آیا نمیبینی کسانی را که به آنان سهمی از کتاب الهی داده شده است بعد اینان را به کتاب الله که تورات است یا قران خوانده میشود تا بین آنان حکم کند، ؟ آنان روی برمیگردانند و عادت این اشخاص این است که از حق رویگردانی کرده و از باطل تبعیت کنند. سمحذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُواْ لَن تَمَسَّنَا ٱلنَّارُ إِلَّآ أَيَّامٗا مَّعۡدُودَٰتٖۖ وَغَرَّهُمۡ فِي دِينِهِم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ ٢٤ سجى این از آن است که میگویند آتش دوزخ جز چند روز اندکشمار به ما نمیرسد، و برساختههایشان آنان را در دینشان فریفته کرده است. ذٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَالُواْ لَن تَمَسَّنَا ٱلنَّارُ إِلَّآ أَيَّامٗا مَّعۡدُودَٰتٖۖ آن جزا برای آنان از این جهت بود که آنان گفتند.... (بحر العلوم) مقاتل گوید: به عذاب دردناک آنان را بشارت ده بخاطر اینکه گفتند: ما را آتش درنخواهد گرفت مگر ایامی معدود. (بحر العلوم) آنان میگفتند ما را به مقدار چهل روز فقط عذاب خواهد بود. (بحر العلوم) و یا میگفتند باندازه ی روزهای دنیا ما را عذاب خواهد بود. (بحر العلوم) اندازه ی همان چهل روز که پدرانشان گوساله را عبادت کردند. (العز بن عبدالسلام) یا هفت روز. (العز بن عبدالسلام) یا ایامی چند که عذاب تمام میشود. (العز بن عبدالسلام) یعنی آن روی گردانی و نپذیرفتن برای این است که آنان برای خود عذاب را آسان جلوه دادند و طمع در خارج شدن از عذاب داشته اند بعد چند روز شمرده شده در آن خواهند بود. (نسفی) ما را با انجام گناه، آتش در نخواهد گرفت مگر مقدار... (ابوسعود) سمحوَغَرَّهُمۡ فِي دِينِهِم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ سجى غرور یعنی طمع داشتن از شیی که چیزی از آن حاصل نمیشود. (بغوی) افتراء یعنی دروغ از خود درست کردن. (بغوی) بخشش الله با تاخیر در عذاب، آنان را دچار غفلت کرد. (بحر العلوم) و همینطور آنان را دروغ بر بستن بر الله دچار فریب کرد و آن این بود که میگفتند که ما فرزندان الله و دوستان وی تعالی هستیم. (بحر العلوم) میگفتند که الله به یعقوب وعده داده است که فقط به اندازه ی گشادن قسم و قسم راست کردن آنان را عذاب خواهد داد. (بیضاوی) یعنی فقط به اندازه ای عذاب دهد که الله متعال، به فرموده اش که عذاب خواهد، عمل کرده باشد. و یا اینکه میگفتند که پدرانشان، انبیاء هستند و آنان شفاعت خواهند کرد. (بیضاوی) این روی گردانی انان از حکم کتاب الله برای این بود که آنان میگفتند و اعتقاد پیدا کرده بودند که با انجام گناه و عمل نکردن به کتاب الله اگر به آتش وارد شوند،گذرا خواهد و بعد ایامی چند از آتش بیرون آورده خواهند شد و آنچه را که بر الله به دروغ نسبت میداده اند، آنان را فریفته است و دچار توهم کرده است. نکته: اول به دروغ چیزهای به الله نسبت میداده اند از قبیل اینکه ما فرزندان و دوستان الله هستیم و یا ما فقط اندازه ی چهل روز عبادت گوساله مورد عذاب قرار خواهیم گرفت، بعد این دروغ را باورشان شد و دچار فریب شدند پس معلوم میشود اول از دروغ بستن و فقط در کلام بوده بعد باورشان شده است. نکته: آنچه انسان مسلمان باید به یاد داشته باشد، این است که شیطان ما را به اموری امیدوار میکند تا از این طریق ما خود را از عذاب در امان بینیم و به کارهای خلاف شرع مشغول شویم برای همین است که ایمان بین ترس و امید است نه ناامیدی ایمان است و نه خود را در امان دیدن از عذاب الهی.
این روی گردانی انان از حکم کتاب الله برای این بود که آنان میگفتند و اعتقاد پیدا کرده بودند که با انجام گناه و عمل نکردن به کتاب الله اگر به آتش وارد شوند،گذرا خواهد و بعد ایامی چند از آتش بیرون آورده خواهند شد و آنچه را که بر الله به دروغ نسبت میداده اند، آنان را فریفته است و دچار توهم کرده است. نکته: اول به دروغ چیزهای به الله نسبت میداده اند از قبیل اینکه ما فرزندان و دوستان الله هستیم و یا ما فقط اندازه ی چهل روز عبادت گوساله مورد عذاب قرار خواهیم گرفت، بعد این دروغ را باورشان شد و دچار فریب شدند پس معلوم میشود اول از دروغ بستن و فقط در کلام بوده بعد باورشان شده است. نکته: آنچه انسان مسلمان باید به یاد داشته باشد، این است که شیطان ما را به اموری امیدوار میکند تا از این طریق ما خود را از عذاب در امان بینیم و به کارهای خلاف شرع مشغول شویم برای همین است که ایمان بین ترس و امید است نه ناامیدی ایمان است و نه خود را در امان دیدن از عذاب الهی.
پس چه خواهند کرد و چه حیله ای دارند برای روزی که در وقوع آن شکی نیست یعنی روز قیامت آن روزی که در آن هر نفسی را جزای عمل خیر و شرش تماما داده خواهد شد و هیچ یک از اینها با کم شدن ثواب یا زیاد شدن، عذاب مورد ظلم قرار نخواهند گرفت. نکته: قید اخیر که مورد ظلم قرار نخواهند گرفت نشان میدهد که الله به انصاف رفتار خواهد کرد آن هم در روزی که پادشاه و مالکی غیر وی تعالی نیست و همه چیز در دست وی تعالی است باز به ما یادآوری میکند فکر نکنید که عملی ضایع خواهد شد پس با اطمینان خاطر ایمان آورده و عمل کنید که مکافات تمام کرده خواهد شد.
بگو یا الله برای ما خیر اراده فرما، هرکه را خواهی هر نوع پادشاهی و مالکیت عطا میکنی و هرکه را خواهی از وی پادشاهی را میگیری و هرکه را خواهی با توفیق و نصرت، عزت میدهی و هرکه را خواهی با عدم توفیق و با خذلان، ذلیل میگردانی خیر تماما در دستان توست و تو بر همه چیز خودت قادر هستی و کسی دیگر تا تو اراده نکنی برچیزی قادر نیست.
شب را در روز داخل کرده و از شب کاسته به روز میافزایی و روز را داخل در شب کرده و از روز کاسته به شب میافزایی، و زنده را از مرده و مرده را از زنده بیرون میآوری و مومن را از کافر متولد میکنی و کافر را از مومن متولد میکنی و هرکه خواهی بدون اینکه کسی از تو حساب بخواهد عطا میکنی و هر که را خواهی میبخشی نه بخاطر زحمتش و آنکه را عطا میکنی، خلق را یارای شمارش آن نیست. نکته: اگر به زندگی انسان دقیق نگاه کنیم هرچند عده ای فکر کنند که بخاطر زحمت خود چیزی به دست میآورند ولی با دقت متوجه خواهد شد که افرادی مثل وی بلکه بیشتر از وی تلاش میکنند و بیشتر از وی میفهمند ولی در سختی هستند و چه بسا کسانیکه اگر پیش وی بروی و چیزی از زندگی و کسب درآمد متوجه نیستند ولی میبینی که فراخ روزی است و این نشان میدهد که دهنده ی روزی کسی دیگر است و ما فقط در ظاهر فکر میکنیم با تلاش به دست میآوریم.
مومنان، کفار را برای خود ولی که یاور هم باشند و دوست حقیقی باشند، نمیگیرند و نباید هم بگیرند یعنی غیر از مومنان دوست حقیقی نمیگیرند، کسیکه آنچه نباید دوست بگیرند را انجام دهد، این گرفتن و دوستی در دین الله جایی ندارد و یا کسیکه چنین کند برای وی نزد الله شانی نیست مگر اینکه بین کفار بوده و از شر آنان در امان نباشید که در اینصورت اظهار دوستی اشکال ندارد ولی در حالتی که قلبا علیه آنان بوده و قلبا فقط مومنان را دوست بگیرند. و الله متعال شما را از خود بر حذر میدارد یعنی اگر از اوامر و نواهی وی سرپیچی کنید با الله طرف هستید. و بازگشت به سوی اوست. نکته: دوستی با کفار همچنانکه فخر رازی گفته است چند قسم است پس هرچه باشد دوست حقیقی و رضا به کفر کافر انسان را از دین خارج میکند. نکته: وقتی چاره ای جز بازگشت به الله نیست و الله از خودش بر حذر میدارد نشان میدهد که چاره ای جز فرمانبرداری از الله متعال در ام و نهی وی تعالی نیست.
بگو اگر شما دوستی با کفار را مخفی بدارید و یا آن را بین خودتان آشکار کنید و یا آشکارا با جنگ با رسولش به دوستی با کفار بپردازید، الله متعال هردو حالت شما را میداند و بر آن اساس مجازات خواهد کرد و الله متعال آنچه در آسمانها و زمین است را میداند و درون و برون شما را دانستن سهل است و بر همه چیز قادر است و عذاب دادن شما برای وی چیزی نیست.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.