0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ۖ كُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقًا ۙ قَالُوا هَٰذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ ۖ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهًا ۖ وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ ۖ وَهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿25﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

ای محمد ایمان آورندگان به الله و رسولش را که اعمال با اخلاص و صبر انجام میدهند و از الله اطاعت میکنند، بشارت ده که برای آنان باغهای بهشتی آماده است با انواع میوه که فقط اسم آنان را در دنیا شنیده اید و طعم و لذت آن وصف ناپذیر است و از آن باغها بیرون رفتی نیست.

مستندات
خوشحال بگردان قلبهای مومنان را که برای آنان چنین نعمتهایی مهیا شده است بخاطرایمانشان و اعمال نیکویی که بین خود و پروردگارشان نیکوست را، انجام میدهند.(بحر العلوم)
خبر ده مومنان را. (ثعلبی)
اصل تبشیر و بشارت: رساندن خبر خوشحال کننده به دیگری است که از بشره یعنی صورت گرفته شده است زیرا وقتی انسان خوشحال میشود در صورت و رخ انسان آشکار میشود و وقتی استعمال آن فزونی یافت در خبر خوشحال کنند و ناراحت کننده، مستعمل گشت. (ثعلبی)
اعمال صالح یعنی اینکه اعمال را خالص برای الله انجام میدهند و از روی ریا و نفاق نیست. (ثعلبی)
از ابن عباس اگر عملی بخواهد عمل صالح باشد باید چهار فاکتور در آن وجود داشته باشد:
الف: علم آنکه این عمل را انجام میدهد.
ب: نیت انجام آن عمل را داشته باشد.
ج: در ان انجام آن صبور باشد.
د: اخلاص داشته باشد. (ثعلبی)
از سهل بن عبدالله: سنت را لازم گرفته اند و از بدعت دوری کرده اند چون عمل مبتدع، صالح نیست. (ثعلبی)
گفته شده است: عمل صالح یعنی امانت را بدرستی ادا کرده اند. (ثعلبی)
گفته شده است که یعنی توبه کردن. (ثعلبی)
نعمتهای آن بهشت برین یعنی باغهای بسیار که انواع نهرها از آن جاری است مثل نهر شراب و نهر آب و شیر و عسل و غیر آن. (بحر العلوم)
كُلَّما رُزِقُوا مِنْها: هر بار که به آنان از میوه و غذاهای بهشتی داده میشود، گویند که این را قبلا خورده ایم و باید دانست که این یکی شبیه آن یکی است در ظاهر و هر بار طعمی دیگر و لذتی دیگر دارد.
و در درجه یک بودن و تره و تازه بودن و در رنگ شبیه هم هستند ولی در طعم تفاوت دارند.
و بعضی گفته اند منظور این است که وقتی در بهشت به آنان روزی داده میشود گویند که ما این را قبلا در دنیا میخوردیم و جواب داده میشود این فقط شبیه آن است و وقتی بخورید خواهید دانست که دیگر است. (بحر العلوم)
گفته اند منظور این است که این همان نعمت و روزی است که در دنیا به ما وعده داده شده بود. (ثعلبی)
از ابن عباس در بهشت چیزی شبیه به آنچه در دنیا بود یافت نشود مگر در اسم فقط یعنی فقط اشتراک اسمی دارند و طعم و لذت آن غیر قابل تصور است. (بحر العلوم)
ازواج مطهرة: همسرانی پاک برای انان هست.
ازواج جمع زوج و همان معنی همسر در فارسی را دارد یعنی برای مرد و زن استفاده میشود. (ثعلبی)
پاک در اخلاق و پاک در خلقت. (بحر العلوم)
پاک بودن خلقت آنان برای این است که دستشویی نکنند و خلط در آنان نیست و حیض نیست.
پاکی در اخلاق آنان این است که حسادت بین آنان نیست و به غیر از همسران خود نظر ندارند. (بحرالعلوم)
رسول الله ص: اهل جنت میخورند و میاشامند ولی خلط ندارند و دستشویی نمیکنند. گفتند پس آنچه خورده اند چه میشود؟ فرمودند: آروغی هست و با عرف کردن دفع میشود عرقی که بوی آن همانند بوی مسک است و همانند نفس کشیدن شما، آنان تسبیح و تهلیل گویند یعنی همانطور که از نفس کشیدن خسته نمیشوند و ملول نمیگردند از تسبیح و ذکر الله، خسته نمیشوند. (مرقاة المفاتیح)
و این نعمتها را پایانی نیست. (بحر العلوم)
إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۚ فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ ۖ وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا ۚ وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفَاسِقِينَ ﴿26﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

آنچه معلوم میشود اینکه قرآن برای مومنان شفا و هدایت است و برای ظالمان یعنی کسانی که حد خود نمیشناسند، گمراهی است و این مثال نیز از همین جهت است و الله در ادامه بیان میدارد که مومنان و یکتا پرستان ایمان میاورند و سر تعظیم فرود میآورند و کفار کفرشان بیشتر میشود. و دیگر اینکه تعجب این افراد نشان از جهل دارد و فکر میکنند که هرچه جثه بزرگتر شود، برای مثال نیز بهتر خواهد بود و غافل از ظرافت موجودات ریز هستند. پس تعجب آنان جای تعجب دارد.

مستندات
وقتی آیهی إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً [الحج: 73] و مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِياءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ [العنكبوت: 41]
بر رسول الله ص نازل شد، یهود و مشرکین گفتند که پروردگار محمد ص بر وی از عنکبوت و مگس سخن میگوید، این آیه نازل شد که الله از مثال زدن حشرات نیز ابایی ندارد و به هر طریقی راه درست را روشن به مردم خواهد آموخت و تعلیم خواهد داد.(بحر العلوم)
از ابن عباس: وقتی آیات قرآن در مورد منافقین با ظلمات و نور مثال زد، منافقین طعن کردند که این چه مثالهایی است که بیان میکند، این آیه نازل شد که ابایی ندارد. (ابی سعود.)
از پشه و بالاتر از آن منظور پشه یا کوچکتر از آن است چراکه در عرب فوق از کلمات اضداد است یعنی کلماتی که در ضد هم نیز استعمال میشود. (بحر العلوم)
برای این فما فوقها یعنی یا بالاتر از آن گفته شد تا جهت انکار آنان در مثال زدن به عنکبوت و مگس بود، مردود اعلام شود. (بیضاوی)
هدف از مثل آوردن تفهیم مقصود است و به اینکه به چه چیزی مثال زده میشود، که کوچک است یا بزرگ توجه کرده نشود بلکه هرچه مثال به مقصود شباهت منظوری داشته باشد، آن مثال را نیک دانسته شود.
و برای همین است که برای حقیر شیی حقیر مثال زده میشود و برای عظیم، شیی عظیم و این روش بسیا است در سخنان اهل سخن و در متون مقدس و حکما.(بیضاوی)
توضیح در مورد حیاء که صفتی برای الله باید دانست که حیا در مورد مخلوقات این است که از ترس تغییری در وی حاصل شود و یا انقباض نفس از انجام امور نامتعارف را گویند و این معنا در مورد الله تعالی مخواهد بود بلکه نتیجه یکی خواهد بود یعنی وقتی انسان را انقباض صورت گیرد پس از آن امتناع کند و عکس آن این است که امتناع نکند چون آن امر را نامتعارف نداند و نتیجه ی آن در مورد حیای الله نیز صادق خواهد بد یعنی ابایی ندارد. همچنین در کلیه صفات الله ، فقط اشتراک لفظی با صفات ما دارد و قابل مقایسه نیست. (خازن)
در مثال زدن به پشه گفته اند برای این است که پشه حشره ای عجیب است که از یک لحاظ شبیه انسان است و آن اینکه گویند تا وقتی سیر است زنده است و وقتی سیر شود بمیرد. (بحر العلوم)
در معنی یضل به کثیرا :
آمده است: منظور به همین سبب بسیاری را گمراه نامیده است. و این توجیه معتزله است و مخالف اقوال مفسرین اهل سنت است.(بحر العلوم)
و معنی حق آن است که به همین سبب بسیاری گمراه میشوند. (بحر العلوم)
وَما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ:
گمراه نشود بدین سبب مگر تبهکاران.
در معنی این کلام گفته اند که معنی آن چنین است:
اصل گمراهی، هلاک شدن است پس میشود هلاک نشوند مگر تبهکاران. (بحر العلوم)
خوار نشوند مگر تبهکاران. (بحر العلوم)
فسق: تبهکاری: یعنی خارج شدن از اطاعت و در اینجا خروج از طاعت الله. (بحر العلوم)
الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ ﴿27﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

کسانیکه به مثالهای ذکر شده در قرآن طعن کنند و انکار کنند و خود را گمراه کنند و صفاتی از قبیل نقض عهد و قطع صله ی رحم و فساد در زمین را برای خود کسب کنند، همانا آنان زیان کشان هستند که همیشه زیان میبینند چرا که در آخرت به جهنم یعنی آتش ابدی وارد خواهند شد.

مستندات
حال به بیان صفات تبهکاران میپردازد و اولین صفت آن عهد شکنی است بعد از اینکه با الله پیمان بسته اند.
در مورد عهدی که با الله بسته اند اقوالی چند ذکر کرده اند من جمله:
1-عهدی است که وقتی کل انسانها را از پشت حضرت آدم بیرون آورد و بمقدار ذره ای بودند و به آنان عقل داده شد تا انتخاب کنند که ایمان میآورند یا خیر و همه به پروردگاری الله اقرار کردند. (قرطبی)
که به آن عالم ذر و در عرف ما به عهد المیثاق معروف است.
2-عهدی که توسط انبیاء و رسولان از طرف الله به انسانها، رسانده و ابلاغ شده است. (قرطبی)
3-منظور عهدی است که با تفکر در موجودات عالم معلوم میشود که آن را خالقی هست و آن یگانه است. (قرطبی)
4-منظور عهدی است که انبیای گذشته به بعثت پیامبر آخر الزمان یعنی محمد بن عبدالله رسول الله ص به مردم ابلاغ کرده اند و در کتب آسمانی ذکر شده است.
5-عهدی که از انبیا گذشته گرفته شده است تا که اگر پیامبر آخر الزمان محمد رسول الله ص مبعوث شد به وی ایمان آورند. (قرطبی)
نتیجه اینکه عهدی بین کفار و منافقین با الله باید باشد که الله تعالی بعنوان خالق عالم و تمامی موجودات، اظهار داشته است که یکی از صفات مخالفان الله تعالی، عهد شکنی است و در حدیث نیز آمده است که صفت منافق سه چیز است وقتی وعده میدهد، خلف وعده کند و وقتی وی را بر چیزی امین گرفته شود خیانت میکند و وقتی سخن گوید دروغ میگوید.(حدیث از سنن الصغیر بهیقی)
و نفاق و کفر در عاقبت و حقیقت یکی هستند زیرا هر دو به جهنم میروند مگر اینکه قبل مرگ توبه کنند.
پس خلف وعده کنندگان هر دو گروه منافق و کافر میباشد.
{وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ الله بِهِ أَن يُوصَلَ}:
صفت دوم گمراهان و تبهکاران این است که آنچه الله امر به وصل کرده را قطع میکنند و امر الله بر وصل داشتن صله ی رحم است یعنی حق خویشاوندی.
1-آنچه الله امر به وصل آن کرده است، صله ی رحم است.
2-دوستی و یاری رساندن به مومنان است.
3-ارتباط قائل شدن بین انبیاء به اینکه همه در توحید متحد هستند کسانی که به بعضی از انبیاء ایمان بیاورند و به بعض دیگر گفر ورزند همین قطع کنندگان آنچه الله به وصل آن امر کرده است، میباشند. (بغوی)
صله ی رحم از بزرگترین اوامر الله تعالی است پس هرکس که آن را قطع کند، یکی از صفات تبهکاران را دارا است. و دیگر اینکه کسیکه به یکی از انبیاء کفر ورزد وی نیز یکی از صفات تبهکاران و فاسقان را بر خود دارد.
وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ
صفت سوم این فاسقان این است که بر روی زمین به تباهی مشغولند و تباه میکنند و فساد میکنند و این فساد میتواند که دینی باشد
همچنانکه (بیضاوی )گوید: به منع از ایمان به فساد در زمین مشغولند و یا با مسخره کردن دین به این امر مشغولند و قطع صله ی رحم که قوام عالم بدان است.
أولئك هُمُ الخاسرون:
آنان زیان کشان هستند.
یعنی کسانی هستند که از رحمت الله خود را دور کرده و بر خود نقصان رسانده اند و در موقعیتی که بیشترین احتیاج را به رحمت الهی داشتند، خود را محروم ساختند و آن در روز رستاخیز میباشد. (ابن کثیر)
از مقاتل: زیان کش بودن آنان منظور در آخرت است. (ابن کثیر)
از ابن عباس: هرآنچه از زیان کش بودن و صفات مثل این در قرآن منسوب به غیر مسلمانان آمده است، منظور کفر است و هرآنچه منسوب به مسلمانان آمده باشد، منظور گناه است نه کفر. (ابن کثیر)
آنان زیان کشان هستند چراکه مصیر آنان به سوی جهنم ابدی است. (جلالین)
كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَكُنْتُمْ أَمْوَاتًا فَأَحْيَاكُمْ ۖ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ﴿28﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

وقتی نیست بودن خود را قبول کردید و بعد به وجود آمدن خود وزنده شدن خود را قبول کردید و بعد مردن را که همه مسلم میدانند، اگر تفکر کنید، چاره ای نخواهید داشت مگر اینکه زند ه شدن بعد مرگ را نیز قبول کنید و ایمان بیاورید پس این نیز حجتی است بر شما که از کفر خود برگردید و این خطاب به هر مکلفی، میباشد تا راه راست را پیدا کند. و دلیل و برهان بر امکان زنده شدن پس از مرگ و ضروری بودن آن بر هر شخصی قایم است ولی بعضی که خود را دانشمند نیز مینامند که البته بعضی از آنان بدنبال ان هستند که خود به خود بوجود آمدن را توجیه کنند و این خواسته یا ناخواسته خود را مقابل الله و دین وی تعالی قرار دادن است.

مستندات
منظور خطاب به اهل مکه بودند که یگانگی الله را انکار میکردند. (جلالین)
منظور از مردگان بودید: یعنی در پشت پدرانتان بودید و یا در رحم مادرانتان و جهت دوم اینکه در معدوم بودید و نیست بودید و الله شما از پشت حضرت آدم خارج کرد و زنده گردانید.
و منظور از زنده شدن دوم، زنده شدن در قبر است. (التسهیل لعلوم التنزیل)
بازگشت فقط به سوی الله است یعنی دیگری باقی نیست که به آن دیگری برای حساب رفته شود.(ابی سعود) راه فراری از الله نیست و باید به وی تعالی حساب داده شود.
مرده بودید؛ به صورت نطفه در پشت پدرانتان بودید و زنده گردانید شما را در دنیا و رحم مادرانتان با دمیدن روح و بعد میمیراند، وقتی که اجل و مهلت شما، منقضی میشود و در روز قیامت شما را زنده میگرداند و به سوی الله خواهید رفت تا جزای (خیر و شر) اعمالتان را دریافت کنید.(جلالین)
در این آیه نیست بودن مورد اول و زنده شدن اول و میراندن بعد زنده بودن را که مورد قبول کفار است، ادامه میدهد با آوردن مساله مورد انکار کفار تا یادآوری کند که وقتی از نیست به وجود آمده اید و بعد مردید پس این امر که باز زنده شوید، امری ممکنی است غیر ممکن نیست.( ابی سعود)
حالا هر کس بسته به دانش خود و فهم خود این از نیست به وجود آمدن را که توجیه کند پس اگر عناد نورزد، امکان زنده شدن بعد مرگ را نیز قبول خواهد نمود.
و وقتی قبول کرد که ممکنی است به از روی حساب و کتاب بودن این امور اعتراف خواهد کرد و به ناچار و به اجبار تفکر خواهد کرد که خالقی برای این عالم هست و وقتی به این تفکر رسید اگر آن را تقویت کند، به الله خواهد رسید و اگر ایمان بیاورد و آن را تفکری گذرا نپندارد، به اوامر و نواهی الله گوش خواهد کرد و خود را نجات خواهد داد.
توبیخ کفار است که چگونه کفر میورزید در حالیکه حجت بر علیه شما برپاست. (جلالین)
اگر خود بدون جبهه گیری در نیستی اول و وجود خود و بعد مردن در وقتی مقرر را تفکر کنید قطعا خواهید فهمید که بیهوده به وجود نیامده اید و هدفی از این خلقت بوده است. (التفسیر الواضح)
هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَىٰ إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ ۚ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿29﴾
الْبَقَرَة
تفسیر

الله تعالی خالق زمین و آنچه در آن است، میباشد و همچنین هفت آسمان را خلق کرده است و این هفت آسمان از اهمیت برخوردار است و کسیکه خالق آن را بشناسد قطعا به آخرت و روز جزا ایمان خواهد آورد و اینکه هفت آسمان به چه معناست در آن اختلافاتی ذکر شده است که همه نظر هستند و هر مفسری بر طبق علم تجربی زمان خود سعی در توجیه آن رفته است و تفسیر آن به سیارات، بی معنی به نظر میرسد و نزدیکترین قول این است که در زمان نزول قرآن دانشمندان زمان به هفت آسمان معقد بوده اند و قرآن بیان داشته است که الله خالق آن هفت آسمان مورد قبول شماست و قرآن در صدد بیان عدد حقیقی آسمانها نبوده است.

مستندات
بعد یادآوری نعمت زنده گرداندن و بعد مردن و باز زنده شدن به نعمتی دیگر اشاره میکند و آن این است که تمامی آنچه در زمین هست برای انسان یعنی برای انتفاع انسان است و این برای موجود زنده حیاتی است و بر نعمت اول که همان وجود است مترتب شده است. (آلوسی)
و قاعده ی شرعی که مجتهدان اهل سنت از حنفی و شافعی از این آیه استنباط کرده اند این است که تمامی اشیاء قبل ورود حکم شرعی برای انسان مباح است و هرگاه دلیل شرعی بر منع وارد شد، ممنوع و محظور خواهد شد. (آلوسی)
بعضی بیان کرده اند که زمین و آنچه در زمین هست برای انسان است. (آلوسی)
ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ:
ثم به معنی بعد از آن است و در مورد این آیه که بیان میدارد که برای شما آنچه در زمین هست را خلق کرده ایم و بعد به آسمان قصد کرد ویا معنی دیگر اقوالی چند مطرح شده است بدین قرار:
1-اول زمین را خلق کرد بعد به خلق آسمان پرداخت و بعد آنچه در زمین هست از کوهها و اشیاء دیگر را خلق کرده است و این از ابن عباس روایت شده است. (تفسیر ابن أبي زَمَنِين)
2-ثم در اینجا به معنی بعد از ذکر زمین به ذکر خبر آسمان پرداخته است و ترتیب زمانی بین خلق زمین و آسمان را منظور ندارد بلکه در خبر دادن میباشد.(زهرة التفاسیر)
اول آنچه قابل مشاهده است را ذکر و بعد به ذکر آسمانها پرداخته است.
3-ذکر ثم برای بیان تفاوت بین خلقت زمین و آسمانهاست و برای بیان فضل خلق آسمانها بر زمین است. (التفسير المنير في العقيدة والشريعة والمنهج) و برای ذکر مزیت داشتن خلق آسمانها بر زمین ثم آورده است. (ابی سعود)
4- ثم در عطف مفرد بر مفرد ترتیب زمانی را میرساند ولی در جمله به تفاوت در رتبه را میرساند یعنی اینکه جمله ی معطوف از معطوف علیه، در رتبه ی بالاتری واقع است طوری که به دریافت مفهوم آن به زمان بیشتری نیاز است. (التحریر و التنویر)
5-ثم به معنای حقیقی یعنی ترتیب زمانی است و معنی تسویه با خلق متفاوت است یعنی هرچند خلق آسمانها قبل زمین بوده است ولی تسویه ی آنها از زمین متاخر است. (تفسیر مراغی)
و در مورد استوی الی السماء:
کلمه استوی مورد بحث است که به چه معناست:
1-استوی معنی لغوی آن ، قصد و اراده کردن به سمت بالا را گویند و همچنین به آسمان رفتن را گویند. (زهرة التفاسیر)
2-بعضی گفته اند الله به آسمان رفت گرفته و گفته اند که البته بدون تشبیه است یعنی به ظاهر آن ایمان میآوریم و معنی منظور آن را به خود الله واگذاریم. (التفسیر الواضح و آلوسی)
3-قصد کرد به اراده و مشیت خود، خلق آسمانها را بدون اینکه امری دیگر وی را مشغول دارد و یا امری وی را از آن بازدارد.
و اینکه در مورد خلق آسمانها چنین کلمه را بکار برد برای این است که در خلق آسمانها وقفه ای با پرداختن به امری دیگر ایجاد نشده است ولی در مورد خلق و اتمام خلق زمین، خلق اشیاء دیگر فاصله انداخته است4-مستولی و غالب شد بر آسمانها و پادشاهی بر آن و قول سوم که قصد و اراده کرد است معنای بهتری است .(ابی سعود)
4- بر مالکیت آسمانها و پادشاهی آن مستولی شد طوری که کسی غیر از خودش بر ان حکمرانی نکند و این بر خلاف زمین است که پادشاهی آن ر ا به بندگانش به عاریت داده است.(ایجاز البیان)
فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سماوات:
آسمانها را هفت آسمان برابر و بدون خلل، به اتمام رساند و تکمیل کرد. (ابی سعود)
اگر منظور از هفت آسمان اجرام سماوی باشد، ضمیر هن در فسواهن به السماء برمیگردد. (آلوسی)
در این معنی سماوات را به معنی اجرام سماوی گرفته شده است.
اگر منظور از آسمان همین جو محیط به زمین باشد از نظر خلقت متاخر از زمین خواهد بود. (التحریر و التنویر)
ابن عاشور در تفسیر خود گوید که سماوات را به سیارات منظومه ی شمسی گرفتن راجح است. (التحریر و التنویر)
منظور از هفت، آسمان، ذکر و تعیین عدد نیست بلکه برای بیان زیاد بودن آسمانها است پس عدد هفت منظور نیست. (محاسن التأویل)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود