0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
قَالَ هَلْ آمَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلَّا كَمَا أَمِنْتُكُمْ عَلَىٰ أَخِيهِ مِنْ قَبْلُ ۖ فَاللَّهُ خَيْرٌ حَافِظًا ۖ وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ﴿64﴾
يُوسُف
تفسیر

یعقوب گفت: آیا به شما در مورد بنیامین، اعتماد کنم همچنانکه قبلش برای برادرش اعتماد کردم؟ پس اگر قرار بر فرستادن باشد، الله حافظ بهتری است و وی تعالی مهربانترین مهربانان است.

مستندات
قَالَ هَلْ آمَنُكُمْ عَلَيْهِ إِلَّا كَمَا أَمِنتُكُمْ عَلَىٰ أَخِيهِ مِن قَبْلُ
از آنجا که آنان ضمانت یوسف را کرده بودند و محافظت نکرده بودند، این را گفت. (العز بن عبدالسلام)
شما که در مورد یوسف نیز این را گفته بودید. (بیضاوی)
آیا میخواهید از وی محافظت کنید آنچنانکه از یوسف محافظت کردید؟ (بحر العلوم)
فَاللَّهُ خَيْرٌ حَافِظًا
پس بر وی تعالی توکل میکنم و امور را به وی تعالی میسپارم. (بیضاوی)
اگر وی را با شما بفرستم الله از شما بر وی حفاظتش بهتر است. (بحر العلوم)
وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
پس امیدوارم که الله تعالی مرا مورد مرحمت قرار داده و او را حافظ خواهد بود و مرا به دو مصیبت گرفتار نکند. (بیضاوی)
وَلَمَّا فَتَحُوا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ إِلَيْهِمْ ۖ قَالُوا يَا أَبَانَا مَا نَبْغِي ۖ هَٰذِهِ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ إِلَيْنَا ۖ وَنَمِيرُ أَهْلَنَا وَنَحْفَظُ أَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيرٍ ۖ ذَٰلِكَ كَيْلٌ يَسِيرٌ ﴿65﴾
يُوسُف
تفسیر

تفسیر وقتی کالا و بار خود را باز کردند دیدند که پولشان به خودشان پس داده شده است، گفتند: ما بیشتر از این چه میخواهیم و یا بیشتر از این نمیخواهیم، این مال التجاره ما است که به ما پس داده شده است و برای خانواده ی خود، غذا میاوریم و از برادرمان محافظت میکنیم و بار شتر را بیشتر میکنیم، آن باری که پادشاه به ما میدهد برای وی چیزی نیست.

مستندات
وَلَمَّا فَتَحُوا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ إِلَيْهِمْ
وقتی ظرفها و لنگه ی بارهای خود را باز کردند، درهمهای خود را در آن یافتند. (بحر العلوم)
قَالُوا يَا أَبَانَا مَا نَبْغِي
ما دروغ نگفتیم که وی به ما اکرام و لطف کرده است. (بحر العلوم)
آیا ما بیشتر از این میخواهیم؟ او ما را احترام کرد و به ما فروخت و پول ما را نیز پس داد. (بیضاوی)
ما بغیر این نیکی، نمیطلبیم. (بیضاوی)
این درهمهایی که به ما پس داده اند، برای ثمن بار دیگر نیز کفایت خواهد کرد پس بیشتر از این نمیخواهیم. (کبیر فخر الرازی)
ما چیز دیگری در مورد احسان پادشاه نمیگوییم. (بیضاوی)
هَٰذِهِ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ إِلَيْنَا
پولهای ما به ما پس داده شده است. (بحر العلوم)
وَنَمِيرُ أَهْلَنَا
برای خانوده ی خود، خواروبار میآوریم. (بحر العلوم)
ما اهله و امار اهله گفته میشود وقتی که برای اهل خود از شهری دیگر، غذا تهیه کرده بیاورد. (بحر العلوم)
یعنی برادرمان را همراه ما بفرست تا طعام بیاوریم. (بحر العلوم)
وَنَحْفَظُ أَخَانَا
از هلاک وی محافظت خواهیم کرد. (بحر العلوم)
وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيرٍ
یک بار شتر بخاطر برادرمان، اضافه خواهیم گرفت. (بحر العلوم)
ذَٰلِكَ كَيْلٌ يَسِيرٌ
پیمانه کردنی، سریع است که در آن حبس و درنگی نیست اگر او را همراه ما بفرستی. (بحر العلوم)
آنچه که اوردیم بار کمی است، بار طعام خود را کم دیدند و اراده ی برگشت به پیش پادشاه را کردند. (بیضاوی)
این بار شتر که میخواهیم بار کمی است و پادشاه در مورد آن با ما مضایقه نخواهد کرد. (بیضاوی)
یا اینکه ای از گفته ی یعقوب است یعنی این بار شتری که برای برادرتان داده میشود چیز کمی است و نیازی نیست برادرتان را بخاطرش به خطر بیاندازید. (بیضاوی)
آنچه که بدون حضور برادرمان به ما داده میشود کم است پس وی را همراه ما بفرست تا بارمان بیشتر شود. (کبیر رازی)
قَالَ لَنْ أُرْسِلَهُ مَعَكُمْ حَتَّىٰ تُؤْتُونِ مَوْثِقًا مِنَ اللَّهِ لَتَأْتُنَّنِي بِهِ إِلَّا أَنْ يُحَاطَ بِكُمْ ۖ فَلَمَّا آتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٌ ﴿66﴾
يُوسُف
تفسیر

یعقوب گفت: بنیامین را همراه شما نمیفرستم تا وقتی که قسم بخورید که وی را در هر شرایطی به من برمیگردانید به جز زمانی که هلاک شوید و یا مغلوب و ناتوان بمانید، وقتی با وی عهد کردند یعقوب گفت: الله بر آنچه من درخواست کرده ام و شما عهد کرده اید مطلع و نگهبان است.

مستندات
قَالَ لَنْ أُرْسِلَهُ مَعَكُمْ
از آنجا که از شما دیده ام... (بیضاوی)
حَتَّىٰ تُؤْتُونِ مَوْثِقًا مِّنَ اللَّهِ
موثق به معنی ثقة است و معنای آن عهد و پیمانی است که بسته میشود. (کبیر رازی)
وی را همراه شما نخواهم فرستاد تا وقتی که به من عهد بسته شده بدهید. (کبیر رازی)
که با گواه گرفتن الله متعال بسته شده باشد. (کبیر رازی)
با قسم به الله بسته شده باشد. (کبیر رازی)
یعنی تا وقتی قسم به الله نخورید که وی را برمیگردانید. (کبیر رازی)
إِلَّا أَن يُحَاطَ بِكُمْ
یعنی از آوردن وی امتناع نمیکنید مگر به یک علت. (کبیر رازی)
مگر اینکه هلاک شوید. (کبیر رازی)
مجاهد: مگر اینکه همگی بمیرید که در اینصورت معذور خواهید بود. (کبیر رازی)
قتاده: مگر اینکه مغلوب و مقهور شده نتوانید برگردید. (کبیر رازی)
فَلَمَّا آتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ
گفته شده است: اینگونه قسم خوردند: به الله که پرودگار محمد است، قسم میخوریم. (نسفی)
قَالَ اللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٌ
بر انچه گفتیم، الله شاهد است.یعنی این عهد به وی سپرده شده است اگر به آنچه عهد کردید عمل کنید بهترین پاداشها را خواهد داد و اگر عهد شکنی کنید، مجازات سختی خواهد کرد. (کبیر رازی)
نگهبان مطلع است. (نسفی)
وَقَالَ يَا بَنِيَّ لَا تَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُتَفَرِّقَةٍ ۖ وَمَا أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ ۖ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ ۖ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ ۖ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ ﴿67﴾
يُوسُف
تفسیر

و یعقوب گفت: ای پسرانم، از یک در وارد نشوید، بلکه هر یک از درهای مختلف وارد شوید، و این نیست که من بتوانم چیزی از آنچه الله اراده کند، از شما دفع کنم، قطعا حکمی نیست جز حکمی که الله حکم کرده است، امور را به وی تعالی سپرده ام و کسانیکه میخواهند به کسی امور را بسپارند، به وی تعالی بسپارند.

مستندات
وَقَالَ يَا بَنِيَّ لَا تَدْخُلُوا مِن بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍ
یعقوب وقتی تصمیم بر فرستادن بنیامین گرفت به نصیحت به آنان گفت:.. (ابوسعود)
چراکه آنان دارای جمال و ابهت بودند و در مصر به اینکه نزد پادشاه مقرب و مکرم بودن، مشهور شده بودند، ترسید که به یکباره وارد شوند چشم زخم بخورند. (بیضاوی)
در بار اول توصیه نکردن وی شاید بدین خاطر باشد که آنان ناشناخته بودند و یا بر بنیامین ترسیده است. (بیضاوی)
گفته شده است: هدف این بود که دشمن آنان را یکجا نبیند و موجب هلاکشان شود. (نسفی)
ترسید که پادشاه تعداد انان و قوت آنان را دیده، حسادت کند. (العز بن عبدالسلام)
گفته شده است: یعقوب میدانست که پادشاه فرزندش است ولی الله متعال امر به اظهار این مطلب نکرده بود و غرض یعقوب این بود که بنیامین بدون اطلاع برادرانش، به یوسف برسد. (نیسابوری)
وَمَا أُغْنِي عَنكُم مِّنَ اللَّهِ مِن شَيْءٍ
من از شما چیزی را از آنچه الله مقدر و قضا داشته است نمیتوانم دفع کنم چرا که بر حذر بودن، قدر را دفع نمیکند. (بیضاوی)
شما را سودی نمیرسانم و تدبیر من چیزی از شما دفع نمیکند. (ابوسعود)
إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ
اگر الله ناگواری بر شما قضا کرده باشد، قطعا خواهد رسید و برای شما نفعی ندارد. (بیضاوی)
مطلقا برای الله است و چیزی یا کسی را مشارکتی در آن نیست. (ابوسعود)
عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ
فقط به وی تعالی نه به کسی غیر از او، توکل میکنم در هر چه که انجام میدهم ویا ترک میکنم. (ابوسعود)
دلیل بر این است که ترتیب دادن اسباب، هیچ خللی به توکل وارد نمیکند. (ابوسعود)
از آنجا که من (یعقوب نبی) توکل کردم، به سبب آن توکل کنندگان نیز توکل کنند چراکه انبیاء مقتدای مردم هستند. (بیضاوی)
توکل یعنی سپردن امور به الله متعال و اعتماد به وی. (نسفی)
ابراهیم نخعی: بر بنده واجب است که تمام سعی و تلاش خود را بکار گیرد ولی بعد تلاش فراوان همه چیز را از قضا وقدر الهی بداند. (نیسابوری)
یعنی با اینکه من این توصیه را به شما انجام داده ام به آن بسنده نکنید بلکه در کنار آن توکل داشته باشید. (ابوسعود)
وَلَمَّا دَخَلُوا مِنْ حَيْثُ أَمَرَهُمْ أَبُوهُمْ مَا كَانَ يُغْنِي عَنْهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا حَاجَةً فِي نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضَاهَا ۚ وَإِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ لِمَا عَلَّمْنَاهُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿68﴾
يُوسُف
تفسیر

وقتی پسران یعقوب بر طبق سفارش پدرشان وارد شهر شدند، این نوع وارد شدن، از آنچه الله مقدر کرده است، چیزی دفع نکرد، مگر اینکه یعقوب انچه در ذهن داشت را عملی کرد، قطعا یعقوب بخاطر اینکه به وی وحی میفرستیم دارای علم راسخ است که قدر تغییر پذیر نیست ولی اکثر مردم این مسائل را نمیدانند. نکته: وارد شهر شدن گفتن از این جهت است که در آیه ی بعدی وارد شد به پیش یوسف را میگوید.

مستندات
وَلَمَّا دَخَلُوا مِنْ حَيْثُ أَمَرَهُمْ أَبُوهُم
یعنی از درهای مختلف وارد شدند. (تاویلات اهل سنت)
مَّا كَانَ يُغْنِي عَنْهُم مِّنَ اللَّهِ مِن شَيْءٍ
نبود دفع کننده ی آنچه الله به شدنش حکم کرده بود،. (تاویلات اهل سنت)
طوریکه به آنان آنچه از آن ابا داشتند رخ داد و برادرشان را به اتهام سرقت گرفتند و رسوا شدند. (نسفی)
إِلَّا حَاجَةً فِي نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضَاهَا
مگر احساس نیازی از یعقوب که دو چیز میتواند باشد: الف: رغبت وی به اینکه از هم جدا وارد شوند. ب: ترس از با هم بودن آنها. این کار انجام شد. (تاویلات اهل سنت)
آن نیازی که یعقوب آشکار کرد و توصیه کرد. (مظهری)
مگر چیزی بود که در ذهن یعقوب بود که آن را انجام داد و وصیت کرد و این را از روی تفال و طلب فرج انجام داده بود. (الفواتح الالهیه)
وَإِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنَاهُ
وقتی یعقوب امر به جدا وارد شدن کرد، به آن علم داشته است. (تاویلات اهل سنت)
وی حافظ آنچه به وی آموخته ایم است. (تاویلات اهل سنت)
به هرآنچه آموخته ام عمل کرده و استفاده کرده است. (تاویلات اهل سنت)
آنچه از غم فراق یوسف و برادرش به وی رسیده است در علمی که ما به وی آموخته ایم تاثیری نگذاشته است هرچند که در نفس و بدن وی تاثیر داشته است. (تاویلات اهل سنت)
یعقوب دارای علم شامخی است چراکه ما او را به وحی و برپاداشت دلایل، آموخته ایم. (ابوسعود)
یعنی یعقوب نیک میداند که قضا و قدر الهی را چیزی رد نکند. (الفواتح الالهیه)
یعنی وی به علمش عامل است چراکه سفیان گوید هرکس که به علمش عمل نکند، عالم نیست. (مظهری)
وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ
ولی اکثر مردم به آنچه میدانسته اند عمل نکرده و از ان استفاده نکرده اند. (تاویلات اهل سنت)
احتمال دارد اینگونه باشد: یعقوب به قضیه ی یوسف علم دارد ولی اکثر مردم نمیدانند. (تاویلات اهل سنت)
لیکن اکثر مردم قدر را نمیدانند و فکر میکنند که بر حذر بودن آن را دفع میکند. (ابوسعود)
لیکن اکثر مردم که کفار هستند، نمیدانند که الله به دوستانش الهام میکند. (جلالین)
وَلَمَّا دَخَلُوا عَلَىٰ يُوسُفَ آوَىٰ إِلَيْهِ أَخَاهُ ۖ قَالَ إِنِّي أَنَا أَخُوكَ فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿69﴾
يُوسُف
تفسیر

و وقتی بر یوسف وارد شدند، یوسف، برادرش را به پیش خود برد و گفت: همانا من برادرت هستم، پس بر آنچه اینان انجام داده اند و انجام میدهند، ناراحت غمگین نباش.

مستندات
وَلَمَّا دَخَلُوا عَلَىٰ يُوسُفَ آوَىٰ إِلَيْهِ أَخَاهُ
وقتی بر یوسف داخل شدند، یوسف وی را به پیش خود جای داد در غذاخوردن و یا منزل کردن، و یا در هر دوی آنها. (ابوسعود)
قَالَ إِنِّي أَنَا أَخُوكَ
یوسف گفت: من برادرت یوسف هستم. (ابوسعود)
احتمال دارد که وقتی وارد شهر شدند، یوسف، بنیامین را به پیش خود خوانده باشد ویا اینکه با هم وارد شدند و یوسف به وی گفته باشد که من برادر تو هستم. (تاویلات اهل سنت)
بعضی گفته اند: منظور برادر نسبی بودن نیست بلکه گفته است من بجای برادر هلاک شده ی تو هستم. (تاویلات اهل سنت)
فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
ابن عباس: پس بر آنچه در گذشته با انجام میداده اند، ناراحت نباش و این قضیه را به برادران نگو. (ابوسعود)
وقتی پیش یوسف رفت انگار از برادرانش شکایت کرد و یوسف این را گفت. (تاویلات اهل سنت)
ویا منظور این است که از انچه خادمان و کارگران وی انجام خواهند داد، ناراحت نباش، چراکه بدون خبر وی را متهم کردن درست نیست. (تاویلات اهل سنت)
از حسادتی که به ما دارند ناراحت نباش. (جلالین)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود