0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ ﴿53﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

پروردگارا! ایمان آوردیم به آنچه نازل کرده ای و از رسولت پیروی کردیم پس ما را از جمله گواهان در ایمان و در قیامت قرار ده.

مستندات
رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنزَلْتَ
بعد اینکه حال خود را برای رسول الله عیسی بیان کردند و حال تضرع به الله کرده و این برای مبالغه در بیان حالشان است. (ابوسعود)
وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ
در هرآنچه که میاورد وترک میکند از امر دین مطیع وی شده ایم پس نشان میدهد که حتما یاریش خواهند کرد. (ابوسعود)
فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ
پس ما را از زمره ی کسانیکه به یگانگیت شهادت داده اند قرار ده. (ابوسعود)
و یا همراه انبیاء که بر امتشان شهادت میدهند قرار ده. (ابوسعود)
و یا ما را از زمره ی امت محمد که بر همه ی امتها شاهد هستند، قرار ده. (ابوسعود)
ما را به شهود جلالت مشغول بگردان تا آنچه را که پذیرفته ایم را اجرا کنیم و مشقت را تحمل کنیم. (نیسابوری)
وَمَكَرُوا وَمَكَرَ اللَّهُ ۖ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ ﴿54﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

و آنانکه حضرت عیسی دانسته بود که کفر ورزیده اند، برای قتل حضرت عیسی، حیله کردند و الله نیز طبق رفتار آنان رفتار کرده و بر انان مشتبه شد که حضرت عیسی را کشته اند یا یار خودشان را و الله بر به عذاب گرفتن منکرانش، از طریقی که آنان غافل هستند، قادر است واگر کار این است که هرکس به غفلت دیگری کاری انجام دهد الله متعال به بهترین آنان است. نکته: استدراج اینکه کفار را در کفرشان با نعمت دادن فرو میبرد و بعد آنان را به عذاب میکشد که انتظارش را نداشتند.

مستندات
مکر کردند طوری که وی را تکذیب کرده و قصد کشتن وی را کردند. (تاویلات اهل سنت)
الله نیز جزای مکر آنان را میدهد. (تاویلات اهل سنت)
کسانیکه عیسی کفر آنان را فهمیده بود، حیله کرده و قصد کشتن وی را کردند. (ابوسعود)
و الله نیز با به آسمان بردن عیسی و القای همشکلی عیسی بر کسیکه قصد کشتنش را داشت، جواب مکرشان را داد. (ابوسعود)
در پنهان کردن امر عیسی و ابطال دینش مکر و حیله کردند و الله نیز با ظاهر کردن شریعت وی و بالابردن دینش، بر آنان مکر کرد و دشمنان وی را که یهود هستند، خوار کرد. (نیسابوری)
از ابن عباس: پادشاه بنی اسرائیل که قصد کشتن حضرت را داشت و جبرئیل به حضرت عیسی دستور داد که وارد خانه ای شود که روزنه ای داشت و از هما ن روزنه حضرت عیسی را برد و پادشاه کسی را به داخل فرستاد تا وی را بکشد و وقتی آن شخص بیرون آمد و خواست خبر دهد که عیس در خانه نیست، بر آنان چنین نمایان شد که عیسی است پس وی را کشتند و به دار آویختند. (ابوسعود)
الله متعال مکرش قویتر است و کسی را که خواهد که عذاب دهد را طوری عذاب میدهد که انتظارش را ندارد. (نیسابوری)
گفته اند: مکر به معنی گفت است یعنی گفتند و گفتارشان شرک بود و الله نیز گفت و گفتارش توحید بود. (تاویلات اهل سنت)
مکر به غفلت گرفتن است و الله به غفلت منکران را به حق میگیرد و آنان به باطل میگیرند. (تاویلات اهل سنت)
اگر منظور از مکر ، حیله کردن برای شر رسیدن به کسی باشد در حق الله متعال محال است پس کلمه از متشابهات است و باید چنین تاویل شود که جزای مکر را دادن، مکر نامیده میشود. (نیسابوری)
و یا اینکه الله متعال با آنان به مثابه ی مکر کننده عمل کرد طوری که در گمراهی فرو رفتند و آنان را به استدراج، میگیرد. (نیسابوری)
اگر معنی مکر تدبیر محکم و کامل باشد، متشابه نبوده و در حق الله متعال ممتنع نخواهد بود. (نیسابوری)
إِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَىٰ إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَرَافِعُكَ إِلَيَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَجَاعِلُ الَّذِينَ اتَّبَعُوكَ فَوْقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ ۖ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿55﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

به یاد آر وقتی را که الله متعال به عیسی گفت که تورا کامل روح و جسدت را میگیرم و به آسمان که مقر فرشتگان است میبرم و از شر کفار و از علائق دنیوی و از گناه و شرک پاکت میکنم و کسانیکه به نبوتت ایمان آورده و غلو و افراط تفریط نکرده اند، را بر کفار برتری و غلبه میدهم چه به قدرت باشد و چه به قدرت استدلال و بعد مرجع و بازگشت همه ی شما مسلمانان و کفار به الله متعال است و بین شما در امور اختلافی دینی حکم خواهم کرد و بیان خواهم کرد که چه کسی برحق و چه کسی بر باطل است.

مستندات
إِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَىٰ إِنِّي مُتَوَفِّيكَ
من کامل وفا کننده به اجلت هستم یعنی آنها نمیتوانند تورا بکشند تا وقتی که وقت مرگت برسد. (ابوسعود)
ویا معنی متوفیک از زمین تو را بر میدارم. (ابوسعود)
ویا معنی آن، تو را در وقت خواب به آسمان میبریم. (ابوسعود)
ویا منظور بعد اینکه از آسمان نازل شدی، تو را میمیرانم. (ابوسعود)
یا تو را از شهواتی که مانع عروج است میمیرانم. (ابوسعود)
اصل و صحیح این است که حضرت عیسی نمرده و به آسمان برده شد و به زمین نزول خواهد کرد. (ابوسعود)
تو وفات خواهی یافت نه اینکه کشته شوی. (نسفی)
در حدیث ثابت است که امده است: به زمین فرود خواهد آمد و دجال را خواهد کشت. (کبیر رازی)
معنی توفی یعنی تمام و کمال گرفتن و متوفیک در حق حضرت عیسی این است که جسد و روح وی را کامل به آسمان برده است در رد گمان اینکه ممکن بود فکر کنند که منظور روح عیسی را به آسمان برده باشد. (کبیر رازی)
تقدیم و تاخیر در لفظ حکمی را افاده نمیکند چه کلماتی که در ذکر مقدم هستند ولی در حکم موخر هستند. (تاویلات اهل سنت)
وَرَافِعُكَ إِلَيَّ
توفی و کامل بردن میتواند که به میراندن باشد و یا با به آسمان بردن باشد پس متوفیک و رافعک که گفت یعنی با به آسمان بردن تو را کامل گرفته ایم. (کبیر رازی)
منظور از به سوی خود بلند میکنم، از برای تشریف مضاف یعنی از برای شرافت دادن به حضرت عیسی است نه اثبات مکان برای الله متعال چراکه اگر چنین باشد واجب است که اهل شام به الله نزدیکتر باشند چراکه حضرت ابراهیم میگوید: إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَى رَبِّي سَيَهْدِينِ و همچنین کفار نیز باید به الله نزدیک باشند چراکه الله متعال میفرماید: ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ پس آنچه مشبهه فکر میکنند که در مکان است، خیال و اوهام است واصل این است که وقتی خاصی را بر الله در لفظ اضافه کرده میشود منظور تعظیم آن خاص است مثلا بیت الله و ناقة الله. اگر الله متعال مضاف واقع شود و مضاف الیه جمع باشد، مقصود تعظیم الله متعال است مثل رب العالمین و له ملک السموات و الارض. (تاویلات اهل سنت)
توضیح: در قول حضرت ابراهیم امده است: به سوی پرودگارم میروم، در حالیکه به شام میرفت پس اگر دارای مکان میبود این آیه نشان میدهد که اهل شام به الله نزدیکتر هستند. همینطور در آیه ثم الی مرجعکم، خطاب به کفار است یعنی برگشت شما به سوی من است پس کفار باید به الله نزدیک باشند.
تو را به آسمانم و مقر فرشتگان میبرم. (نسفی)
وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا
تو را وقتی که در بین کفار هستی، از اذیت کفار پاک میگردانم. (تاویلات اهل سنت)
گفته شده: از کفر و گناه پاکت میکنم. (تاویلات اهل سنت)
گفته شده : از آنچه در حق تو گفته شده است، پاک میکنم. (تاویلات اهل سنت)
وَجَاعِلُ الَّذِينَ اتَّبَعُوكَ فَوْقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ
منظور فوق کفار بودن تابعان عیسی به غلبه و قهر و قتل است. (تاویلات اهل سنت)
ویا منظور به حجت. (تاویلات اهل سنت)
احتمال دارد در آخرت در منزلت و درجه باشد. (تاویلات اهل سنت)
و احتمال دارد منظور با کشتار کفار زمین را توسط تو پاک خواهیم کرد چراکه در روایات آمده است که نزول کرده و کفار را همه را میکشد و کافری باقی نمیماند. این است تطهیر وی و اینکه تابعانش فایق خواهند بود. (تاویلات اهل سنت)
منظو ر تابعان وی در توحید و تصدیق نبوت وی است. (خازن)
تابعان حضرت عیسی کسانی هستند که به نبوت وی ایمان آورده اند از مسلمانان و از مسیحیان که چنین ایمان داشته باشند. (بیضاوی)
بعضی نیز گفته اند منظور همین مسیحیان هستند که ادعای محبت دارند را بر همین یهود، برتری و غلبه میدهد. (خازن)
تا به الان شنیده نشده است که یهود بر مسیحیان غلبه کرده باشند و شنیده نشده است که یهود پادشاهی و دولتی نبوده است. (بیضاوی)
ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ
تخصیص رجوع در اینجا در حالیکه همه وقت مرجع به سوی الله است، اینکه در روز قیامت کسی منکر این قضیه نیست. (تاویلات اهل سنت)
فَأَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ
بین شما حکم میکنم که کدام یک بر حق بوده و کدام یک بر باطل بوده اید. (تاویلات اهل سنت)
ویا جزای اعمالتان را به قدر عملتان میدهم. (تاویلات اهل سنت)
ویا هر یک از شما را بر طبق عملتان جزا میدهم. (تاویلات اهل سنت)
در آنچه که از امر دین اختلاف داشتید حکم خواهد کرد. (بیضاوی)
فَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَأُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ ﴿56﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

تفصیل حکم من بین مومنان و کفار این است: اما کسانی را که کفر ورزیده و حقیقت را پنهان کرده پس آنان را من (الله متعال) در دنیا و آخرت عذاب خواهم داد و در وقت عذاب من، برای انان یاوری که مانع عذاب شود نیست.

مستندات
تفسیر حکم در آیه ی قبل و تفصیل آن است. (بیضاوی)
از حال هردو گروه مومن و کافر خبر میدهد. (بحر العلوم)
فَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَأُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ
و اما کسانیکه نبوت عیسی را انکار کردند و با دین وی مخالفت کرده و در حق وی باطل گویی کردند از یهود و مسیحیان در دنیا به قتل و جزیه و ذلت جزا دهم و در آخرت نیز به آتش عذابشان دهم. (خازن)
کفار را در دنیا به قتل و جزیه و در آخرت با آتش، جزا خواهد داد. (بحر العلوم)
وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِينَ
و کفار را منع کننده ای که مانع عذاب آنها شود نیست. (بحر العلوم)
آنان را خلاص کننده ای از عذاب الهی در دنیا و اخرت نیست. (ابوسعود)
وَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ ۗ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ ﴿57﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

و اما کسانیکه به نبوت عیسی ایمان اورده و به الله کفر نورزیده اند و عمل صالح و عمل بر طبق شرع انجام داده اند را خودم پاداششان را کامل ادا خواهم کرد. و الله ظالمان را دوست نمیدارد. نکته: عذاب دنیوی در قتل و جزیه خلاصه نمیشود چراکه برای تمامی کفار وعده ی عذاب داده است پس انواع عذاب از عذاب قبر وقبل آن و مشکلات روانی و روحی و جسمی را شامل میشود و در مقابل به مومنان وعده ی توفیه ی جزا میدهد یعنی این نیست که شما در دنیا بدی و ناگواری نبینید بلکه مهم و اول و آخر این است که بر طبق عملتان جزای وافی خواهید برد.

مستندات
وَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ
مقاتل: منظور امت محمدی هستند. (بحر العلوم)
فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ
یعنی ثواب اعمالشان را خواهد داد. (بحر العلوم)
پاداش آنان را تمام و کمال خواهم داد. (ابوسعود)
وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ
به دین کفار راضی نیست. (بحر العلوم)
یعنی آنان را دشمن میدارد. (ابوسعود)
ظالمین گفتن نشان از این دارد که کفر ظلم است. (ابوسعود)
ذَٰلِكَ نَتْلُوهُ عَلَيْكَ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ ﴿58﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

آنچه که بر تو از امر زکریا و عیسی و مریم ، بود، برای تو از آیات و نشانه های نبوت و از لوح محفوظ بر تو خوانده ایم.

مستندات
آنچه تا الان برای تو از شان عیسی بود، از نشانه ها و محکماتی که خللی بر آن وارد نمیشود است، (ابوسعود)
در حالیکه نشانه های واضح بر نبوتت هستند. چراکه از امور غیبی هستند که جز به وحی امکان دانستن آن نیست. (ملاعلی قاری)
ذکر حکیم یعنی مشتمل بر حکمت است. (ابوسعود)
منظور از آیات و ذکر حکیم، قرآن است. (ابوسعود)
بعضی نیز لوح محفوظ دانسته اند. (ابوسعود)
ذکر حکیم یعنی هرکس به آن نظر بیافکند و تفکر کند، حکیم گردد. (تاویلات اهل سنت)
إِنَّ مَثَلَ عِيسَىٰ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ ۖ خَلَقَهُ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ ﴿59﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

همانا مثال عیسی که بدون پدر خلق شده است مثل خلق ادم است که هر دو از شگفتی ها هستند، خلق آدم این بود که از خاک خلق شده است و این خلق با گفتن کن (شو) بوده و آدم هست شده است. نکته: اگر خلق عیسی جای تعجب دارد، خلق آدم از آن عجیبتر است، و این پیامی به طبیعیون است که اگر از شنیدن این خبر تعجب میکنید و علمتان به ان نمیرسد، باید که خلقت آدم را به یاد آورید چراکه ما آن را بدون پدر و مادر خلق کرده ایم و از خاک هم خلق کرده ایم و اینکه علمتان نمیرسد مشکل شماست. و شما در همان گفتن مرغ اول به وجود امده است یا تخم مرغ، بمانید و این سوال برای شما طبیعیون است که علم کمی دارید ونظریه ها پر از اشکال و سوالات بی جواب است.

مستندات
إِنَّ مَثَلَ عِيسَىٰ عِندَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ
در شان وفد نجران نازل شد که ادعا کردند که رسول الله ص حضرت عیسی را بدگویی میکند. رسول الله ص فرمودند: چطور؟ گفتند: تو وی را بنده ی الله میخوانی. رسول الله فرمود: بله وی بنده ی الله و رسولش است. انها در غضب شده گفتند: آیا دیده ای که کسی بدون پدر متولد شده باشد؟ و این آیه در جواب آنان نازل شد. (بغوی)
شان عیسی در غریب و شگفت بودن مثل شان آدم است. (نسفی)
خَلَقَهُ مِن تُرَابٍ
جسد آدم را از گل قرار داد و این در حالی بود که نه پدری بود و نه مادری، پس حال ادم شگفتتر از حال عیسی است. (نسفی)
ثُمَّ قَالَ لَهُ كُن فَيَكُونُ
بعد وی را بشر قرار داد و آدم نیز بشر گشت. (نسفی)
منظور خلق کرد بعد کن گفت، این استکه اول خلق کرد بعد به شما خبر داد که من با کن گفتن خلقش کرده ام. (بغوی)
یعنی کسیکه خلق آدم را که بدون پدر و مادر است قبول کند ولی خلق عیسی را بدون پدر قبول نکند از صحت به دور است و جایی ندارد. (ابوسعود)
بعضی از علما گفته اند: توسط رومیان اسیر شده است و وی به آنان گفته است: چرا عیسی را غبادت میکنید؟ گفتند زیرا بدون پدر خلق شده است. عالم جواب داد: پس آدم اولیتر به عبادت است چراکه نه پدر دارد و نه مادر. گفتند: مردگان را زنده میکرده است. گفت: پس حزقیل اولی به الوهیت است چراکه عیسی چهار نفر را زنده کرده است و حزقیل هشت هزار نفر را زنده کرده است. گفتند: کور مادر زاد را شفا میداد. گفت: جرجیس اولیتر است چراکه پخته شد و سوزانده شد و سالم بیرون آمد. (نسفی)
الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلَا تَكُنْ مِنَ الْمُمْتَرِينَ ﴿60﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

حق در مورد شأن عیسی همان است که پروردگارت گفته است پس تو ای مخاطب، در این مورد از جمله ی شک کنندگان نباش.

مستندات
حق همان است از قصه ی عیسی برایت گفته ایم، پس در این مورد از کسانیکه در شک هستند نباش. (ابوسعود)
خطاب به هرکسی که صلاحیت خطاب دارد است و خاص رسول الله ص نیست. (ابوسعود)
هرکس که در مورد حضرت عیسی چیزی میگوید بداند که حق ان است که پروردگار محمد گفته است. (تاویلات اهل سنت)
عادت بزرگان این است که بزرگ و افضل قوم را مورد خطاب قرار دهند پس در اینجا نیز رسول الله ص مورد خطاب است و منظور همه ی مخاطبان هستند. (تاویلات اهل سنت)
دیگر اینکه معصوم بودن مانع مورد امر و نهی بودن نیست بلکه ان را تقریر میکنند. (تاویلات اهل سنت)
فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ ﴿61﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

اگر مسیحیان بعد اینکه حق برای تو آشکار شد و به یقین رسیدی و دانستی ، قصد مجادله با تو را در این مورد و یا در مورد اینکه حق با چه کسی است، داشته باشند، بگو بیایید و عزم خودتان را جزم کنید و فرزندان و زنان خانوده اتان را و منسوبان به خودتان را فرا بخوانید و جمع کنید بعد بیاییم و مباهله کنیم پس لعنت را بر کسی که دروغگو است، قرار دهیم و بخواهیم که دروغگو را لعنت کند.

مستندات
فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ
اگر کسی از مسیحیان با تو در مورد عیسی، مجادله کرد. (مظهری)
اگر در مورد حق، مجادله کرد. (مظهری)
مِن بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ
بعد اینکه علم به اینکه عیسی بنده و رسول خدا است. (مظهری)
فَقُلْ تَعَالَوْا
پس تو ای محمد، بگو: نزدیک بیاید. (مظهری)
بگو: تامل کنید و به من توجه کنید. (مظهری)
پس بگو ای کسانیکه در حق عیسی افراط کرده وی را پسر الله میپندارید، بیایید. (فواتح الالهیه)
یعنی با رای و نظر خود بیایید. (مظهری)
نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنفُسَنَا وَأَنفُسَكُمْ
هر یک از ما و شما خودش را و عزیزترین خانواده اش را فرا بخواند و پیش خود بیاورد تا هرچه بر سر دروغگو میآید بر سر عزیزانش نیز بیاید. (مظهری)
تقدیم ابناء و نساء بر انفس از این جهت است که شخص از خانواده ی خود و عزیزان خود، دفاع میکند و از جان خود مایه میگذارد پس اولویت در ابناء و نساء است. (مظهری)
دیگر اینکه اصل در دعا این است که فراخوان دهنده با فراخوانده شده، مغایرت داشته باشد و نفس خود، مغایرت معنوی دارد و ابناء و نساء مغایرت حقیقی دارند برای همین آنها را تقدیم کرده است. (مظهری)
مسلم روایت کند: رسول الله ص حضرات علی و فاطمه و حسن و حسین را جمع کرده و فرمودند: الله هؤلاء اهل بیتی: بار الها اینان اهل بیت من هستند. (مظهری)
ثُمَّ نَبْتَهِلْ
از باب افتعال بجای باب تفاعل استفاده کرده است چراکه مقصود این است که لعنت را بر خودش بگرداند اگر دروغگو باشد و اگر طرف مقابل دروغگو باشد، به طرف مقابل لعنت بگرداند پس جلب شر به خود زودتر از رساندن آن به دیگران، میرسد، نتیجه اینکه هدف کسب لعنت است. (مظهری)
بهلة: به فتح و ضم باء: معنای اصلی آن ترک است. و در لعنت بدین معنا است که رحمت را ترک گفته و مورد لعنت در دنیا و آخرت قرار بگیرد واین یعنی وقوع عذاب چراکه رحمت است که مانع عذاب است.(مظهری)
آوردن ثم، برای بیان این مطلب است که عاقل در لعنت عجله نکرده و بر تراخی و مهلت، فرامیخواند. (مظهری)
فَنَجْعَل لَّعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ
پس لعنت را بر کاذب قرار میدهیم، با کلمه ی فاء آوردن از این جهت است که لعنت از مباهله، بدون فاصله میآید. (مظهری)
وقتی این آیه را رسول الله ص بر وفد نجران، قرائت کردند، وفد نجران گفتند: اجازه بده فکر کنیم و فردا خواهیم آمد، بعد آنها تنها خودشان ماندند و به عاقب شخصی که صاحب نظرشان بود گفتند: ای عبدالمسیح چه نظری داری؟ عاقب گفت: والله که دانستید که محمد نبی و مرسل است و قومی با نبی و مرسلی ملاعنه نکرده است که بزرگشان زندگی کرده و کوچکشان بزرگ شده باشد. اگر چنین کاری بکنید، قطعا هلاک خواهید شد. اگر تصمیم گرفتید که اینکار را انجام دهید پس با یک وداع کرده و بقیه به بلاد خود برگردند. بعد پیش رسول الله ص آمدند و رسول الله ص نیز حسین و حسن و فاطمه و علی را گرفته آمده بودند و رسول الله ص فرمودند: وقتی من دعا کردم شما آمین بگویید. اسقف نجران گفت: من صورتهایی را میبینم که اگر از الله بخواهند، کوهی را جابجا کنند، جابجا خواهد شد، پس مباهله نکنید که هلاک خواهید شد و بر روی زمین هیچ مسیحیی نخواهد ماند. گفتند: ای ابو القاسم، به این نتیجه رسیدیم که مباهله نکنیم و تو بر دین خودت باشی و ما هم بر دین خومان باشیم. رسول الله ص فرمودند: اگر مباهله نمیکنید، مسلمان شوید تا برای شما آن باشد که برای مسلمانان است بر شما باشد آنچه بر مسلمان است. آنان از این ابا کردند. رسول الله ص فرمود: من از شما دفاع خواهم کرد پس من با شما جنگ خواهم کرد. گفتند: ما را یارای جنگ با عرب نیست و ما با تو مصالحه میکنیم که با ما وارد جنگ نشوی و ما را نترسانی و از دینمان برنگردانی و ما نیز به تو هر سال دو هزار حله که هزار آن در ماه صفر و هزار دیگر در ماه رجب به تو میپردازیم.
رسول الله ص نیز قبول کردند و فرمودند: قسم به آنکه جانم در دستان اوست، عذاب بر اهل نجران آمده ی فرود شده بود و اگر ملاعنه میکردند، همه ی اینها به خوک و میمون تبدیل میشدند و دره ی آنان پر از آتش میشد و اهل نجران بالکل مستاصل و ریشه کن میشدند حتی پرندگان آن نیز همینطور میشد. (مظهری)
حله: بردهای یمانی باشد یا غیر آن و لایکون حلة الامن ثوبین او ثوب له بطانة و سلاخ. ج، حُلَل، حِلال. جامه نو. پوشاکی که همه بدن را بپوشاند. لباس و پوشاک خواه از کمر بپائین را بپوشاند ویا همهٔ تن را و جامه و رخت و قبا. (دهخدا)
جواب ادعای اینکه حضرت علی همانند خود رسول الله ص است پس وی به جانشینی ایشان مستحق و تعیین شده است: یعنی ادعا میکنند که انفسنا نفس ما منظورش حضرت علی است پس حضرت علی خود رسول الله ص است. نعوذ بالله.
الف: کلمه ی انفس جمع است پس بر فرض نفس بودن حضرت علی در این آیه، نفس رسول الله یک نفس و نفس حضرت علی نفسی دیگر است. البته این ادعا باطل بودنش آشکار است.
ب: چرا حضرت علی در اینجا به عموم مجاز، جزو ابناءنا نباشد؟ چراکه به داماد در عرف ابن اطلاق میشود.
ج: مراد از انفسنا کسانیکه از نظر نسبی به ما مربوط میشوند باشد مثل آیه ی هشتاد و چهار سوره ی بقره: وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُونَ أَنفُسَكُم مِّن دِيَارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَأَنتُمْ تَشْهَدُونَ، شاهد مساله لا تخرجون انفسکم که طبق ادعا معنی آن چنین میشود: شما خودتان را از دیارتان اخراج نکنید پس معنایی باطل است ولی منظور در اینجا افرادی که از نسب خودتان هستند را اخراج نکنید است. و همچنین در آیه 85 در ادامه ی آیه ی قبل نیز آمده است تقتلون انفسکم یعنی خودتان را میکشید؟ خیر بلکه هم نسبان خود را میکشید است. و در آیه ی 12 سوره ی نور نیز آمده است: ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنفُسِهِمْ خَيْرًا معنی آیه این است چراکه به نفس خود (ام المومنین) گمان خیر نکردید؟ است. و در آیه ای دیگر نیز آمده است: آیه ی 11 حجرات: وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ یعنی از خودتان عیب جویی نکنید ، پس انفسنا گفتن هیچگاه طلب مساوات نمیکند.
د: به اتفاق فریقین حضرت علی با رسول الله ص در تمام صفات مساوی نیستند و این قطعی است پس این نیز مساوات را ثابت نمیکند.
ه: اگر بر فرض چنین بود در زمان رسول الله ص نیز باید چنین میبود، که مخالف ما چنین ادعایی ندارد.
آنچه این آیه میرساند این است که این بزرگوران یعنی حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین عزیزترین برای رسول الله ص بوده اند. (مظهری)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود