0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
إِنْ نَقُولُ إِلَّا اعْتَرَاكَ بَعْضُ آلِهَتِنَا بِسُوءٍ ۗ قَالَ إِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ وَاشْهَدُوا أَنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ ﴿54﴾
هُود
تفسیر

قوم هود گفتند: سخن جز این نیست که ما میگوییم که تو را بعضی از خدایان ما به بدی گرفتار کرده اند چراکه تو به آنان توهین میکنی. و حضرت هود گفت: قطعا من الله را گواه میگیرم و شما نیز گواه باشید که من از آنچه که شما به الله شرک میورزید (و هرآنچه غیر الله است، بیزارم.)

مستندات
إِن نَّقُولُ إِلَّا اعْتَرَاكَ بَعْضُ آلِهَتِنَا بِسُوءٍ
قول ما چیزی جز این نیست که میگوییم اله های ما به تو بدی رسانده اند و برای همین است هذیان میگویی و خرافات تعریف میکنی و این بخاطر دشنام دادن تو به بتان ما است. (بیضاوی)
ما میگوییم که با این سخنت، بعضی از الهه های ما تو را به جنون خواهد کشاند چراکه به آنان دشنام میدهی. (مظهری)
قَالَ إِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ
الله را برای بیزاری خودم از الهه های شما گواه میگیرم و اعتنایی به سخن احمقانه ی شما ندارم و از اضرار آنان خود را دور میبینم. (بیضاوی)
وَاشْهَدُوا أَنِّي بَرِيءٌ مِّمَّا تُشْرِكُونَ
و از روی اهانت به آنان گفت که شما نیز گواه باشید و هرآنچه در توان دارید را به اجرا بگذارید، آنان با اینکه قوی و جمعشان جمع بود از ضرر رساندن به وی عاجز شدند و دیدند که الهه های آنان نفع و ضرری ندارد و این خود از جمله ی معجزات حضرت هود است که با این همه قدرت ظاهری از مقابله با ایشان، عاجز گشتند. (بیضاوی)
مِنْ دُونِهِ ۖ فَكِيدُونِي جَمِيعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُونِ ﴿55﴾
هُود
تفسیر

قوم هود گفتند: سخن جز این نیست که ما میگوییم که تو را بعضی از خدایان ما به بدی گرفتار کرده اند چراکه تو به آنان توهین میکنی. و حضرت هود گفت: قطعا من الله را گواه میگیرم و شما نیز گواه باشید که من از آنچه که شما به الله شرک میورزید و هرآنچه غیر الله است، بیزارم و شما و خدایان دروغین شما، حیله کنید و سعی کنید که من را هلاک کنید و منتظر من نباشید و به من مهلت ندهید.

مستندات
مِن دُونِهِ ۖ فَكِيدُونِي جَمِيعًا
شما و معبودانتان هر کاری که از دستتان برمیآید را انجام دهید وبرای هلاک من هر حیله ای دارید انجام دهید. (مظهری)
من از این بتان که عبادت میکنید، بیزارم. (خازن)
ثُمَّ لَا تُنظِرُونِ
به من مهلت ندهید. (مظهری)
إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمْ ۚ مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا ۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿56﴾
هُود
تفسیر

قطعا من به الله توکل کرده ام و امور خود را به وی سپرده ام، آن که پروردگار من و شماست، جنبنده ای نیست مگر اینکه امر آن جنبنده، در دست قدرت وی است و کسی و یا چیزی از قهر و غلبه ی خارج نیست، و قطعا پروردگار من بر حق است و بر آن میماند و از آن بر نمیگردد.

مستندات
إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُم
امر خودم و شما را به الله که پروردگار من و شماست، سپرده ام و به وی اعتماد دارم. (خازن)
خالق من و شما و رازق من و شما. (بحر العلوم)
مَّا مِن دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا
جنبنده ای بر روی زمین از انسان و حیوانات نیست مگر اینکه مالک و قادر بر آنها، الله است و بر آنان غالب و قاهر است چراکه کسیکه موی پیشانی کسی را بگیرد بر آن غالب و قهر کرده است.(خازن)
زنده میگرداند و میمیراند و روزی میدهد. ()
إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ
پروردگار من هرچند بر شما قادر است و موی پیشانی شما در دستان وی است ولی باز با انصاف و نیکی و عدالت رفتار میکند و نیکی کننده را پاداش نیک میدهد و گناهکار را سزای در خور میدهد. (خازن)
گفته شده است: دین پروردگار من همان راه درست است. (خازن)
گفته شده است: پروردگار من شما را به راه درست میخواند. (خازن)
بر حق است. (بحر العلوم)
هدایت در دست وی است. (بحر العلوم)
یعنی دین اسلام. (بحر العلوم)
یعنی شما را به سوی اسلام دعوت میکنم. (بحر العلوم)
بر حق است و از آن بر نمیگردد و روی نمیگرداند.
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ مَا أُرْسِلْتُ بِهِ إِلَيْكُمْ ۚ وَيَسْتَخْلِفُ رَبِّي قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّونَهُ شَيْئًا ۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ ﴿57﴾
هُود
تفسیر

اگر شما از دعوت من رویگردانی کنید و برکفر خود باشید، پس من قطعا رسالت خود را به سرانجام رسانده ام و شما تکذیب کرده اید و اگر بر رویگردانی بمانید، الله متعال شما را هلاک خواهد کرد وبجای شما قومی فرمانبردار جایگزین خواهد کرد و شما و عملتان هیچ ضرری به الله نمیتوانید وارد کنید و اینکار امکان ندارد و پروردگار من بر همه چیز مراقب و آگاه است و چیزی از وی تعالیم خفی نمیماند.

مستندات
فَإِن تَوَلَّوْا فَقَدْ أَبْلَغْتُكُم مَّا أُرْسِلْتُ بِهِ إِلَيْكُمْ
اگر روی بگردانید پس بدانید که من آنچه بر وظیفه ی من بود از تبیلغ و رساندن پیام به شما و اقامه ی حجت را انجام داده ام در نتیجه کمکاری از من نیست و شما را نیز عذری نیست. (بیضاوی)
حجت بر شما قائم شده است. (نسفی)
وَيَسْتَخْلِفُ رَبِّي قَوْمًا غَيْرَكُمْ
وعید و تهدید آنان است مبنی بر اینکه آنان را هلاک خواهد کرد و قومی دیگر را بجای آنان در اموال و دیارشان ساکن خواهد کرد. (بیضاوی)
و یا اگر روی بگردانید، عذر من پذیرفته شده است و بجای شما دیگران را خواهد آورد. (بیضاوی)
اگر شما ایمان نیاورید الله شما را هلاک و بجای شما قومی که از وی تعالی اطاعت میکنند و به یگانگی یاد میکنند، جایگزین خواهد کرد. (بغوی)
وَلَا تَضُرُّونَهُ شَيْئًا
و با روی گردانی چیزی از ضرر به الله نمیرسد. (بیضاوی)
بلکه به خود ضرر میزنید. (نسفی)
چراکه بود و نبود شما برای الله یکسان است. (بغوی)
إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ
پروردگار من بر همه چیز مراقب است و چیزی از اعمال شما بر وی مخفی نمیماند و از مجازات شما نیز غافل نیست. (بیضاوی)
حافظ و غالب است پس امکان ضرر به وی نیست. (بیضاوی)
تمامی اشیاء برای بودن به وی نیاز دارند پس به چنین چیزی، امثال شما نمیتواند ضرری وارد کند. (نسفی)
مرا از دست درازی شما در امان میدارد. (بغوی)
وَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا هُودًا وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَنَجَّيْنَاهُمْ مِنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ ﴿58﴾
هُود
تفسیر

وقتی که وقت عذاب ما بر قوم عاد آمد، هود و کسانیکه همراه وی ایمان آورده اند، را نجات دادیم و همچنین آنان را از عذاب آخرت که عذاب درشت و شدید است نیز نجات داده ایم. و آن کفار در دنیا مورد عذاب واقع شدند و در آخرت نیز عذاب انتظار آنان را میکشد.

مستندات
وَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا
وقتی عذاب ما آمد. (ابوسعود)
نَجَّيْنَا هُودًا وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا
گویند که ایمان آورندگان همراه وی چهارهزار نفر بوده اند. (ابوسعود)
با رحمی بسیار بزرگ از طرف ما که همان ایمان است که به آنها با توفیق و هدایت، به آنان عنایت کرده ایم. (ابوسعود)
این نجات به فضل ما بوده است نه بخاطر عمل آنان بوده است. (مظهری)
وَنَجَّيْنَاهُم مِّنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ
نتیجه ی آن نجات این بود که آنان را از عذاب سمی نجات دادیم همان که بر بینی کفار داخل میشد و از مقعد آنان خارج میشد و آنان را تکه تکه میکرد. (ابوسعود)
گفته شده است این نجات دوم در آخرت است یعنی از عذاب آخرت که درشتتر و سختتر از آن نیست. (ابوسعود)
عذاب غلیظ همان بادی است که در سوره ی اعراف ذکر آن گذشته است. (مظهری)
این نجات دادن اگر مقید به نجات قبلی نباشد در اینجا ذکر شده است تا تکمله ی نعمت باشد و تعریض به هلاک شدگان است که همچنانکه در دنیا به سموم مورد عذاب واقع شدند در آخرت نیز با عذاب غلیظ مورد عذاب خواهند بود. (ابوسعود)
وَتِلْكَ عَادٌ ۖ جَحَدُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا رُسُلَهُ وَاتَّبَعُوا أَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ ﴿59﴾
هُود
تفسیر

آن عاد و یا آن قبور که میبینید، نشانه ها و دلایل الهی را انکار کردند و به رسولان الله متعال عصیان ورزیدند و از کسی پیروی کردند که به غایت تکبر و زورگویی رسیده بود.

مستندات
وَتِلْكَ عَادٌ
آن عاد عصیانگر و گمراه که مورد قهر الله واقع شده بودند مبالغه کنندگان در گردنکشی بودند. (الفواتح الالهیه)
اشاره به قبیله ی عاد است ویا اشاره به قبور و آثار بجای مانده از آنان. (ابوسعود)
جَحَدُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ
از فرط غفلت و غرورشان، آیات نازل شده به توسط زبان رسولان را انکار کردند. (الفواتح الالهیه)
بعد اینکه درستی آن را به یقین دانستند، آن را انکار کردند. (ابوسعود)
وَعَصَوْا رُسُلَهُ
با تکذیب و حقیر شمردن آنان، به رسولان عصیان ورزیدند. (الفواتح الالهیه)
بیان این مطلب است که تکذیب یک رسول همان تکذیب تمامی رسولان است. (ابوسعود)
وَاتَّبَعُوا أَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ
بخاطر غایت جهل خود و نهایت بغضی که با الله و رسولش داشتند، از کسیکه به غایت زورگو است و در تکبر به منتهایش رسیده است، تبعیت کردند و تبعیت از کسیکه آنان را به راه درت هدایت میکرد را ترک کردند. (الفواتح الالهیه)
از بزرگان رؤسای خود که به کفر و گمراهی میخوانند تبعیت کردند. (ابوسعود)
وَأُتْبِعُوا فِي هَٰذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ ۗ أَلَا إِنَّ عَادًا كَفَرُوا رَبَّهُمْ ۗ أَلَا بُعْدًا لِعَادٍ قَوْمِ هُودٍ ﴿60﴾
هُود
تفسیر

در پی قوم عاد لعنت فرستاده شد در دنیا و در روز قیامت، آگاه باشید که قطعا عاد به پروردگار خود، کفر ورزیده و قدر نعمتهایش را ندانستند، هان دوری از رحمت بر قوم عاد که قوم هود بود، بر آنها باد. نکته: ذکر قوم هود بودن برای رساندن این مطلب است که الله برای انان رحمت کرده و پیامبری برای هدایت آنان فرستاده بود و حتی خود آن قوم بود و به اسم آن پیامبر شناخته شدند ولی افسوس که بجای اینکه نام نیک از آنها بماند و بعنوان قوم هدایت شده به قوم هود بودن معروف شوند، قوم هلاک شده ی هود نام گرفتند و از این نعمت نتوانستند استفاده کنند. الله ما را بر هدایت بدارد و بر اسلام بمیراند. آمین یا رب العالمین.

مستندات
وَأُتْبِعُوا فِي هَٰذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً
لعنت یعنی دوری از رحمت ملازم آنان گشت. (ابوسعود)
به جا میرفتند، این لعنت همراه آنان بود. (ابوسعود)
دعای به لعنت بر آنان توسط مردم و فرشتگان است. (مظهری)
بعضی گفته اند که لعن در اینجا عذاب است یعنی در دنیا و آخرت عذاب در پی آنها است. (تاویلات اهل سنت)
وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ
و در روز قیامت نیز این لعنت ملازم آنان است و آن همان برای همیشه در جهنم بودن است. (ابوسعود)
أَلَا إِنَّ عَادًا كَفَرُوا رَبَّهُمْ
به پروردگارشان کفر ورزیدند. (ابوسعود)
نعمت الهی را کفران نعمت کردند و انکار کردند. (ابوسعود)
أَلَا بُعْدًا لِّعَادٍ قَوْمِ هُودٍ
هان هلاکی باد بر قوم عاد. این درحالی است که آنان هلاک شده بودند پس برای تسجیل هلاکی بر آنان است و اینکه آنان مستوجب ریشه کن شدن هستند. (ابوسعود)
این عاد قوم هود هستند نه آن عاد ثانی یعنی عاد ارم. (ابوسعود)
اشاره به این مطلب است که آنان با اینکه قوم هود بودند مستحق چنین عذابی شده اند. (ابوسعود)
از رحمت الهی در دنیا و آخرت، طرد شده اند. (تاویلات اهل سنت)
وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا ۚ قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ ۚ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ ﴿61﴾
هُود
تفسیر

و به قوم ثمود، صالح را که برادر نسبی آنان و یا از جنس خودشان است، فرستادیم. صالح به قومش گفت: ای قوم من، تنها الله را عبادت و پرستش کنید و بدانید که برای شما ربی غیر از الله نیست. اوست که شما را از زمین خلق کرد و به شما در زمین عمر داد و زمین را به شما در طول عمرتان به شما داد تا آن را آباد کنید پس با ایمان و انجام کارهاییکه باعث میشود مورد آمرزش قرار بگیرید، طلب غفران کنید و به وی برگردید. قطعا پروردگار من به مومنان رحمتش نزدیک است و اجابت کننده ی دعای آنان است. نکته: شما را از زمین خلق کرد را مفسران بیشتر اینگونه مطرح میکنند که چون حضرت آدم از خاک خلق شد و ما فرزندان وی هستیم پس اصل ما از خاک است و برای همین الله میگوید که شما را از زمین خلق کرده ایم . این جواب ممکن است درست باشد و بیراه نیست ولی اینکه همه ی ما انسانها یعنی اجزای تشکیل دهنده ی ما از جنس زمین و مواد موجود در زمین باشد نیز امکان دارد و چه بسا که خود ما نیز از زمین و مواد آن خلق شده باشیم. نکته ای در مورد اجابت دعا: اجابت یعنی جواب دادن و جواب این نیست که دقیقا همانی باشد که ما انتظار آن را داشته باشیم بلکه اصل این است که بدون پاسخ نمیگذارد و این پاسخ ممکن است که آن چیزی باشد که ما میخواهیم ویا ممکن است چیزی دیگر باشد مثلا آن دعا ذخیره ی آخرت باشد و یا اینکه به طریقی دیگر جبران ما فات کند و یا کفاره ی گناهی باشد پس اصل پاسخ گرفتن از الله متعال است که ارزش دارد.

مستندات
وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا
به سوی قبیله ی ثمود، صالح را فرستادیم. (بحر العلوم)
ثمود غیر منصرف باشد منظور نام قبیله است و اگر منصرف باشد، نام مکان است. (بحر العلوم)
برادر نسبی آنها بود نه دینی. (بغوی)
قبلیه ای از عرب بوده اند و به اسم جد بزرگشان نامیده شده اند.(ابوسعود)
بعضی گفته اند که سرزمین آنان کم آب بود برای همین ثمود از ثمد گرفته شده است. (ابوسعود)
قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ
الله را یگانه بدانید و از وی اطاعت کنید. (بحر العلوم)
مَا لَكُم مِّنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ
غیر الله شما را پروردگاری نیست. (بحر العلوم)
هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ الْأَرْضِ
یعنی اوست که شما را از زمین خلق کرده است یعنی آدم را از روی زمین خلق کرده است و شما فرزندان وی هستید. (بحر العلوم)
خلق شما را از زمین آغاز کرد. (بغوی)
نشات و نمای تمام خلائق از زمین و حیات و معاش شما از زمین است. (تاویلات اهل سنت)
وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا
یعنی شما را در آن ساکن گرداند و شما را بر آن فرود آورد. (بحر العلوم)
اصل آن اعمار است یعنی به شما عمری به شما داد. (بحر العلوم)
مجاهد: عمر شما را در آن زیاد گرداند. (بحر العلوم)
از شما اراده ی آبادی آن را کرد. (نسفی)
عمار و سکان آن قرار داد یعنی آبادگران و ساکنان زمین گرداند. (بغوی)
ضحاک: عمر آنان را طولانی گرداند طوری که هر یک از آنها سیصد الی هزار سال میزیست. (بغوی)
فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ
از شرک خود برگردید و توبه کنید. (بحر العلوم)
با ایمان آوردن، مغفرت و آمرزش وی را مسالت کنید. (نسفی)
خود را در وضعیتی قرار دهید که بخشیده شوید. (تاویلات اهل سنت)
إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُّجِيبٌ
به کسی که وی را میخواند نزدیک است و کسی که از اهل طاعت وی باشد، دعا کند، دعایش را اجابت میکند. (بحر العلوم)
به مومنان نزدیک و اجابت کننده ی دعای آنان است. (بغوی)
رحمتش نزدیک است. (نسفی)
قَالُوا يَا صَالِحُ قَدْ كُنْتَ فِينَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هَٰذَا ۖ أَتَنْهَانَا أَنْ نَعْبُدَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَإِنَّنَا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ مُرِيبٍ ﴿62﴾
هُود
تفسیر

قوم وی گفتند: ای صالح تو قبل این اظهارت و ادعای نبوت مورد امید ما بودی و ما انتظار داشتیم که به دین ما برمیگردی و از تو انتظار داشتیم که بزرگ ما باشی ولی وقتی این دعوت از تو سر زد دیگر ناامید شدیم آیا تو ما را از آنچه پدران ما عبادت میکردند نهی میکنی در حالیکه ما در آنچه که ما را به آن دعوت میکنی، در شک هستیم و نگران هستیم.

مستندات
قَالُوا يَا صَالِحُ قَدْ كُنتَ فِينَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هَٰذَا
تو ای صالح به ضعیفان رحم میکردی و بیماران را عیادت میکردی ولی آن بر خلاف آن رفته ای. (تاویلات اهل سنت)
ما قبل این دعوتت، امید آن داشتیم که به دین ما برگردی ولی الان طوری شدی که به خدایان ما دشنام میدهی و عیب آنان را میگویی. (تاویلات اهل سنت)
قبل ادعای نبوت ما از تو امید داشتیم که سید ما باشی. (قرطبی)
تو را فاضل خیّر میدانستیم و از همه تو را پیش میدانستیم. (ابوسعود)
أَتَنْهَانَا أَن نَّعْبُدَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا
ما قبل این دعوتت نمیدانستیم که تو پدران ما را سفیه میدانی و الان آنان را بخاطر عبادت بتان، جاهل میدانی. (تاویلات اهل سنت)
وَإِنَّنَا لَفِي شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ مُرِيبٍ
ما یقین داریم پدران ما این بتان را عبادت میکرده اند ولی آنچه که ما را به آن میخوانی در شک هستیم. (تاویلات اهل سنت)
در انچه که ما را به آن میخوانی از توحید و ترک عبادت بتان و استغفار و توبه و مانند آن در شک هستیم. (ابوسعود)
نگران و عدم اطمینان قلب داریم. (ابوسعود)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود