0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِنَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴿16﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

صفت کسانیکه مستحق این درجات والا هستند این است که میگویند: پروردگارا ما به آنچه در دین لازم است، ایمان اورده ایم پس گناهان ما را بیامرز و ما را از آتش، دور بدار. نکته: این آیه نشان میدهد که اصل ایمان، تصدیق به قلب و اقرار به زبان است.

مستندات
کسانی که با زبان خود، بر طبق آنچه در دلشان است در وقت مناجات خود با الله متعال و در وقت عرض نیاز به الله متعال میگویند: پروردگارا بعد اینکه ما به تو و به رسولانت و به کتابهایت ایمان آوردیم و این به توفیقت بوده است، با لطف خود گناهانمان را که ما بر ان بوده ایم را بیامرز، و به فضلت و جودت، از عذابی که برای افراد دور شده از جاده ی توحید، آماده شده است، ما را محفوظ بدار. (الفواتح الالهیه)
صفت متقین است. (بیضاوی)
ویا صفت عباد. (بیضاوی)
ترتیب طلب مغفرت بر مجرد ایمان نشان دهنده ی این مطلب است که برای استحقاق آمرزش و یا استعداد آمرزش داشتن، ایمان کافی است. (بیضاوی)
جواب سوال مقدر است انگار سوال شده است که چه کسانی این درجات والا را نائل میشوند؟ جواب میدهد: آنان کسانی هستند... (ابوسعود)
الصَّابِرِينَ وَالصَّادِقِينَ وَالْقَانِتِينَ وَالْمُنْفِقِينَ وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ ﴿17﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

کسانیکه صبر کننده هستند بر انجام عبادات خصوصا فرائض و از گناه کردن صبر میکنند وبه طرف آن نمیروند و نفس را از گناه، منع میکنند، و کسانیکه راستگو هستند در قول وفعلشان و در اظهار ایمان و از صدق دل ایمان دارند، و کسانیکه بر عبادات مداومت میورزند و فروتن هستند، و به یگانگی الله متعال و آنچه لازمه ی دین است اعتراف و اقرار دارند، با انجام این همه عبادت در سحرگاهان نیز به طلب آمرزش مشغولند.

مستندات
الصَّابِرِينَ
صبر کنندگان بر عبادت و از گناهان و در زمان سختی و بلا. (نیسابوری)
صبر بازداشت نفس از هرآنچه که بدان میل دارد. (تاویلات اهل سنت)
وَالصَّادِقِينَ
راستگو در قول و فعل به اینکه قبل تمام یک کار از آن منصرف نشوند و در نیت به اینکه عزم خود بر کارهای خیر را عملی کنند. (نیسابوری)
راستگو در تمامی امور از اقوال و احوال و ادعا و شهادات. (مظهری)
راستترین راستها، همان کلمه ی شهادت است. (مظهری)
وَالْقَانِتِينَ
برپادارندگان طاعات و مداومت ورزان به آن. (نیسابوری)
قانت: مطیع، و یا خاضع، و یا خاشع، و بعضی گفته اند به معنی اقرار کننده است. (تاویلات اهل سنت)
وَالْمُنفِقِينَ
انفاق کنندگان انچه را که برایشان میسر است بر افرادی که برایشان انفاق میسر است با داشتن شروط و مصارف ان چه انفاق واجبی باشد و چه انفاق مستحبی. (نیسابوری)
انفاق کنندگان در جهت نیل رضایت الله متعال. (مظهری)
کسانیکه حق و حقوقی که بر یکدیگر دارند را ادا میکنند از حق صله ی رحم و خویشاوندی. (تاویلات اهل سنت)
وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ
یعنی در سحر. (نیسابوری)
سحر قبل طلوع فجر صادق است. (نیسابوری)
تخصیص سحر برای دعا برای این است که این افراد قبلش شب زنده داری میکنند و بعد به این وقت که میرسد، شروع به استغفار و دعا میکنند. این رفتار شبانه ی آنان است و ان صفات برای روزشان است. (نیسابوری)
مجاهد وقتادة والكلبي: یعنی نماز خوانان در وقت سحر. (ابوسعود)
از زید بن اسلم: کسانیکه نماز صبح را به جماعت میخوانند. (ابوسعود)
حسن: نماز را تا سحر ادامه دادند و در سحر طلب آمرزش کردند. (ابوسعود)
یعنی این اشخاص با اینکه ظاهرا و باطنا، بر طاعت و عبادت هستند باز به تقصیر خود اعتراف دارند و طلب آمرزش دارند. (مظهری)
اصل استغفار و طلب آمرزش این است که از گناهی که انجام داده است طلب آمرزش کند و قلبش از انجام ان نادم باشد و عزیمت بر این دارد که دیگر آن را ابدا تکرار نکند و فقط گفتن استغفرالله بدون ندامت نیست. (تاویلات اهل سنت)
استغفار در اصل حقیقت این است که به اسباب ان باشد و فقط گفتن مرا بیامرز نیست. (تاویلات اهل سنت)
شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ وَالْمَلَائِكَةُ وَأُولُو الْعِلْمِ قَائِمًا بِالْقِسْطِ ۚ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿18﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

الله گواهی میدهد و حکم میکند به اینکه الهی غیر وی تعالی نیست، و همینطور فرشتگان نیز به آن اقرار دارند و گواهی میدهند و همینطور صاحبان علم نیز گواهی میدهند که الله متعال یگانه است، و اینکه الله متعال به عدل رفتار میکند و احکامش نیز بر عدل استوار هستند، الهی غیر الله متعال نیست و این الله است که غالب بر همه چیز است و بر اساس حکمتش عمل میکند. نکته: با توجه به اینکه اولوا العلم یعنی صاحبان علم را انبیاء و علمای حقانی گفته شده است و همه ی معانی به این بر میگردند و در اینجا بر شهادت دادن نگرفته اند بلکه بر اقرار و ایمان آنها معنی کرده اند، حال اگر ما بگوییم که صاحبان علم بر یگانگی الله متعال گواهی میدهند، میتوانیم بگوییم که تمامی دانشمندان بر یگانگی الله متعال با علم خود گواهی میدهند، چه اینکه خودشان اقرار کنند و چه اینکه اقرار نکنند چراکه تمامی علوم و یافته های علمی گواه بر یگانگی الله متعال هستند، چه صاحبان آن اقرار کنند و چه اقرار نکنند. والله اعلم.

مستندات
در فضیلت این آیه امده است: رسول الله ص فرموده اند: دارنده ی این آیه را آورده میشود و الله متعال میفرماید: برای این بنده ی من نزد من عهدی است و من بر وفای به عهد خود اولی هستم، یان بنده ام را به بهشت وارد کنید. (بیضاوی)
از سعید بن جبیر: در دور و بر کعبه، سیصد و شصت بت بودند وقتی این آیه نازل شد، همه ی آن بتان به رو به سجده افتادند. (ابوسعود)
گفته شده: در حق مسیحیان نجران آمده است. (ابوسعود)
کلبی: دو حبر از احبار شام به مدینه آمدند وقتی مدینه را دیدند، یکی از آنها گفت: این شهر چه شباهتی به آنچه در مورد شهر نبی آخرزمان، دارد وقتی وارد شهر شدند و از روی صفات رسول الله ص، ایشان را شناختند و گفتند: تو محمد هستی؟رسول الله ص جواب دادند: آری. بعد گفتند: و تو احمد هستی؟ رسول الله ص جواب دادند: آری. گفتند ما از تو چیزی میپرسیم اگر آن را جواب دادی به تو ایمان اورده و تصدیقت میکنیم. پس گفتند: بزرگترین شهادت که در کتاب الله است چیست؟ و این آیه نازل شد و آن دو مسلمان شدند. (ابوسعود)
این آیه دلیل بر فضیلت اصول دین است و شرافت اهلش را میرساند. (بیضاوی)
شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ
الله متعال خودش گواهی میدهد که غیر از وی تعالی، الهی نیست. (تاویلات اهل سنت)
الله متعال یگانگی خود با نصب دلائل بر توحید و با نازل کردن، آیاتی که ناطق به توحید هستند. (بیضاوی)
الله متعال فرمود و یا حکم کرد به اینکه الهی غیر خودش نیست. (نسفی)
وَالْمَلَائِكَةُ
فرشتگان به اقرار به یگانگی. (بیضاوی)
بر طبق آنچه از قدرت عظیم الله متعال دیده اند. (نسفی)
وَأُولُو الْعِلْمِ
با ایمان آوردن به آن و با استدلال برای اثبات توحید. (بیضاوی)
یعنی انبیاء و علماء. (نسفی)
گفته اند: منظور مهاجران و انصار هستند. (ابوسعود)
گفته شده: منظور ایمان آورندگان از اهل کتاب هستند مثل عبدالله بن سلام و امثال ایشان. (ابوسعود)
بعضی نیز گفته اند: جمیع علمای مومنان که وحدانیت الله متعال را با دلائل قاطع شناخته اند. (ابوسعود)
قَائِمًا بِالْقِسْطِ
در حالیکه الله متعال برپادارنده ی حم و قسمتش بر اساس عدل است. (بیضاوی)
ویا تنها برپادارنده ی عدل است. (بیضاوی)
حافظ و متولی به قسط است. (تاویلات اهل سنت)
لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ
تکرار برای تاکید و اینکه این توحید است که باید به آن اعتنا شود و باید به این حکم کرده شود، بعد اینکه اقامه ی حجت شد. (بیضاوی)
الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
غالبی که هیچ بر وی غالب نشود و حکیمی که هیچگاه از عدل عدول نکند. (نسفی)
إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ ۗ وَمَنْ يَكْفُرْ بِآيَاتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ ﴿19﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

قطعا دین مورد رضایت الله دین اسلام است و دینی غیر از دین اسلام، دین الله نیست، و کسانی را که قبل شما به آنها کتاب داده شده بود، در مورد الله و دین و محمد اختلاف نکردند مگر بعد اینکه علم برای آنان آمده بود، و این اختلاف آنان بخاطر حسادت و دشمنی بود که بینشان پدید آمده بود. و کسیکه آیات الهی را انکار کند و کفر بورزد، پس بداند که قطعا الله متعال، زود محاسبه کننده است. نکته: این آیه همچنانکه گمراهی اهل کتاب را بیان میدارد و میگوید که آنان معذر نیستند چراکه این اختلاف بعد بیان بوده است و اگر طالب حق بودند، هیچ جهلی نبود ولی از روی دشمنی و حسادت بود که کفر ورزیده اند، پس برای ما مسلمانان نیز هشدار است که به ما کتاب و احکام داده شده است پس جای اختلاف نیست و اگر اختلافی در حد دشمنی باشد، قطعا از روی حق نبوده بلکه از روی حسادت و کینه خواهد بود پس میطلبد که محقق دین در تحقیق خود جانب حق باشد و از کینه و دشمنی به دور تا به نتیجه ی درست برسد. نکته: بنابر قرائت، به فتح همزه ی ان، اسلام تفسیر ایمان خواهد بود که نشان میدهد که اسلام و ایمان یکی هستند.

مستندات
إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ
کلبی: در حق یهود و نصاری نازل شده است که اسلام را ترک کردند. (خازن)
دینی مورد رضایت الله نیست مگر دین اسلام. (ابوسعود)
اسلام همان دین توحید و مسلح شدن به شریعت شریفه است. (ابوسعود)
از قتاده: آن شهادت لا اله الا الله و اقرار به آنچه که رسولان آورده اند، است. (مظهری)
اسلام همان است که رسول الله ص بیان فرموده اند: ان تشهد ان لا اله الا الله وان محمدا رسول الله وتقيم الصلاة وتؤتى الزكوة وتصوم رمضان وتحج البيت ان استطعت اليه سبيلا. اسلام این استکه گواهی دهی که الهی غیر الله نیست و محمد فرستاده ی اوست و اینکه نماز را با ارکان و شرایطش برپاداری و زکات بدهی و رمضان را روزه بگیری و بیت الله را حج کنی اگر توانایی و استطاعت مالی داشته باشی. (مظهری)
بعد منسوخ شدن ادیان دیگر، در این زمان شریعت محمدی، دین مورد رضایت الله متعال است. (مظهری)
رسول الله ص: اگر حضرت موسی زنده بود، برای وی چیزی روا نبود جز اینکه از من تبعیت کند. (مظهری)
کسائی به فتح أن قرائت کرده است یعنی و شهادت میدهند به اینکه دین مورد رضایت، نزد الله متعال، دین اسلام است. (بحر العلوم)
وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ
در شان یهود و مسیحیان نازل شده است اسلامی را که محمد ص آورده بود را ترک کردند و نبوت ایشان را انکار کردند. (ابوسعود)
اینکه آنان را با موصول و صلهی آن که به معنی آنانکه به آنها کتاب داده شده بود، نام میبرد برای بیان این مطلب است که کار انان بسیار زشت است چراکه پیش آنها دلائلی بود که انکار را زائل میکرد. (ابوسعود)
در حق پیامبری محمد ص و در حقیت اسلام اختلاف نکردند مگر... (مظهری)
در این دین اختلاف نکردند مگر... (بحر العلوم)
إِلَّا مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ
در حالی از احوال و در وقتی از اوقات آنان اختلاف نکردند مگر بعد اینکه دانستند که آنچه محمد ص آورده است حق است و راه گریزی از آن نیست ویا مگر بعد روشن شدن امر و بعد اینکه قادر بودند بر کسب علم با دلائل روشن. (ابوسعود)
مگر بعد اینکه دانستند دین مرضی نزد الله متعال همین اسلام است. (مظهری)
بعد اینکه بیان امر محمد، برای آنان آمده بود. (بحر العلوم)
و این ترک نبود مگر بعد اینکه در کتبشان صفات و چگونگی احوال رسول الله ص، برای آنها بیان شده بود. (خازن)
نصاری (مسیحیان) با هم در حق حضرت عیسی اختلاف نکردند و ادعای الوهیت عیسی نکردند مگر بعد اینکه برای آنان علم آمده بود که الله یگانه است و عیسی بنده و رسولش است. (خازن)
بَغْيًا بَيْنَهُمْ
این بخاطر حسادتی بود که بین آنها بود و برای طلب ریاست بوده است نه اینکه شبهه و خفائی در امر رسول الله ص داشته باشند. (ابوسعود)
در شان مسیحیان نجران نازل شد یعنی اهل انجیل در حق حضرت عیسی اختلاف نکردند و بعضی گفتند عیسی پسر الله است مگر بعد اینکه برایشان علم امد که میگفت: الله یگانه است و عیسی بنده و رسولش است و اینکار بخاطر مخالفت با یهود بود که نبوت حضرت عیسیر را انکار کردند و به مادر ایشان تهمت زدند و این بعد این بود که در تورات آمده بود که حضرت عیسی بنده و رسولش است. (مظهری)
گفته میشود: اهل کتاب را مسلمین گفته میشد و وقتی حضرت عیسی آمد و اصحاب خود را مسلمین، خطاب کرد، یهودیان حسادت کرده و اسم خود را به یهودی، تغییر دادند و اما مسیحیان را از این اسم، بولس (پولس یکی از حواریون مسیح)، آنان را نصاری نامید. (بحر العلوم)
وَمَن يَكْفُرْ بِآيَاتِ اللَّهِ
کسیکه به این آیات ناطقه که میگوید: غیر از اسلام دینی نزد الله قبول نیست و به مقتضای آن عمل نکند. (ابوسعود)
فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ
یعنی به زودی کسیکه ایمان نیاورد را عذاب خواهد داد. (ابوسعود)
یعنی حساب الله متعال خیلی زود میآید. (ابوسعود)
ویا حسابش را خیلی زود تمام میکند. (ابوسعود)
سریع المجازات است. (بحر العلوم)
سریع شناساننده ی عمل عمل کنندگان به خودشان است، چراکه به تمامم اعمال عالم بوده و نیازی به ثبت و یادآوری ندارد. (بحر العلوم)
گفته میشود: همه ی خلائق را در یک زمان انجام میدهد طوری که هرکس گمان میکند که فقط خودش مورد محاسبه است. (بحر العلوم)
فَإِنْ حَاجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ ۗ وَقُلْ لِلَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَالْأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ ۚ فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا ۖ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ ۗ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ ﴿20﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

اگر اهل کتاب با تو در مورد اینکه اسلام این دین توحید است مجادله کردند، به مجادله ادامه نده و بگو که من تمام وجود خودم را و روی خودم را که اشرف اعضای من است، خالص و ناب برای الله قرار دادم و کسانیکه از من تبعیت کردند نیز چنین کرده اند و به اهل کتاب یهود و مسیحیان و کسانیکه کتابی ندارند بگو: آیا همانند من اسلام آورده اید؟ یعنی اسلام بیاورید. در نتیجه اگر چنین اسلام آوردند، قطعا به راه راست هدایت شده اند و اگر از این اسلام روی بگردانند، بر تو ای محمد این روی گردانی آنان ضرری نمیرساند چراکه وظیفه ی تو، فقط رساندن پیغام به طور آشکار است، و الله متعال به هر دو طرف بینا است و بر آن اساس جزا خواهد داد.

مستندات
فَإِنْ حَاجُّوكَ
اگر با تو به حجت آوری و دلیل اوری کردند. (بیضاوی)
اگر با تو دشمنی و مخاصمه کردند، بعد اینکه برای آنان حجت خود را بیان کردی. (بیضاوی)
اگر در مورد اینکه اسلام دین الله است و بس با تو مجادله کردند. (نسفی)
جمهور بر این نظر هستند که منظور هیات نمایندگان نجران هستند. (نسفی)
فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ
بگو که من خودم را و تمام خودم را برای الله خالص گردانده ام و در آن کسی را شریک وی تعالی قرار نمیدهم و این همان دین استواری است که حجت بر حقانیت آن برپا و آیات و پیامبران بر آن دعوت کننده هستند. (بیضاوی)
یعنی دین من، همان دین توحید است و چیز نوپیدایی نیاورده ام تا در مورد آن با من بحث کنید. (نسفی)
وقتی الله تعالی دانست که ایمان نمیآورند و حجت را قبول نمیکنند، امر کرد تا اقامه ی حجت را ترک کند. (تاویلات اهل سنت)
امر دین خودم را و عملم را به الله سپردم. و همچنین کسانیکه از من تبعیت کردند نیز چنین کردند. (تاویلات اهل سنت)
وَمَنِ اتَّبَعَنِ
یعنی من و تابعان من، اسلام آورده ایم. (نسفی)
وَقُل لِّلَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَالْأُمِّيِّينَ
منظور از اوتوا الکتاب، یهود و مسیحیان هستند. (ابوسعود)
امیین کسانیکه که کتابی ندارند به مشرکان عرب. (بیضاوی)
أَأَسْلَمْتُمْ
آیا اسلام آورده اید، همچنانکه من اسلام آورده ام و این وقتی بود که حجت را برای شما آشکار کردم و یا اینکه بر کفر خود هستید؟ (بیضاوی)
با تبعیت از من همچنانکه مومنان انجام دادند. (ابوسعود)
یعنی ایمان بیاورید. (نسفی)
فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوا
اگر مثل اسلام آوردن شما، اسلام آوردند و مسلمان شدند. (ابوسعود)
در اینجا مانند اسلام من را ذکر نکرد تا نشان دهد که به دینی از غیر این دین یعنی دین محمدی، اسم اسلام اطلاق نمیشود. (ابوسعود)
به خودشان نفع رسانده اند چراکه خود را از گمراهی خارج کرده اند. (بیضاوی)
راه درست را یافته اند. (نسفی)
وَّإِن تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلَاغُ
اگر از اسلام و تبعیت از تو روی گرداندند. (ابوسعود)
به تو ضرری نمیرسانند چراکه وظیفه ی تو، رساندن پیام بود که آن را انجام دادی. (بیضاوی)
روایت شده است: وقتی این آیه را بر اهل کتاب قرائت کردند، گفتند: اسلام آورده ایم و وقتی رسول الله ص فرمودند: به یهود: آیا گواهی میدهید که عیسی کلمه ی الله و رسول و بنده اش است؟ یهود گفتند: معاذالله (پناه برخدا) و به مسیحیان فرمودند: آیا گواهی میدهید که عیسی کلمةالله و بنده و رسولش است؟ آنان نیز جواب دادند: معاذالله. و این فرموده ی الله متعال است که فرمود و ان تولوا... (ابوسعود)
وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ
به تمام احوال بندگانش، دانا است. (ابوسعود)
وعد و وعید است. (بیضاوی)
پس به بندگانش بر اسلام آوردن و بر کفر ورزیدن، جزا دهد. (نسفی)
إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَيَقْتُلُونَ الَّذِينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿21﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

کسانیکه نشانه ها و آیات الهی را که در آن بر حقانیت اسلام و بعثت محمد، وجود دارد را انکار میکنند و انبیاء را کشته و یا قصد کشتن دارند و همچنین کسانی را که از مردم به عدالت امر میکنند را میکشند پس آنان را به عذاب دردناک بشارت ده.

مستندات
إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ
یعنی کسانیکه قرآن و محمد را انکار میکنند. (بحر العلوم)
هر نوع آیه را کفر میورزند پس کسانیکه هر یک از آیه های دال بر حقانیت اسلام را انکار میکنند، در این آیه داخل هستند. (ابوسعود)
کسانی را که آیات مربوط به بعثت محمد و صفات ایشان که در کتبشان آمده است را انکار میکنند. (تاویلات اهل سنت)
وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ حَقٍّ
پدرانشان را که انبیاء را کشته بودند، دوست دارند و به این کار پدرانشان، رضایت دارند. (بحر العلوم)
کسانیکه قصد کشتن آنان را دارند. (تاویلات اهل سنت)
اهل کتاب هستند که به کشتن انبیاء توسط پردانشان راضی هستند. (نسفی)
بغیر حق تاکید ناحق بودن این قتل است چراکه قتل انبیاء چیزی جز غیر حق نیست. (نسفی)
بغیر حق قید این مطلب است که در نزد خود اهل کتاب نیز کشتن انبیاء، ناحق بوده است. (ابوسعود)
به صیغه ی مضارع آوردن نشان از این دارد که اینان اگر عصمت الله نبود، قصد کشتن رسول الله ص نیز داشته اند. (ابوسعود)
وَيَقْتُلُونَ الَّذِينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِ
یعنی کسانی را که به عدل امر میکردند را میکشتند و آن افرادی از بنی اسرائیل بودند که آنان را به معروف امر میکردند و اینان، آنها را میکشتند. (بحر العلوم)
ابی عبید روایت کند: از رسول الله ص در مورد اینکه چه کسی شدیدترین عذاب را در روز قیامت میبیند؟ رسول الله ص فرمودند: کسیکه پیامبری را بکشد و یا کسی را که امر به معروف و نهی از منکر میکند را کشته است بعد این آیه را تلاوت کردند. (ابوسعود)
در قرائت حمزه، یقاتلون آمده است یعنی جنگ میکنند. (نسفی)
روایت شده استکه در یک زمان در اول روز، بنی اسرائیل چهل و سه نبی را کشتند و عده ای از آنان، این قاتلان را امر به معروف و نهی از منکر کردند و آنان را در آخر آن روز نیز کشتند. (نسفی)
قسط یعنی عدل. (نسفی)
آمده است که روزی هزار نبی را کشتند و این ثابت نیست و اگر ثابت باشد بدین معنا است که نبی و یارانش را کشتند. (تاویلات اهل سنت)
فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ
به عذابی دردآور. (بحر العلوم)
کسانیکه کفر میورزند را به عذابی دردآور، بشارت ده. (نسفی)
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ ﴿22﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

آنان که بر صفت کفر به ایات هستند و انبیاء و امرکنندگان به عدل را میکشند و قصد کشتن دارند، اعمال خیرشان در دنیا باطل است و به حساب نمیآید و در آخرت نیز ثواب و پاداشی برای آن اعمال برایشان نیست.

مستندات
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ
طبق نظر سیبویه ورود فاء بر خبر ممنوع است و برای همین آیه اولئک خبر برای ان الذین یکفرون است. (بیضاوی)
بطلان عمل آنان در دنیا این است که کار خیری انجام نداده اند و بطلان آن در آخرت اینکه ثوابی برای اعمالشان نیست. (درج الدرر فی تفسیر الای و السور جرجانی)
اعمالی که قبل بعثت رسول الله ص انجام داده بودند با کفر به رسول الله ص باطل شده است و یا اینکه کارهای خیری از قبیل صله ی رحم و صدقه ی آنان باطل شده است. (تاویلات اهل سنت)
بطلان عمل در دنیا وآخرت اینکه در دنیا قبول کرده نمیشود و در آخرت برای آن پاداشی نیست. (خازن)
ثواب حسنات آنان باطل شده است پس پاداشی برای آنان در دنیا و آخرت نیست. (بحر العلوم)
یعنی اعمال آنان ضایع گردید و برای آنان در دنیا خواری و لعنت است و در آخرت عذاب است. (نسفی)
وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِينَ
یاورانی که مانع عذاب آنان شود نیست. (خازن)
مانعینی که آنان را از آتش مانع شود نیست. (بحر العلوم)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود