0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّىٰ تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ ۚ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ ﴿92﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

به حقیقت نیکی و به جزای نیکی نخواهید رسید مگر اینکه از آنچه که دوست دارید، در راه الله متعال و برای کسب رضای الله، صدقه و انفاق کنید، و هرآنچه که انفاق میکنید را الله متعال به آن داناست. نکته: یاداوری دانایی الله متعال به انفاق ما نکته ای بس مهم را تذکر میدهد و آن اینکه خیلی از ما وقتی میخواهیم کار خیری انجام دهیم، عکس العملی که طرف نشان خواهد داد یادمان میآید و چه بسا بخاطر قدرنشناس دانستن طرف، از کمک به وی خودداری کنیم، درحالیکه اگر یادمان بیاید که الله میداند که ما برای کسب رضایت وی تعالی انجام میدهیم دیگر به عکس العمل طرف، نظر نخواهیم کرد و همین امر باعث میشود که اخلاق انفاق و کمک در جامعه فراگیر شود و چه دشمنی هاییکه به دوستی تبدیل خواهد شد.

مستندات
لَن تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّىٰ تُنفِقُوا
وقتی الله متعال در آیه ی قبل بیان داشت که انفاق کافر سودی برایشان ندارد، در این آیه طریقه ی انفاق را برای مومنان نشان میدهد تا بر آن اساس انفاق داشته باشند. (کبیر رازی)
و بیان داشت که وقتی از آنچه خودش دوست دارد انفاق کند از جمله ی ابرار خواهد بود و در آیه ای دیگر بیان میدارد که ابرار در بهشت هستند. (کبیر رازی)
به بر رسیدن دو معنی دارد: الف: اینکه جزو ابرار شوند و ب: اینکه به ثواب و بهشت برسند. (کبیر رازی)
بعضی بر را به تقوی و بعضی دیگر به طاعت بعضی دیگر به خیر تفسیر کرده اند. (بغوی)
ابن عباس: منظور از انفاق کردن، زکات است. (کبیر رازی)
حسن: هرآنچه مومن برای کسب رضای الله انفاق کند، جزو همین فرموده ی الله متعال است. (کبیر رازی)
واحدی از مجاهد و کلبی روایت کرده است که این آیه با آیه ی زکات منسوخ شده است و این قول به نهایت دور از صواب است چراکه انفاق از آنچه دوست داریم، هیچ منافاتی با زکات ندارد. (کبیر رازی)
به حقیقت بر (نیکی) نخواهید رسید مگر اینکه... (نسفی)
مِمَّا تُحِبُّونَ
منظور از مال انفاق کردن است. (کبیر رازی)
منظور هبه ندهد مگر هبه ای خوب و عالی باشد. (کبیر رازی)
منظور از آنچه بدان نیاز داری خیرات کنی. (کبیر رازی)
عطاء: به شرف دین و تقوی نخواهید رسید مگر اینکه صدقه دهید در حالیکه خودتان سالم و حریص بر مال هستید. (بغوی)
وَمَا تُنفِقُوا مِن شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ
یعنی هرچه انفاق کنید کم یا زیاد الله پاداش خواهد داد چراکه به انفاق شما داناست. (کبیر رازی)
یعنی الله متعال میداند که شما به چه جهت انفاق میکنید و باعث انفاق چه چیزی است را نیز میداند. (کبیر رازی)
الله میداند که چه چیزی را با وجود دوست داشتن آن انفاق میکنید و چه چیزی را با وجود کراهت از آن چیز انفاق میکنید را میداند وبر آن اساس جزایتان خواهد داد. (کبیر رازی)
كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرَائِيلَ إِلَّا مَا حَرَّمَ إِسْرَائِيلُ عَلَىٰ نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرَاةُ ۗ قُلْ فَأْتُوا بِالتَّوْرَاةِ فَاتْلُوهَا إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ ﴿93﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

تمامی خوردنی های مورد نزاع یهود بر آنان قبل اینکه تورات برآنها نازل شود حلال بود بغیر از آنچه یعقوب بر خود حرام کرده است. پس ای محمد به آنان بگو که تورات را بیاورید و آن را بخوانید، اگر در ادعای خودتان صادق هستید، تورات را خواهید خواند. نکته: در بحث احتجاجاتی که در قرآن با اهل کتاب آمده است نکته این است که در آن زمان اهل کتاب جوابی برای آن نداشتند و اگر از آنان کتاب درخواست میکرد، آنان از آن عاجز میشدند ولی اگر همین نکته را به اهل کتاب این زمان مطرح شود، کم نمیآورند و حتما تورات را خواهند آورد و خلاف ادعای قرآن را ثابت خواهند کرد و این چیزی را ثابت نمیکند مگر تحریف کتاب آنان را چراکه چگونه میشود که در وقت گرماگرم نزاع و در وقتی که توانایی انان بر رد محمد و کتابش داشتند اینکار را نکرده و نتوانستنتد که مباهله کنند و نتوانستند ادعای محمد وکتابش را رد کنند ولی امروز به راحتی و به صراحت قادر بر رد کردن هستند. آیا جای تعجب نیست که چنین چیزی رخ داده است؟

مستندات
كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِّبَنِي إِسْرَائِيلَ
انواع خوردنی ها برای بنی اسرائیل حلال بود. (ابوسعود)
تمامی خوردنی های مورد نزاع، برای بنی اسرائیل حلال بوده است. (نسفی)
ابن عباس: تمامی خوردنی ها بغیر از مردار و خون و خوک، بر آنان حلال بوده است. (تاویلات اهل سنت)
إِلَّا مَا حَرَّمَ إِسْرَائِيلُ عَلَىٰ نَفْسِهِ
مگر آنچه یعقوب بر خود حرام گرداند. (ابوسعود)
و آن گوشت و شیر شتر بود. (ابوسعود)
در مورد حرام کردن آن به خود گفته اند: بیماری عرق النسا داشته است و نذر کرد اگر از آن شفا یابد، غذایی را که دوست دارد را بر خود تحریم کند و گوشت و شیر شتر را دوست داشته است. (ابوسعود)
از ضحاک: یعقوب نذر کرده بود که اگر الله متعال به وی دوازده فرزند عطا کند و به بیت المقدس سالم برسد، آخرین فرزند را قربانی کند و در راه رسیدن به بیت المقدس، فرشته ای از فرشتگان سر راه وی ایستاده و از یعقوب خواست تا با وی کشتی بگیرد و تا صبح ادامه داشت و در آخر فرشته پای یعقوب را فشرد و یعقوب دچار عرق النسا شد و فرشته گفت: من فرشته هستم و اگر میخواستم بر تو چیره میشدم ولی هدف این بود که تو دچار بیماری شوی تا فرزند
آخرت را ذبح نکنی، این راهی است که الله متعال سر راه تو قرار داده است تا از نذرت راه خروج بدون ذبح فرزند پیدا کنی و وقتی یعقوب به بیت المقدس رسید، خواست که فرزندش را ذبح کند و فرشته آمده و به وی یادآوری کرد که از نذرت رها شده ای. (بغوی)
بعضی نیز گفته اند: با توصیه ی پزشکان بوده است. (ابوسعود)
یهود ادعا داشتند که گوشت و شیر شتر را تورات بر انها حرام گردانیده است. (تاویلات اهل سنت)
کسانیکه اجتهاد پیامبر را جائز میدانند به این آیه استدلال کرده اند. (ابوسعود)
و مانعین اجتهاد پیامبر جواب داده اند که این کار با اذن الله متعال بوده است. (ابوسعود)
مِن قَبْلِ أَن تُنَزَّلَ التَّوْرَاةُ
این حلالیت خوردنی ها قبل نزول تورات بوده است. (ابوسعود)
این تحریم یعقوب قبل انزال تورات بوده است. (ابوسعود)
وقتی تورات نازل شد، بخاطر ستمگری که بنی اسرائیل از خود نشان دادند، بعضی چیزها بر آنها حرام گردانیده شد. (ابوسعود)
وقتی الله متعال در قرآن به یهود بیان داشت که بعضی اشیاء بخاطر ظلم شما بر شما حرام گردانیده شده است، یهود ادعا کردند که این تحریم بخاطر خلاف ما نبوده است بلکه در زمان نوح و ابراهیم و انبیای بعد وی نیز حرام بوده است، این آیه در رد این ادعای واهی آنان بوده است. (ابوسعود)
برای غلبه بر یهود، که ادعا داشتند که نسخ در شریعت نیست و در رد طعن آنان بود که این محمد ادعا میکند که بر دین ابراهیم است در حالیکه گوشت شتر و شیر آن را حلال میداند، پس آیه بیان میدارد که در وقت حضرت ابراهیم حلال بوده است. (ابوسعود)
قُلْ فَأْتُوا بِالتَّوْرَاةِ فَاتْلُوهَا
به پیامبر خود امر میکند که با آنان با کتاب خودشان استدلال کند و بیان کند که آنچه بر بنی اسرائیل حرام شده است بخاطر ظلم آنان بوده است و هر بار که گناهی انجام میدادند، بعضی از اشیاء طیب و حلال ، حرام میگشت و این برای عقوبت و تنبیه آنان بوده است. (ابوسعود)
و امر کرد تا تورات را بیرون اورده و آن را تلاوت کنند تا دروغ آنان آشکار گردد. (ابوسعود)
إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ
اگر ادعای شما مبنی بر اینکه این تحریم از قدیم بوده است پس تورات را بیاورید تا مشخص شود. (ابوسعود)
روایت شده است که یهود نتوانستند تورات را بیاورند و از این جهت صدق نبی ص آشکار گشت و یهود خوار شدند و برگشتند. (ابوسعود)
و در این آیه دلیل است بر اینکه احکام دچار نسخ میشوند. (ابوسعود)
فَمَنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ مِنْ بَعْدِ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ﴿94﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

پس کسیکه حکمی را به دروغ به الله نسبت دهد، بعد اینکه حقیقت آشکار شد، پس آن عده همان ظالمانی هستند که به خود و پیروان خود، ستم کرده اند.

مستندات
فَمَنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ
کسیکه بر الله دروغ بربندد و گمان کند که این تحریم برای ابراهیم نیز بوده است. (نسفی)
مِن بَعْدِ ذَٰلِكَ
بعد اینکه حجت قاطع آن را رد کرد و بر انان الزام کرده شد. (نسفی)
فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ
اینان کسانی هستند که مکابره کرده و انصاف ندارند و به معجزات اعتنا نمیکنند. (نسفی)
اینان کسانی هستند که به خود ظلم کرده اند. (بحر العلوم)
اینان مستحقان عذاب هستند چراکه این کفر آنان ظلم به خودشان و ظلم به کسانیکه آنان باعث گمراهی انها شده اند، میباشد. (خازن)
قُلْ صَدَقَ اللَّهُ ۗ فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿95﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

ای محمد بگو: الله راست گفت و شما ای یهود دروغ گفتید پس از دین ابراهیم که دین حق است تبعیت کنید و آن دین دینی غیر از دین محمد نیست و از ادیان دیگر به کنار است و از مشرکان نبوده است.

مستندات
قُلْ صَدَقَ اللَّهُ
ای محمد بگو: الله در مورد آنچه از تحریم یعقوب فرموده است، الله راست گفته است و قول یهود باطل گشته است. (خازن)
بگو که الله راست گفته است که بقیه ی خوردنی های حرام شده بر یهود، برای آنان حلال بوده است و این ظلم یهود بود که باعث تحریم آنان شده است. (خازن)
بگو که الله راست گفته است که تحریم آن در تورات نیست. (بحر العلوم)
الله راست گفت وقتی که فرمود: ابراهیم نه یهودی بود و نه مسیحی. (بحر العلوم)
فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا
یعنی از آنچه محمد بدان شما را میخواند، تبعیت کنید. (خازن)
ملت ابراهیم که همان اسلام است و آن دین صحیحی که محمد و پیروانش بر آن هستند. (خازن)
از ملت ابراهیم که مخلص و مستقیم بود تبعیت کنید و از گوشت و شیر شتر تغذیه کنید همچنانکه ابراهیم چنین میکرد و چیزی را بر اساس هوای نفس خود، بر خود تحریم نکنید. (بحر العلوم)
وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
یعنی ابراهیم بر دین آنان نبوده است. (بحر العلوم)
یعنی در کنار الله چیز دیگری را اله نخوانده است و غیر از الله متعال را عبادت نکرده است. (کبیر رازی)
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ ﴿96﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

قطعا اولین خانه ای که برای مردم از برای عبادت مردم نهاده شد، آنی است که در مکه بنا شده است آن پر برکت است و آن هدایت برای عالمیان است.

مستندات
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ
بیان کفری دیگر از یهود است بعد اینکه حلال بودن بعضی از خوردنی ها را بیان کرد. (ابوسعود)
سبب نزول آیه این است که یهود به مومنان گفتند که چرا به سنگ طواف میکنید و به طرف آن نماز میگذارید و خودشان بیت المقدس را تعظیم میکردند و این آیه نازل شد. (بحر العلوم)
کلبی: حضرت آدم کعبه را بنا کرده است و در زمان طوفان نوح به آسمان ششم موازی کعبه برده شد و هر روز هفتاد هزار فرشته بر ان داخل میشدند، فرشتگانی که قبلا یک بار نیز وارد نشده بودند.(بحر العلوم)
یهود به مسلمانان گفتند: بیت المقدس قبله ی ما از کعبه افضل است چراکه قدیمی تر است و محل مهاجرت انبیاء است و مومنان گفتند که کعبه افضل است و این آیه نازل شد. (بغوی)
وقتی یهود به مسلمانان گفتند که قبله ی ما قبل قبله ی شما است، این آیه نازل شد. (نسفی)
مقاتل: اولین مسجدی که برای مومنان وضع شد. (بحر العلوم)
در اینکه اولین مکان برای عبادت بودن، بالاتفاق است ولی آیا قبل آن نیز خانه هایی بوده اند یا خیر دو مذهب مخالف هم هستند. (العز بن عبدالسلام)
گفته میشود: اولین موضعی که خلق شد، موضع کعبه بوده است که بعنوان قبله برای مردم خلق شده است. (بحر العلوم)
گفته شده است که اول بار حضرت ابراهیم آن را بنا کرده است. (بیضاوی)
گفته شده است که قبل آدم نیز خانه ای در موضع آن بوده که به آن ضراح گفته میشده که فرشتگان به آن طواف میکردند و بعد هبوط آدم به طواف و حج آن مامور گشت. (بیضاوی)
بعضی گفته اند: منظور اولین بیت مشرف است نه اینکه اولین به زمان باشد. (بیضاوی)
اولین خانه ی مبارکی که برای مردم نهاده شد. (تاویلات اهل سنت)
اولین بقعه ایکه خلق شد موضع مکه بوده و از آنجا زمین گسترش یافته است. (تاویلات اهل سنت)
لَلَّذِي بِبَكَّةَ
کلبی: بکه نامیده شدن از بک به معنی ازدحام مردم است. (بحر العلوم)
زجاج: بکه همان موضع کعبه است و اطراف آن مکه است. (بحر العلوم)
قتبی: مکه و بکه به یک معنی هستند و باء و میم از همدیگر بدل میشوند. (بحر العلوم)
گفته میشود: بکه موضع مسجد و مکه شهر آن است. (بحر العلوم)
بکه است چراکه گردن ظالمان را میشکند و اگر ظلم میکردند بدون مهلت در هم کوبیده میشدند. (العز بن عبدالسلام)
مُبَارَكًا
آن برکت است و آمرزش است. (بحر العلوم)
چراکه قصد کنندگان آن ثواب میبرند. (العز بن عبدالسلام)
و یا بخاطر اینکه همه چیز حتی وحوش نیز در آن امنیت دارند. (العز بن عبدالسلام)
خیر کثیر است برای کسیکه حج و عمره بجای میآورد و در آن اعتکاف میکنند. (بیضاوی)
وَهُدًى لِّلْعَالَمِينَ
و قبله است برای کسانیکه به طرف آن نماز میگذارند. (بحر العلوم)
فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ ۖ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا ۗ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ ﴿97﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

در این حرم و بیت الله، نشانه هایی واضح و آشکار است از جمله ی آنها اینکه مقام ابراهیم در آن است و هرکس به آن داخل شود، در امان است، و برای الله متعال بر گردن مردم، قصد و زیارت بیت الله است، کسیکه کفر ورزد، پس الله متعال از جمیع جهانیان و عالمیان، بی نیاز است. نکته: تنها فرق دین اسلام با دیگر ادیان در عبادات و مراسم همین حج است بخاطر همین است که فریضه ی حج از طرف دشمنان اسلام، مورد هجمه ی بسیار قرار میگیرد و شبهه افکنی ها میشود. نکته: همچنانکه در اسلام حرم مکه امن بوده است، در زمان جاهلیت نیز چنین بوده است. نکته: مکه چیزی دارد که مردم را به خودش جلب میکند والا جایی برای تفریح نیست و جای خوش آب و هوا نیست تا مردم برای تفریح یا خوشگذرانی به آنجا بروند.

مستندات
فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَّقَامُ إِبْرَاهِيمَ
یعنی در آن علامات و نشانه هاست از قبیل حجر الاسود و حطیم. (بحر العلوم)
در آن نشانه های واضح است که بر کسی پوشیده نیست. (نسفی)
که اگر در آنها تامل کنند، هدایت خواهند یافت. (تاویلات اهل سنت)
مَّقَامُ إِبْرَاهِيمَ
از جمله ی آن آیات، مقام ابراهیم است. (بحر العلوم)
از مجاهد: مقام ابراهیم، جای پای ابراهیم است. (بحر العلوم)
وَمَن دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا
کسیکه به حرم داخل شود، در امان است طوری که اگر در بیرون حرم، بر وی قتل واجب شده باشد از آن رانده نشود. (بحر العلوم)
کسی که جنایتی انجام دهد و بر حرم داخل شود به وی تعرض نشود ولی از آب و غذا و تجارت با وی امتناع کرده شود تا خودش مجبور به خروج از حرم شود. (نسفی)
منظور از امن، در امان بودن از آتش است چراکه رسول الله ص فرموده اند: کسیکه در یکی از دو حرم فوت کند در روز قیامت مبعوث شود در حالیکه از آتش در امان است. (نسفی)
رسول الله ص: کسیکه بر گرمای مکه یک لحظه صبر کند آتش جهنم از وی به اندازه ی دویست سال راه از وی دور شود. (نسفی)
وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ
حج به کسر حاء و فتح آن هردو به یک معنی هستند. (بحر العلوم)
مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا
سبیلا یعنی بلاغا به معنی رسیدن یعنی بر کسی که بر رسیدن به مکه استطاعت دارد. (بحر العلوم)
استطاعت عبارت از توشه ی راه و مرکب و تخلیه ی طریق است. (بحر العلوم)
برای الله بر گردن مردم، فریضه ی حج است. (بحر العلوم)
کسیکه توشه و مرکب داشته باشد، بدون صحت جسم، امکان رسیدن به بیت الله برای وی نخواهد بود برای همین است که رسول الله ص در وقت سوال از استطاعت سبیل فرمودند: منظور زاد وراحله است. و به صحت بدن اشاره ای نکردند. (ابوسعود)
وَمَن كَفَرَ
کسیکه حج را واجب و فرض نداند. (بحر العلوم)
و یا کسیکه به نعمت الله، کفران و ناسپاسی کند و بخاطر صحت جسم و فراخ روزی که به وی عطا شده است، حج بجای نیاورد. (نسفی)
رسول الله ص اهل ادیان را جمع کرد و فرمودند: الله متعال بر شما حج بیت الله را فرض گردانده است. پس به ایشان یک ملت ایمان آوردند و آنها همان مسلمانان هستند وبقیه کافر شدند و گفتند: ایمان نمیآوریم و به سوی ان نماز نمیگذاریم و حج نکنیم. پس این آیه نازل شد. (نسفی)
بجای گفتن اینکه کسکیه حج نکند، کسیکه کفر ورزد، آورده است تا موکد بودن وجوب حج را برساند و سخت گرفته شدن بر تارک حج را بیان کند. (ابوسعود)
فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ
الله از کسیکه حج انجام میدهد و از کسیکه حج انجام نمیدهد، بی نیاز است. (بحر العلوم)
از رسول الله ص در خطبه ی خودشان فرمودند: ای مردم الله متعال حج را بر کسی که استطاعت سبیل دارد، فرض گردانیده است پس اگر کسی آن را انجام ندهد پس اگر خواست یهودی یا نصرانی یا مجوسی بمیرد مگر کسیکه بیمار باشد و یا سلطان ظالم مانع وی شود. آگاه باشید برای تارک حج، از شفاعت من برای وی نصیبی نیست و بر حوض من نیز داخل نشود. (بحر العلوم)
قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ شَهِيدٌ عَلَىٰ مَا تَعْمَلُونَ ﴿98﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

ای محمد بگو: ای اهل کتاب، چرا به نشانه هاییکه الله متعال برای ایمان شما گذاشته است، کفر میورزید در حالیکه الله متعال شاهد اعمال شماست.

مستندات
قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ
اهل کتاب یعنی یهود و مسیحیان. (ابوسعود)
با عنوان اهل کتاب مورد خطاب قرار گرفتن آنان برای نشان دادن زشتی حال آنان در کفر است چراکه با وجود موجب ایمان باز کفر ورزیده اند. (ابوسعود)
آیات الله منظور محمد و قرآن و براهین است. (تاویلات اهل سنت)
آیات سمعی و عقلی که بر صدق محمد دلالت دارند را کافر میشود؟ (بیضاوی)
سوال انکاری است چراکه هیچ سببی برای کفر آنان نیست. (ابوسعود)
وَاللَّهُ شَهِيدٌ عَلَىٰ مَا تَعْمَلُونَ
سخنی برای وعید و تهدید است و به آنان از کردارشان خبر میدهد تا مواظب کردار خود باشند. (تاویلات اهل سنت)
درحالیکه الله بر اعمال شما شاهد است و بر اساس آن شما را جزا خواهد داد. (نسفی)
قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ آمَنَ تَبْغُونَهَا عِوَجًا وَأَنْتُمْ شُهَدَاءُ ۗ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴿99﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

ای محمد به اهل کتاب بگو: چرا مانع ورود به دین الله میشوید و سعی میکنید کسانی را که ایمان اورده اند را منصرف کنید و دنبال عیب و ایراد در دین هستید تا از این طریق مردم را از دین منحرف کنید، در حالیکه خودتان گواه هستید که این دین حق است. و الله نیز از کردار شما غافل نیست و بر آن اساس شما را جزا خواهد داد. نکته: در امور دین هرکس به هر نیتی به آن نگاه کند، دنبال همان خواهد رفت و برای همین است که اکثر معاندین و مستشرقین با اینکه در دین مطالعه میکنند ولی هدایت نصیبشان نمیشود چراکه اینان دنبال حقیقت نیستند بلکه دنبال این هستند که شبهه پیدا کنند تا بتوانند از آن طریق عده ای را گمراه کنند و از دین منحرف کنند. در مقابل در بین مسلمانان نیز کسانی هستند که دنبال تحقیق نبوده بلکه تابع ایمان دیگران هستند پس این افراد هستند که در معرض اعراض از دین هستند چراکه دنبال حقیقت نیستند.

مستندات
قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللَّهِ
چرا مردم را از دین الله که اسلام است منصرف میکنید. (بحر العلوم)
چرا از حج منصرف میکنید. (بحر العلوم)
صد آنها از دین الله این بود که القای شبهه میکردند و مردم را به شک میانداختند و همچنین با انکار صفت محمد ص بوده است. (خازن)
آنان یهود بودند که بین اوس و خزرج، با یاداوری جنگهاییکه بین دو قبیله رخ داده بود، بین آنان فتنه انگیزی میکردند. (العز بن عبدالسلام)
مَنْ آمَنَ
کسانی را که ایمان آورندند را چرا منصرف میکنید. (خازن)
کسانی را که از روی تقلید ایمان آورده اند را منصرف میکنید، چراکه کسانی که از تعقل ایمان آورده اند، را کسی نمیتواند مانع شود. (تاویلات اهل سنت)
تَبْغُونَهَا عِوَجًا
ابوعبیده: عوج به کسر عین: انحراف در دین و قول و عمل را گفته میشود و به فتح به دیوار و شخص ایستاده که کج شده باشد،گفته میشود. (بغوی)
تغیّر و زیغ را، میطلبید. (بحر العلوم)
یعنی چرا در راه الله با القای شبهه بر ضعیفان ، کجی و میل از حق را ، میطلبید؟ (خازن)
دنبال این هستید که در دین کجی پیدا کرده یعنی طوری رفتار میکنید که انگار در دین کجی وجود دارد و از این طریق مردم را به شبهه میافکنید. (بیضاوی)
وَأَنتُمْ شُهَدَاءُ
درحالیکه خودتان شاهد هستید که در تورات چنین است. (بحر العلوم)
درحالیکه میدانید دینی غیر از اسلام مقبول نیست. (خازن)
درحالیکه معجزاتی که رسول بودن محمد را تایید میکند را مشاهده میکنید. (خازن)
درحالیکه میدانید که کسی قصد انحراف از دین اسلام نکند مگر اینکه گمراه و گمراه کننده باشد. (نسفی)
درحالیکه عقلاء هستید. (العز بن عبدالسلام)
وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ
از کتمان صفات محمد، غافل نیست. (بحر العلوم)
از صد دینی که انجام میدهید غافل نیست و این سخن تهدید سختی است. (نسفی)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ ﴿100﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

ای کسانیکه ایمان آورده اید اگر شما از گروهی از اهل کتاب، اطاعت کنید، شما را بعد اینکه ایمان آوردید، از دینتان شما را برمیگردانند. نکته: ذکر فریق به معنی گروه از این جهت است که بین فرق آنها تفاوتی نیست و همه ی آنان دنبال گمراه کردن و برگرداندن شما از دینتان هستند پس امید داشتن اینکه فرقه ای از آنان در مقابل اسلام، با دیگری فرقی داشته و دوست باشند، امیدی باطل است.

مستندات
خطاب مومنان است بعد اینکه رفتار اهل کتاب را بیان داشت که آنان دنبال کژی و انحراف هستند در این آیه مومنان را از اطاعت از اهل کتاب بر حذر میدارد. (ابوسعود)
در اینکه منع از اطاعت را به فریق یعنی گروهی از اهل کتاب معلق کرد تا یاداوری کند که از مصاحبت آنان بالکل، دوری کرده شود. (ابوسعود)
سبب نزول ایه را چنین گفته اند: روزی مردانی از اوس و خزرج که مسلمان شده بودند با اتحاد تام با هم نشسته بودند و در این حین شاس بن قیس یهودی که دشمن سر سخت مسلمانان بود و حسادتش به منتهای خود رسیده بود از دیدن چنین اتحادی سخت ناراحت شد و به جوانی امر کرد تا بین آنان برود و واقعه ی یوم بعاث را برای آنان یادآوری کند روزی بود که این دو قبیله با هم جنگ کرده بودند و اوس پیروز شده بود و اشعار ان زمان را برای آنان سرود و بعد عده ای شروع به تفاخر کردند و با هم درگیر شدند و هر یک سلاح به دست گرفتند و از هردو طرف عده ی زیادی جمع شدند و آماده ی جنگ شده بودند که در این زمان رسول الله ص و یارانشان آمدند ورسول الله ص فرمودند: آیا به جاهلیت برگشته اید در حالیکه من بین شما هستم و شما را الله متعال به اسلام، مکرم ساخته است؟ پس هر دو طرف متوجه اشتباه خود شدند و از کرده ی خود پشیمان شده و با هم گردن کشی کردند و همدیگر را در آغوش گرفتند. (ابوسعود)
بعد اینکه اهل کتاب را به رسول الله ص دستور داد که مورد خطاب قرار داد، در این آیه مومنان را الله متعال مستقیما مورد خطاب قرار دادند تا بیان کند که مومنان هستند که مستحق این هستند که الله متعال آنان را مورد خطاب قرار دهد و با آنان سخن بگوید. (بیضاوی)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود