموده اند: الله متعال خلقش را در ظلمت خلق كرد و بعد بر آن از نورش پاشيد پس هركس را آن نورش رسيد هدايت يافت و هركس را كه نرسيد به خطا رفت وگمراه شد. (نسفي)
يعني روز و شب را . (بحر العلوم)
گفته ميشود: اسلام و كفر را. (بحر العلوم)
ضحاك: اين آيه در مورد مجوس نازل شده است چراكه آنان ميگفتند كه الله خالق نور است و شيطان خالق تاريكي. پس الله متعال اين آيه را در تكذيب و رد قول آنان نازل كرده است. (بحر العلوم)
يعني الله متعال يگانه است و اوست كه آسمانها و زمين و نور و تاريكي را خلق كرده است. (بحر العلوم)
نشانگر سفه شريك قائل شوندگان به الله متعال است چراكه اينان در كنار شرك، اقرار دارند كه تنها الله متعال است كه خالق آسمانها و زمين است و در خلق اين امور براي وي شريك نميدانند. پس وقتي در خلق اين دو كه تمام منافع دنيا به آسمان وابسته است در حاليكه فاصله ي بين آسمان وزمين بسيار است پس چگونه در عبادت و ربوبيت براي وي شريك قائل ميشوند؟ (تاويلات اهل سنت)
در حقيقت نور چيزي است كه هر چيزي را قابل رويت ميكند براي رويت بصري و براي رويت قلبي و ظلمت چيزي است كه هرچيزي را مستور و پنهان ميدارد چه از ديد بصري و چه از ديد قلبي. (تاويلات اهل سنت)
ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ
بعد اين مشركان به الله متعال شريك قائل ميشوند. (بحر العلوم)
منظور مجوس هستند. (بحر العلوم)
گفته شده است منظور مشركين مكه هستند يعني بتان را عبادت ميكنند. (بحر العلوم)
يعني با اينكه آنچه را كه براي آنان دلالت بر پروردگار بودن الله دارد را بيان كرديم با اين وجود باز كفر ميورزند. (تاويلات اهل سنت)
بعد اين مشركين از پروردگار خود روي گرداني ميكنند. (نسفي)
به پروردگارشان گفتند از اين جهت است كه نشان بدهد كه خلق آسمانها و زمين اسباب معيشت و هستي آنان است. پس حقش اين است كه وي را ستايش شود نه اينكه كفر ورزيده شود. (بيضاوي)
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضَىٰ أَجَلًا ۖ وَأَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ ۖ ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ ﴿2﴾
الْأَنْعَام
تفسیر

اوست كه شما را از گِلي خلق كرده است بعد براي شما مهلت و اجل تعيين كرده است و اجل ديگري نيز نزد وي تعالي معلوم شده هست يعني به شما گفته نشده است. بعد اين توضيح باز شما در شك هستيد و انكار ميكنيد. نكته: آنچه امروز و در اين زمان بايد مسلمانان به ياد داشته باشند و افتخار كنند اين است كه ديگر كسي از ملحدين در مورد زنده شدن بعد مرگ و اجل داشتن با مسلمان بحث نميكند چون ديگر خودشان نيز به اين نتيجه رسيده اند كه اين شدني است و در زمان رسول الله ص بود بشر جاهل در مورد زنده شدن بعد مرگ و امكان آن بحث ميكرد براي همين الان ميبينيم كه شبهاتي ديگر مطرح ميكنند اين شبهات نيز رفع خواهد شد پس با مطرح شدن شبهات نبايد در دين شك كرد چراكه گذشت زمان حقانيت مسايل ادعايي اسلام را آشكار ميكند و بدبخت آنكه با تكيه بر علم ناچيز بشري كه هر لحظه در حال تغيير وپيشرفت است بي دين از دنيا ميرود و به جهنم ميرود. تامل كنيد آن كافر زمان رسول الله ص را كه بخاطر اينكه اسلام ميگويند بعد مرگ زنده ميشويد، كافر شده و مرد و ادعاي عقل نيز داشت حالا در جهنم است و كافر امروز اين مساله را يقيني ميداند و با مساله اي ديگر كفر ميورزد. بار الها ما را از راه درست و دينت دور مگردان و بر هدايت نگهدار.

مستندات
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن طِينٍ
يعني حضرت آدم را و شما نيز از نسل وي و فرزندان وي هستيد. (بحر العلوم)
خلق اصل شما از گِل بود. (نسفي)
منظور از خلق بشر از گل اين است كه با تغذيه از موادي كه از زمين به دست ميآيد، به وجود ميآيند. (ابوسعود)
از رسول الله ص: بچه ي متولد شده اي نيست مگر اينكه مقداري از خاكي كه در آن دفن خواهد شد به آن پاشيده شده است. (قرطبي)
ثُمَّ قَضَىٰ أَجَلًا ۖ
بعد مهلت تعيين كرد يعني از تولد تا مرگ. (بحر العلوم)
يعني اجل مرگ. (بيضاوي)
براي مرگ هر يك از شما زماني را تعيين كرده است كه وقتي آن زمان رسيد بدون درنگ فنا ميپذيرد. (ابوسعود)
گفته شده: منظور همين زمانهايي است كه ما متوجه ميشويم از هلالهاي ماه و وقت زراعت و مانند آن. (قرطبي)
وَأَجَلٌ مُّسَمًّى عِندَهُ ۖ
و مهلتي ديگر كه همان برزخ باشد از وقت مرگ تا قيامت. قول مقاتل و حسن است. (بحر العلوم)
اجل در لوح محفوظ نوشته شده است. (بحر العلوم)
يعني مهلتي مشخص و معلوم. (نسفي)
سعيد بن جبير: اجل اولي اجل دنيا و اجل مسمي، اجل آخرت است. (بحر العلوم)
گفته ميشود: اجلا يعني يك اجل براي شما قرار داد و اجل مسمي منظور قيامت است. (بحر العلوم)
اجل اول خواب و اجل دوم مرگ است. (نسفي)
اجل دوم همان اجل اول است. (نسفي)
از ابن عباس: هر كس را دو اجل است يكي اجلي از وقت تولد تا وقت مرگ و ديگري از وقت مردن تا زنده شدن پس هركس كه با تقوي و نيكوكار باشد و صله ي رحم را برقرار كننده، پس بر اجل عمرش از اجل بعثش گرفته و به عمرش اضافه كرده ميشود و اگر از فاجران و قطع كنندگان صله ي رحم باشد از عمرش كم كرده به عمر بعثش اضافه كرده ميشود. (ابوسعود)
ثُمَّ أَنتُمْ تَمْتَرُونَ
بعد شما در مورد زنده شدن پس از مرگ، و در مورد اجل مسمي شك ميكنيد. (بحر العلوم)
بعد شما در اين مورد مجادله ميكنيد. (نسفي)
آيه ي اول نشانگر توحيد و اين آيه نشانگر بعث بعد مرگ است. (بيضاوي)
وَهُوَ اللَّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَفِي الْأَرْضِ ۖ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُونَ ﴿3﴾
الْأَنْعَام
تفسیر

و اوست اله و خدا در آسمان و زمين نهان و ظاهر شما را ميداند و هرآنچه كسب ميكنيد را نيز ميداند. نكته: از آنجا كه عده اي از كفار براي هر چيزي الهي قائل هستند پس اين آيه در رد اين ادعا و اين نوع كفر آنان است و اعلام ميكند كه فرقي ندارد آسمان باشد و يا زمين، فقط همين يك اله وجود دارد.

مستندات
وَهُوَ اللَّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَفِي الْأَرْضِ ۖ
وقتي وي تعالي خالق آسمانها و زمين است و در خلق آنها هيچ شريكي نيست پس براي اهل آنها نيز الهي غير از الله متعال نيست. (تاويلات اهل سنت)
مستحق عبادت در آسمانها و زمين تنها اوست نه كسي غير وي. (بيضاوي)
وي تعالي يگانه اي است كه تنها وي را به يگانگي ذكر ميشود و به يگانگي وي اهل آسمانها و زمين اقرار دارند. (بحر العلوم)
يعني براي الله متعال است تدبير آسمانها و زمين و حفظ آنها نيز بر وي تعالي است. چراكه وي تعالي به تنهايي آنها را خلق كرده است پس تدبير و حفظ آن نيز بر وي تعالي است. (تاويلات اهل سنت)
يَعْلَمُ سِرَّكُمْ
آنچه را كه در دل خود پنهان ميكنيد را ميداند. (تاويلات اهل سنت)
وَجَهْرَكُمْ
و آنچه را كه ميگوييد را نيز ميداند. (تاويلات اهل سنت)
يعني اسراري كه در وجودتان و بدنتان هست را نيز ميداند از قبيل چگونگي شنيدن و ديدن و امثال آن را كه شما نميدانيم و همينطور ميداند آنچه بر شما آشكار است. (تاويلات اهل سنت)
وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُونَ
و اعمالي را كه با بدن خود انجام ميدهيد را نيز ميداند. (تاويلات اهل سنت)
يعني تمام گفتار و كردارتان را ميداند و همه ي آن را ميشمارد تا بر آن اساس حسابرسي كند. (تاويلات اهل سنت)
و آنچه كه كسب ميكنيد از افعال و گفتارتان را ميداند. (تاويلات اهل سنت)
وَمَا تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آيَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِينَ ﴿4﴾
الْأَنْعَام
تفسیر

بر كفار آيه و نشانه و معجزه براي اثبات حقانيات دين اسلام، نميآيد مگر اينكه اينان از آن روي برميگردانند. نكته: انسان وقتي تصميم ميگيرد كه چيزي را انكار كند ديگر به دلايلي كه نشان ميدهد اين تصميم درست نيست را كنار ميزند و به آن نگاه نميكند.

مستندات
وَمَا تَأْتِيهِم مِّنْ آيَةٍ مِّنْ آيَاتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كَانُوا عَنْهَا مُعْرِضِينَ
فكر نميكنند تا از در توحيد الله متعال تحقيق كنند. (بحر العلوم)
مشركان مكه از رسول الله ص خواستند تا براي آنها ماه را به دو قسمت كند اگر انجام دهد به وي ايمان خواهند آورد. رسول الله ص نيز دعا كردند و ماه به دو نيم تقسيم شد ولي آنان ايمان نياورده از آن روي گردان شدند و گفتند: اين جادوي آشكار است پس آيه اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ وَإِنْ يَرَوْا آيَةً يُعْرِضُوا [القمر: 1، 2] و اين آيه نازل شد. (بحر العلوم)
در آيه ي قبل شرك آنان را بيان كرد و در اين آيه نيز بيان داشت كه آنان از نشانه هاي الهي بالكل رويگردان هستند. (ابوسعود)
يعني آيه اي از آيات قرآن نازل نميشود مگر اينكه به وجه تكذيب و استهزاء رويگردان ميشوند. (ابوسعود)
آيه اي از آيات يگانگي الله نميآيد مگر اينكه از آن رويگرداني ميكنند. (تاويلات اهل سنت)
و آياتي در مورد رسالت محمد ص. (تاويلات اهل سنت)
و يا آياتي در مورد زنده شدن پس از مرگ . (تاويلات اهل سنت)
احتمال دارد منظور از آيات، غير از آيات قرآني باشد. (تاويلات اهل سنت)
از گردنكشي و رويگرداني آنان خبر داده است. (تاويلات اهل سنت)
وقتي روي برميگردانند پس آيات و نشانه ها براي آنان نفعي ندارد چراكه كسي از آن آيات استفاده ميكند كه در آن تامل كند. (تاويلات اهل سنت)
اگر قرآن معجزه نبود نيز همين سوره ي انعام كه براي اقامه ي حجت بر عليه مشركان نازل شده است كافي است. (تاويلات اهل سنت)
اهل مكه را معجزه اي از قبيل شق قمر نميآيد مگر اينكه از نظر در آن روي برميگردانند. (مظهري)
فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ ۖ فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنْبَاءُ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ ﴿5﴾
الْأَنْعَام
تفسیر

پس آنان يعني بعد اينكه اين امور كه در آيات قبل بيان شد را ديدند و باز رويگرداني كردند پس از آن تكذيب كردند نشانه ها و معجزاتي را كه حق بود براي آنان آمد. پس زود باشد كه جزا و سزاي اين كارشان را ببينند. نكته: انباء را عذاب يا سزا معني كردن از اين جهت است كه همه ي رسولان اول خبر اينكه چه خواهد شد را به آنان ميدهند و آنان تكذيب ميكنند پس بعد تكذيب آنچه مانده است سزا و جزاي تكذيب آنان است.

مستندات
فَقَدْ كَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ ۖ
يعني به قرآن. (مظهري)
گفتند كه اين قرآن از نزد الله متعال نيست و مسخره اش كردند. (بحر العلوم)
يعني به رسول الله ص. (مظهري)
يعني آيات توحيد و بعث را تكذيب كردند. (تاويلات اهل سنت)
اگر رسول الله ص نشانه اي و معجزه اي نميآورد، خودشان بعنوان معجزه كافي بودند از تولد تا وقت مرگشان هيچ عملي كه از وي زشت شمرده شود سر نزد پس خود ايشان معجزه اي بزرگ هستند. براي همين است كه وقتي رسول الله ص ، حضرت ابوبكر را دعوت به اسلام كردند، دعوت ايشان را اجابت كردند چراكه از ايشان نشانه هاي بزرگ و عجيبي ديده بودند. (تاويلات اهل سنت)
فَسَوْفَ يَأْتِيهِمْ أَنبَاءُ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ
يعني در روز قيامت. (مظهري)
و يا در وقت ظهور اسلام يعني امر اسلام بالا بگيرد. (مظهري)
در وقت آمدن عذاب در آخرت و يا در دنيا، براي آنان قبح كرده اشان آشكار خواهد شد. (مظهري)
زود است كه بدانند كه جزاي اين تكذيب و استهزاي به قرآن چيست. (بحر العلوم)
وعيد به آنان است كه سزاي اين عملشان را در دنيا و يا در آخرت خواهند ديد. (بحر العلوم)
أَلَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَكُمْ وَأَرْسَلْنَا السَّمَاءَ عَلَيْهِمْ مِدْرَارًا وَجَعَلْنَا الْأَنْهَارَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَأَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِينَ ﴿6﴾
الْأَنْعَام
تفسیر

آيا اين تكذيب كنندگان رسول الله ص و قرآن، نميبينند كه ما قبل آنان دوره اي از مردم را هلاك كرده ايم آن قومي كه به آنان بر روي زمين امكانات فراوان داديم و يك جا نشين شدند آنطور كه شما را اين مقدار مكنت و توانگري نداده ايم و ما آسمان را براي آنان پي در پي ريزنده قرار داديم و رودها را طوري قرار داديم كه از زير آنان عبور ميكند يعني در دسترس آنان قرار داديم يعني زير دستان آنان قرار داديم پس باز ما آنان را بخاطر گناهاني كه مرتكب شدند، هلاكشان كرديم و خيلي راحت قومي ديگر را جايگزين آنان كرديم. حال شما فكر كنيد كه تكذيبتان به كجا ميرسد و به چه كسي ضررش ميرسد در حاليكه آن مقدار نعمت كه به هلاك شدگان قبل شما داده ايم را به شما نداده ايم.

مستندات
أَلَمْ يَرَوْا
حسن: يعني آيا عبرت نگرفتند؟ (تاويلات اهل سنت)
ابوبكر كيساني: قطعا ديده اند. (تاويلات اهل سنت)
يعني تكذيب كنندگان. (نسفي)
كَمْ أَهْلَكْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍ
يعني آنان قطعا ديده اند كه عاقبت كسانيكه رسولشان را تكذيب كرده اند و سركشي و كبر آنان را چه بوده است. ولي عبرت نگرفتند. (تاويلات اهل سنت)
يعني قبل كفار مكه. (بحر العلوم)
به آنان مال و فرنداني داديم كه به شما اهل مكه نداده ايم. (بحر العلوم)
زجاج: قرن به هر دوره ي زماني كه پيامبري يا طبقه اي از اهل علم در آن باشند. هماطور كه رسول الله ص فرموده اند: بهترين قرنها، قرني اصحاب من و بعد كسانيكه بعد ايشان ميآيند و بعد كسانيكه بعد اينان ميآيند است. (بحر العلوم)
مَّكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّن لَّكُمْ
به آن گذشتگان وسعت رزق و مال و خير داده ايم آن مقدار كه به شما اهل مكه نداده ايم. (تاويلات اهل سنت)
تمكين در بلاد يعني اعطاي مكنت يعني ثروت و توانگري. (نسفي)
با اين وجود آنان را وقتي تكذيب كردند الله متعال هلاكشان كرد و به انواع عذاب، آنان را مورد عذاب قرار داد. (تاويلات اهل سنت)
براي آنان در زمين قدرت و شدتي داديم كه به شما نداده ايم. (تاويلات اهل سنت)
ويا به آنان نفوذ در قلبها داديم چراكه آنان صاحبان قدرت و پادشاه بوده اند و قولشان نافذ و مردم در مقابلشان فروتن بودند مثل عاد و فرعون و نمرود ولي بخاطر تكذيب رسولان، هلاك شدند و شما را هيچ يك از اين امور نيست پس آيا گمان ميكنيد كه با تكذيب رسولان هلاك نخواهيد شد؟ (تاويلات اهل سنت)
وَأَرْسَلْنَا السَّمَاءَ عَلَيْهِم مِّدْرَارًا
يعني باران بر آنان بسيار ريزنده بود. (تاويلات اهل سنت)
يعني باران بر انان هميشه و يكي پس از ديگري در وقت حاجت. (تاويلات اهل سنت)
وَجَعَلْنَا الْأَنْهَارَ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمْ
يعني آنان در فراخي و كثرت باران و فراواني رودها بودند باز بخاطر تكذيب رسولان هلاك شدند. (تاويلات اهل سنت)
يعني آنان در فراخ روزي در بين رودها و ميوه ها و پرباراني زندگي كرده اند. (نسفي)
فَأَهْلَكْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ
هر يك از اين قرن ها را بخاطر گناهي كه مرتكب شدند، هلاكشان كرديم. پس آن همه امكانات و اسباب چيزي را از آنان دفع نكرد. پس براي اينان نيز همينطور خواهد شد. (ابوسعود)
وَأَنشَأْنَا مِن بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِينَ
بعد هلاك هر قومي بجاي آنان قومي ديگر را به وجود آورديم. (ابوسعود)
يعني هلاك قومي بر مالكيت و پادشاهي الله متعال هيچ نقصي وارد نكرد بلكه هر وقت قومي را هلاك كرد بجاي آن قومي ديگر آورد. (ابوسعود)
وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَابًا فِي قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ لَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ ﴿7﴾
الْأَنْعَام
تفسیر

و اگر ما بر تو كتابي نوشته در كاغذ ميآورديم و يقين پيدا ميكردند كه از نزد الله متعال است و آن را با دستان خود ميگرفتند، در اينجا نيز باز كسانيكه نميخواهند ايمان بياورند خواهد گفت: اين يعني آنچه آوردي و ما داريم ميبينيم و داريم لمس ميكنيم چيزي جز جادو نيست. نكته: يعني در اين آيه بيان ميدارد كه مشكل در نبود دليل بر اثبات حق نيست و مشكل در ناكافي بودن معجزه ها نيست بلكه مشكل در خود كفار است كه قصد ايمان ندارند و تو اي محمد هرچه بياوري باز براي ايمان نيارودن بهانه اي خواهند آورد.

مستندات
وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتَابًا فِي قِرْطَاسٍ
اگر نوشته اي بر كاغذي بر تو نازل كنيم. (مظهري)
فَلَمَسُوهُ بِأَيْدِيهِمْ
و به آن قرطاس دست بزنند. طوريكه امكان فريب نماند چراكه سحر در آنچه ميشود لمس كرد نميشود، بنابر اين نميتوانند بگويند كه چشمان ما خطا ميبيند. (مظهري)
اين كتاب و يا اين كاغذ را لمس ميكردند. (ابوسعود)
لَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ مُّبِينٌ
كلبي و مقاتل: در شان نضر بن حرث و عبدالله ابن ابي اميه و نوفل بن خويلد نازل شده است چراكه آنان گفتند: اي محمد ما به تو ايمان نخواهيم آورد مگر اينكه كتابي از نزد الله متعال بر تو نازل شود در حاليكه چهار فرشته بر از نزد الله متعال بودن اين كتاب و بر رسول بودن تو شهادت دهند، پس اين آيه نازل شد. (ابوسعود)
قطعا كسانيكه كافر شده اند از روي تعنت و كبر خواند گفت اين نوشته چيز جز جادوي آشكار نيست. چراكه در علم الله متعال چنين گذشته است كه آنان ايمان نخواهند آورد. (مظهري)
يعني اگر قرآن به يكباره در يك صحيفه نازل ميشد و آنان ميديدند و لمسش ميكردند و عيانا ميديدند، باز در آن طعن ميكردند و ميگفتند كه اين جادو است. (نيسابوري)
به رسولش خبر ميدهد كه تو هر نوع معجزه اي بياوري و هرچه گفته اند را انجام دهي آنان بخاطر شدت تعنت و گردنكشي و عنادشان، ايمان نخواهند آورد چراكه اگر تعنت و عناد آنان نبود، در آن تامل ميكردند اين نشانه ها بر حقانيت دين اسلام دلالت ميكرد. (تاويلات اهل سنت)
وَقَالُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ ۖ وَلَوْ أَنْزَلْنَا مَلَكًا لَقُضِيَ الْأَمْرُ ثُمَّ لَا يُنْظَرُونَ ﴿8﴾
الْأَنْعَام
تفسیر

و گفتند: اگر ميشد كه فرشته اي بر محمد رسول الله ص نازل ميشد. جواب آنان اين است: اگر فرشته اي نازل ميكرديم، قطعا امر تمام ميشد و هلاك ميشدند و به آنان فرصتي داده نميشود. نكته: كساني كه قصد ندارند چيزي را باور كنند، از خودشان براي اينكه طرف به چيزي ديگر مشغول شود، درخواستهايي مطرح ميكنند و مشخص است كه هدف راستي آزمايي نيست بلكه اعتنايي به آن ندارند. نكته: اگر پيامبران دنبال براورده كردن خواسته هاي قومشان ميرفتند ديگر فرصتي براي تبليغ رسالت پيدا نميكردند و از هدف خود دور ميشدند و ديگر اينكه هركس كه واقعا دنبال حقيقت در يك مساله باشد، قطعا الله متعال به وي نشانه هايي ميدهد كه وي با آن هدايت شود.

مستندات
وَقَالُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ ۖ
شروع در دهن كجي به نبوت رسول الله ص به طور صريح است. (ابوسعود)
و خواهند گفت اگر بر وي فرشته اي از آسمان فرو فرستاده ميشد تا همراه وي هشدار دهنده ميشد. (بحر العلوم)
يعني فرشته اي بيايد و تاييد كند كه رسول الله ص واقعا نبي است. (بيضاوي)
در خواست نازل شدن فرشته احتمال دارد از اين جهت باشد كه عرب پيامبر و كتب نديده بودند و به رسول و كتابي نيز ايمان نداشتند پس از اين قبيل سوالات مطرح ميكردند چراكه فكر ميكردند اگر قرار باشد پيامبري بيايد از فرشته بايد باشد. (تاويلات اهل سنت)
احتمال ديگر نيز ممكن است كه اين سوال از روي گردنكشي باشد. (تاويلات اهل سنت)
وَلَوْ أَنزَلْنَا مَلَكًا لَّقُضِيَ الْأَمْرُ ثُمَّ لَا يُنظَرُونَ
الله متعال ميفرمايد اگر ما از آسمان فرشته ميفرستاديم قطعا اينان هلاك ميشدند يعني وقتي فرشته را ميديدند. يعني ايمان نميآوردند و تصديق نميكردند و قطعا عذاب نازل ميشد. (بحر العلوم)
يعني منتظر اينان نميماندند تا وقتي عذابشان داده نشود. (بحر العلوم)
اگر فرشته نازل شود، قيامت ميشود. (در منثور)
گفته ميشود اگر فرشته اي نازل ميشد قطعا براي عذاب آنان نازل ميشد. (بحر العلوم)
گفته ميشود: اگر فرشته اي نازل ميشد آنان نميتوانستند به آن نگاه كنند و ميمردند. (بحر العلوم)
اگر فرشته به هيئت و شكل حقيقي خودش نازل شود بر طبق آنچه آنان مطرح كرده بودند و اين در حالي است كه قوت بشري توان تحمل رويت آن را بر صورت حقيقي خودش ندارند، در اينصورت هلاك اين مطرح كنندگان حتمي است. (ابوسعود)
فرشتگان بر انبياء به صورتهاي مختلف ميآمدند مثل مهمانان ابراهيم و لوط و خصم داوود. (ابوسعود)
وقتي فرشته بيايد ديگر به آنان اندازه ي چشم بر هم زدن نيز مهلت داده نخواهد شد. (ابوسعود)
در مورد اگر فرشته نازل شود حتما هلاك ميشوند گفته شده كه وقتي آنان فرشته را ببينند بعد ايمان نياورند، ديگر چاره اي حز هلاك آنان نميماند. و يا گفته اند كه با ديدن فرشته قاعده يا اختيار كه مدار تكليف است به پايان ميرسد در نتيجه هلاكشان حتمي ميشود. (ابوسعود)
سنت الهي بر اين است كه اگر قومي نشانه اي بخواهند و درخواستي مطرح كنند و آن خواسته انجام شود و ايمان نياورند عذاب بدون مهلت نازل ميشود ولي اگر بدون درخواست نشانه اي به آنان آورده شود و تكذيب كنند، به آنان مهلت داده ميشود و به محض تكذيبشان، عذاب داده نميشوند. (تاويلات اهل سنت)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود