0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
وَسَارِعُوا إِلَىٰ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ ﴿133﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

و بشتابید و بر هم سبقت بگیرید به کارهاییکه شما را به آمرزش الله میرساند و به بهشتی میرساند که گنجایش یا عرض آن مثل آسمانها و زمین است و این بهشت برای متقیان عام و خاص و خاص الخاص، آماده کرده شده است.

مستندات
وَسَارِعُوا إِلَىٰ مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ
در قرائت ابن عامر و نافع بدون واو است. (مظهری)
عطف به اطیعوا است. (ابوسعود)
با هم مسابقه دهید. (ابوسعود)
یعنی به اشیائی که باعث مغفرت و رفتن به بهشت میشود. (ابوسعود)
ابن عباس: به اسلام بشتابید. (مظهری)
عکرمه از ابن عباس: به توبه بشتابید. (مظهری)
علی ابن ابی طالب: به انجام فرائض بشتابید. (مظهری)
از انس بن مالک: منظور تکبیرة الاولی ی نماز است. (مظهری)
مرجع تمامی اقوال بر میگردد به آنچه که موجب دخول به بهشت و به رهایی از آتش منجر میشود از اسلام و اعتقادات حقانی و اخلاق و اعمال صالحه میباشد. (مظهری)
رسول الله ص: به انجام اعمال خیر زود مبادرت بورزید، شما منتظر نیستید مگر بر فقری که فراموش کرده بودید و یک دفعه میآید و یا غنایی که باعث طغیان میشود و یا بیماری که فاسد کننده ی مزاج و مشغول کننده ی حواستان است و یا پیری که کلام درست ادا نمیکند و یا مرگی به یکباره و یا آمدن دجال این دجال، بد منتظَری است و یا قیامت و آمدن قیامت تلخ و دشوارتر است. (مظهری) یعنی تا وقت دارید انجام دهید چراکه خیلی زود باشد که فرصت از دستتان برود.
عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ
گشادگی به بهشتی که گشادگی آن مثل عرض آسمانها و زمین است. (مظهری)
هدف تمثیل است نه اینکه مثل همان باشد چراکه در گمان مردم عوام (دانشمندان تجربی نیز عوام هستند)، فراخترین شیئ از نظر مسافت مکانی همین آسمانها و زمین هستند پس به این عرض این دو مثال زد. (مظهری)
از ابن عباس: به اندازه ی عرض آسمانها و زمین اگر کنار هم گذاشته شوند. (ابوسعود)
از انس بن مالک سوال شد که بهشت کجاست؟ آیا در آسمان است یا در زمین؟ انس جواب داد : کدامین آسمان و زمین میتواند، بهشت را در خود جا دهد؟ بهشت بالای هفت آسمان و زیر عرش است. (مظهری)
قتاده: صحابه نظرشان این بود که بهشت در بالای هفت آسمان و جهنم زیر هفت طبقه ی زمین است. (مظهری)
أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ
یعنی برای متقیان، تهیه شده است پس این آیه نشان میدهد که بهشت الان نیز مخلوق است. (ابوسعود)
دیگر اینکه بهشت خارج این عالم است. (ابوسعود)
متقی کسیکه از شرک پروا میکند چراکه در آیه ی بیست و یک سوره ی حدید میفرماید: {سَابِقُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا كَعَرْضِ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ } [الحديد: 21]. (نسفی)
متقی کسیکه از گناهان پروا میکند و دوری میکند. اگر منظور متقی از شرک باشد این بهشت در عاقبت امر به آنان میرسد و اگر متقی از گناهان باشد بدون عقوبت وارد بهشت خواهد شد. (نسفی)
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ ۗ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴿134﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

متقین کسانیکه صفت آنان انفاق و صدقه در وقت خوشی و ناخوشی و در تمامی احوال خود، مشغول انفاق هستند و کسانیکه خشم خود را در وقت پرشدن درونشان از خشم، آن را فرو میخورند و کسانیکه از اشتباهات آنان را میبخشند، و الله متعال است که نیکوکاران را دوست دارد. نکته: با توجه به اینکه در قران در چندین موضع صفات مقتین را بیان میدارد به آنچه اساتید ما از تقسیم متقین به سه دسته ی متقی عام ومتقی خاص و متقی خاص الخاص میرسیم که در اول سوره ی بقره صفاتی عمومی برای متقین بیان میشود در اینجا صفاتی از صفات مستحبه و سختتر را بیان میدارد. نکته: قرآن به این وضوح مردم را به انفاق یعنی خرج کردن در راه الله متعال توصیه میکند و یکی از صفات متقین ومحسنین بر میشمارد و به صراحت اعلام میکند که در خوشی و ناخوشی و در فراخ دستی و تنگدستی و در تمامی حالات، مورد تایید الله متعال است حال عده ای با ادعاهای واهی و ایرادهای بنی اسرائیلی سعی دارند جلوی انفاق در راه الله را بگیرند. نکته: رسول الله ص فرمودند که کظم غیظ یعنی خشم فرو خوردن را در امت محمدی کم دانسته اند و فرموده اند در امت من نیست مگر کسیکه الله وی را در عصمت خودش بگیرد و در امتهای پیشین بسیار بوده است.

مستندات
بیان صفات متقین است. (بحر العلوم)
الَّذِينَ يُنفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ
گفته شده است: هر یک از این صفتها، صفتهایی علیحده هستند یعنی انگار گفته است برای متقینی که در سراء و ضراء انفاق میکنند، مهیا کرده شده است و وو. (بحر العلوم)
کلبی: سراء و ضراء یعنی در حالت آسایش و سختی انفاق میکنند. (بحر العلوم)
ضحاک و مقاتل: در فراخدستی و در تنگدستی. (بحر العلوم)
در حالت صحت و مرض. (بحر العلوم)
گفته شده است: در وقت زنده بودن و بعد مرگ. (بحر العلوم)
گفته میشود: در خوشی مسلمانان مثل عروسی و ولیمه ودر حادثه های ناگوار و ماتم (بحر العلوم)
و گفته میشود: نفقه ای که دادن آن شما را خوشحال میکند مثل خرج کردن به اولاد و خویشاوندان و ضراء یعنی به کسانیکه از انفاق به آنان خوشحال نمیشوید مثل انفاق به دشمن و کسیکه دشمنی خود را پنهان میکند. (بحر العلوم)
سراء یعنی به انبیاء هدیه داده و آنان را مهمان میگیرد و ضراء یعنی دردمندان که به آنان صدقه میدهند. (بحر العلوم)
فراخ دستی و تنگدستی از باعثه های بخل هستند چراکه وقتی دستش باز است برای چشم همچشمی و رقابت در اموال، باعث بخل میشود و در تنگدستی نیز کمی اموال باعث آن است. (ایجاز البیان)
یعنی در تمامی احوال خود انفاق میکنند. (بیضاوی)
رسول الله ص: سخی نزدیک است به الله متعال و نزدیک است به مردم و نزدیک است به بهشت و از آتش دور است و بخیل از الله و بهشت و از مردم دور است وبه دوزخ نزدیک است و سخی جاهل از بخیل عابد به الله متعال دوست تر است. (بغوی)
وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ
کسانیکه خشم در درون آنان میجوشد. (بحر العلوم)
یعنی وقتی کسی آنان را به خشم میآورد از آن گذر کرده و عقوبت نمیکنند. (بحر العلوم)
وقتی خشم درونش پر میشود آن را فرو میخورد و اظهار نمیکند. (بغوی)
وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ
کلبی: یعنی از مملوکان (بردگان). (بحر العلوم)
یعنی از مردم بعد اینکه بر آنان قدرت پیدا میکنند، گذشت میکنند. (بحر العلوم)
وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
محسنین از آزادها و مملوکان را دوست دارد. (بحر العلوم)
یعنی کسانی را که بعد عفو، احسان میکنند. (بحر العلوم)
رسول الله ص: کسی از ظلمی گذشت نکند مگر اینکه عزتش بیشتر میشود. (بحر العلوم)
از ثوری: احسان یعنی نیکی کردن به کسیکه به تو اسائت کرده است و نیکی به نیکی کننده، تجارت است. (بغوی)
وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَىٰ مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿135﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

و دیگر صفت متقین این است که وقتی کبیره ای مرتکب شوند و یا هر نوع گناهی مرتکب شوند، الله را یادشان آورده و از آن پشیمان شده و طلب آمرزش میکنند و بر گناه ادامه نمیدهند و آن را ترک میکنند و چه کسی غیر از الله متعال، گناهان را میبخشد؟ هیچکس. و خودشان نیز میدانند که ان گناه بوده است و غیر از الله متعال نیز حق بخشش گناهان را ندارد.

مستندات
در حق خرما فروشی نازل شده است که وقتی خانمی برای خرید خرما به دکان وی مراجعه کرد، خانم را داخل برده و بوسید و بعد پشیمان شد و این آیه نازل شد. (بحر العلوم)
گفته شده است در شان مردی نازل شده است که وقتی برادر دینی وی به جهاد رفته بود به زن وی دست زده بود و بعد پشیمان شد و این ایه نازل شد. (بحر العلوم)
گفته اند: در شان بهلول کفن دزد نازل شده است که توبه کرد. (بحر العلوم)
گفته شده: مومنان به رسول الله ص گفتند: بنی اسرائیل برای الله متعال از ما مکرمتر بوده است چراکه وقتی کسی از انان گناهی مرتکب میشود صبح بر سر در خانه ی وی، کفاره ی ان گناه نوشته میشد، این آیه نازل شد. (ابوسعود)
وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً
فاحشه یعنی زنا. (بحر العلوم)
یعنی کاری که در نهایت قبح است مثل زنا. (بیضاوی)
أَوْ ظَلَمُوا أَنفُسَهُمْ
یعنی بوسیدن و لمس کردن. (بحر العلوم)
گناهی انجام دهد فرقی ندارد چه گناهی باشد. (بیضاوی)
گفته اند: فاحشه یعنی گناه کبیره و ظلموا گناهان صغیره است. (بیضاوی)
گفته میشود: فاحشه هر فعلی که مستوجب حد در دنیا باشد و ظلموا انفسهم، گناهی کمتر از آن را گویند. (بحر العلوم)
فاحشه آنچه باعث آتش میشود و ظلموا آنچه باعث حساب و حبس میشود. (بحر العلوم)
ابراهیم نخعی: ظلم در اینجا تفسیر فاحشه است. (بحر العلوم)
فاحشه آنچه که در آن تعدی به دیگران باشد و ظلم نفس آنچه که در آن تعدی به دیگران نباشد. (ابوسعود)
ذَكَرُوا اللَّهَ
یعنی از الله بترسند. (بحر العلوم)
جایگاه خود را در پیشگاه الله متعال یادشان بیاید. (بحر العلوم)
عذاب الهی یادشان بیاید. (بحر العلوم)
وعید یا حکم یا حق عظیم الله یادشان بیاید. (بیضاوی)
با زبان یا با قلب الله را یاد میکنند و باعث توبه میشود. (نسفی)
فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ
یعنی با زبان طلب آمرزش کرده و با قلب پشیمان شوند. (بحر العلوم)
گفته اند: استغفار زبانی بدون پشیمانی، توبه ی دروغگویان است. (بحر العلوم)
حسن بصری: این استغفار ما نیاز به استغفارهای زیادی دارد. (بحر العلوم)
وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ
یعنی کسی غیر از الله متعال، گناهان را نمیامرزد. (بحر العلوم)
برای بیان وسعت رحمت الهی و خوش کردن نفوس گناهکار و تشویق آنان به توبه است و اشاره است به اینکه گناه هرچه بزرگ باشد، عفو الهی از ان بزرگتر است. (نسفی)
وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَىٰ مَا فَعَلُوا
و بر آنچه از گناه که انجام داده اند، نمیمانند. (بحر العلوم)
تاخیر عدم اصرار از استغفار برای یادآوری این مطلب است که در استغار باید تسریع داشت و نباید تاخیر کرد. (ابوسعود)
و یا اینکه یعنی استغفار گویند در حالیکه بر گناه نیز نمیمانند. (ابوسعود)
وَهُمْ يَعْلَمُونَ
در حالیکه آنان میدانند که آن گناه و معصیت است برای همین دیگر به آن برنمیگردند. (بحر العلوم)
خودشان میدانند که غیر از الله متعال، کسی گناهان را نمیبخشد. (نسفی)
گفته شده : در آیه تقدیم و تاخیر بوده است به اینصورت که والذين إذا فعلوا فاحشة أو ظلموا أنفسهم، ولم يصرّوا على ما فعلوا وهم يعلمون، ذكروا الله فاستغفروا لذنوبهم، ومن يغفر الذنوب إلا الله یعنی کسانیکه فاحشه ای انجام داده اند ویا به خود ظلم کرده اند و بر کرده ی خود اصرار نکرده اند و خودشان میدانند که گناه است، الله را یادشان میآید پس از گناهانشان طلب آمرزش میکنند و کسی غیر از الله متعال گناهان را نمیبخشد. (بحر العلوم)
أُولَٰئِكَ جَزَاؤُهُمْ مَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَجَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ وَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ ﴿136﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

پاداش کسانیکه توبه کنند و اصرار نکنند، آمرزش است از پرودگارشان و باغهاییکه در زیر آنها، نهرها جاری است و در آن جاودان خواهند بود و چه خوب و خوش است جزای عمل کنندگان به فرامین الهی که از جمله ی آن فرامین توبه کردن و عدم اصرار بر گناه است.

مستندات
أُولَٰئِكَ جَزَاؤُهُم
صاحبان این صفات، ثوابشان... (بحر العلوم)
مَّغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَجَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا
بخاطر توبه اش، آمرزش است و بخاطر رحمت الهی باغهایی که زیر آن نهرها جاری است، میباشد. (نسفی)
وَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ
کلبی: چه خوش است پاداش عمل کنندگان که بهشت است. (بحر العلوم)
مقاتل: چه خوب است پاداش توبه کنندگان از گناه که بهشت است. (بحر العلوم)
ثواب اطاعت کنندگان. (بغوی)
قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ ﴿137﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

حقیقتا قبل شما راه و روشی در حوادث برای امتهای قبل شما رخ داده است و گذشته است پس برای دانستن عاقبت خود در صورت تکذیب یا تایید پیامبرتان، در مورد اتفاقاتی که برای گذشتگان افتاده است، سیر کنید و تفکر کنید و ببینید که چه بر سر آنان آمده است.

مستندات
قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُمْ سُنَنٌ
برای تسلی خاطر مومنان است. (قرطبی)
سنن جمع سنت به معنی راه مستقیم. (قرطبی)
سنت، آنچه که از ان تبعیت کرده شود و مقتدا گردد چه خیر و چه شر باشد. (قرطبی)
زجاج: یعنی اهل سنتهای گذشته. (قرطبی)
ابوزید: امثال گذشتگان. (قرطبی)
عطاء: شرائع گذشتگان. (قرطبی)
مجاهد: قبل شما از کسانیکه بخاطر تکذیبشان، هلاک شده اند. (قرطبی)
یعنی قبل شما راههایی از خیر و شر و اهل این دو گذشته است پس بنگرید حال کسانیکه تکذیب کرده اند، تا ببینید که عاقبت امر انان چه شده است. (مظهری)
فَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ
پس بر روی زمین سیر کنید تا آثار تکذیب کنندگان پیامبران خود را و آنچه بر سر آنان آمده است را ببینید. (تاویلات اهل سنت)
از کسانی که از عاقبت آنان خبر دارند بپرسید تا آنان از چگونگی هلاک آنان خبر دهند. (تاویلات اهل سنت)
در قرآن تفکر کنید پس قران به شما از امتهای گذشته خبر خواهد داد و چنان خواهد شد که انگار در روی زمین سفر کرده باشید. (تاویلات اهل سنت)
سنتها و عادتهای الهی بر امتهای تکذیب کننده گذشته است. (ابوسعود)
فَانظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ
عاقبت امر یعنی آخر امر انان. (قرطبی)
یعنی الله تعالی میفرماید که من به مشرکان مهلت میدهم و آنان دچار استدراج میشوند و
آخر امر نصرت و پیروزی برای پیامبر و مومنان خواهد بود و هلاکت برای کفار خواهد بود. (قرطبی)
هَٰذَا بَيَانٌ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ ﴿138﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

این قرآن و آنچه در آن از عاقبت تکذیب کنندگان اورده شده است بیان عاقبت مردم حاضر در این عصر است، و راهنمایی و پند است، برای کسانیکه تقوی پیشه کرده اند و یا قصد تقوی پیشه کردن دارند. نکته: الله متعال در این آیه، نکته و قاعده ای بسیار مهم را بیان میکند و آن اینکه وقتی ما یک مساله ی علمی و دینی و حقیقت دینی و علمی را بیان میکنیم برای عده ای که هدفشان انکار است، بیان است تا در قیامت، عذری نداشته باشند و برای کسانیکه دنبال راه یافتن و هدایت شدن و پند پذیری هستند، که همان متقین باشند، هدایت و موعظه است.

مستندات
هَٰذَا
این قرآن. (مظهری)
یا فرموده اش: قد خلت من قبلکم. (مظهری)
و مفهوم فرموده اش: فانظروا . (مظهری)
این به آنچه از امر متقین و توبه کنندگان، گفته است، اشاره دارد. (مظهری)
بَيَانٌ لِّلنَّاسِ
برای عموم مردم، بیان است. (مظهری)
برای مردم که منظور تکذیب کنندگان میباشد که اگر بر تکذیب خود بمانند، عاقبتشان چه خواهد بود. (ابوسعود)
وَهُدًى
هدایت از گمراهی است. (مظهری)
وَمَوْعِظَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ
و موعظه خاصة برای متقین است چراکه آنان هستند که از آن منتفع میگردند. (مظهری)
برای آنان زیادت بصیرت است. (ابوسعود)
مدار اینکه هدایت و موعظه باشد، متقی بودن انان است و یا اینکه کسانی که قصد تقوی داشته باشند برای آنان هدایت و موعظه است. (ابوسعود)
ترغیب و ترهیب است، برای کسانی که از شرک پروا دارند. (نسفی)
نور و ادب است. (العز بن عبدالسلام)
وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ﴿139﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

و به خود ضعف راه ندهید و بر آنچه از مصیبت پیش میآید، غمگین نباشید، و بدانید که شما بالاتر و برتر هستید، اگر مومن واقعی هستید، راهی برای سستی نشان دادن و ناراحت شدن نیست.

مستندات
وَلَا تَهِنُوا
از جنگ با دشمن، ضعیف نباشید. (تاویلات اهل سنت)
در جنگ سستی نکنید در حالیکه شما برای الله متعال عمل میکنید چراکه آنان با عمل برای شیطان ضعف نشان نمیدهند. (تاویلات اهل سنت)
برای شجاعت دادن مومنان و تقویت قلبهای انان و تسلی خاطر آنان از انچه به انان در روز احد از کشته شدن و جراحت رسیده بود، است. (ابوسعود)
در احد پنج تن از مهاجرین شهید شدند؛حمزه بن عبدالمطلب و مصعب بن عمیر صاحب رایه ی رسول الله ص و عبدالله بن جحش، پسر عمه ی رسول الله ص و عثمان بن شماس و سعد مولای عتبه و هفت نفر از انصار شهید شدند. (ابوسعود)
وَلَا تَحْزَنُوا
از آنچه از زخم و جراحات به شما میرسد، غمگین نشوید. (تاویلات اهل سنت)
از اینکه برادرانتان شهید شده اند، ناراحت نباشید. (تاویلات اهل سنت)
وَأَنتُمُ الْأَعْلَوْنَ
و شما در آخرت، والاتر هستید. (تاویلات اهل سنت)
شما با حجتهایتان، بر حق هستید. (تاویلات اهل سنت)
در پیروزی شما بالاتر هستید چراکه عاقبت امر ان برای شماست. (تاویلات اهل سنت)
چراکه اگر برای کشته شدید، شهادت برای شماست و نزد الله متعال زنده هستند و دشمنان شما مردگانند. (تاویلات اهل سنت)
در حالیکه شما غالب هستید نه دشمن شما. (ابوسعود)
چراکه شما برای الله میجنگید و شما بر حق هستید و کشتگانتان، در بهشت هستند و دشمنان شما بر باطل هستند و برای شیطان میجنگند و کشتگانشان در آتش هستند. (بیضاوی)
و یا شما آنچه در بدر به دست آورده اید از انچه انان در احد، به دست آورده اند، بیشتر است. (بیضاوی)
إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ
اگر به وعده و خبر ایمان دارید. (تاویلات اهل سنت)
از برای شرط نبوده بلکه خبری است. (تاویلات اهل سنت) یعنی وقتی شما مومن هستید، چنین میشود.
یعنی اگر مومن هستید پس سستی نکنید و ناراحت نباشید چراکه ایمان باعث میشود که به الله اعماد کنید و به آنچه پیش میآید، مبالاتی از دشمن، نداشته باشید. (ابوسعود)
إِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ ۚ وَتِلْكَ الْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَيَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَدَاءَ ۗ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ ﴿140﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

اگر به شما مسلمانان جراحتی و آسیبی برسد، قطعا به دشمنان شما نیز همانند آن آسیب رسیده است، و این ایام را درگردش بین مردم قرار داده ایم، و این از این جهت است که الله متعال مشاهده کند کسانی را که ایمان اورده اند و برای این است که از بین شما شهیدانی داشته باشد. و الله متعال ظالمان که همان کفار و منافقین و فاسقین باشند را دوست ندارد. نکته: پیروزی کفار بر مومنان نشانه ی رضایت الله از انان نیست. نکته: امتحان برای مشخص شدن مومن از غیر آن است و اینکه چه کسی برای چه ایمان اورده است، آیا برای مادیات و یا برای آخرت و رضایت الله متعال؟ نکته: اصل دولت برای مسلمانان است اگر از فرمان رسول الله ص پیروی کنند، اگر شکستی هست بخاطر سرپیچی از فرامین الهی یعنی اوامر و نواهی اسلام است.

مستندات
إِن يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهُ
به ضم و فتح قاف قرح قرائت شده است و معنای آن یکی است. (خازن)
بعضی گفته اند به ضم مصدر است و به فتح به معنی زخم است. (خازن)
بعضی نیز به ضم زخم و به فتح درد زخم گفته اند. (خازن)
آیه خطاب به مومنان است و میفرماید اگر به شما در روز احد، جراحتی رسیده است، به کفار در بدر چنین رسیده است. (خازن)
گفته اند: همانطور که در روز احد به شما آسیب رسیده است به انان نیز مثل همین آسیب در روز احد رسیده است. (خازن)
وَتِلْكَ الْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ
مداوله یعنی نقل چیزی از کسی به دیگری. (خازن)
یعنی روزگار دنیا دول بین مردم است و روزی برای آن است و روزی دیگر برای این مثلا در روز بدر برای مسلمانان بود و در روز احد برای کفار. (خازن)
زجاج: دولت مسلمانان بر گردن کفار است چراکه الله متعال فرموده: {وَإِنَّ جُنْدَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ} و در روز احد برای مشرکان گشت چراکه مسلمانان از فرمان رسول الله ص سرپیچی کردند. (بغوی)
وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا
دولت را این برای کفار قرار داد تا مومن مخلص از کسانیکه وقتی نکبتی و مصیبتی میبینند، مرتد میشوند، جدا و تمیز یابند. (خازن)
تا عین شخص مومن را که بر جهاد با دشمن صبر میکند را مشخص کند. (خازن)
تا که الله وقوع آنچه در علمش داشت را ببیند. (خازن)
تا که آنچه الله میداند در واقعیت به وقوع بپیوندد و مردم نیز مشاهده کنند. (خازن)
منظور این است که تا اولیاء الله بدانند و اضافه ی علم به خود الله متعال جهت تفخیم امر آنان است. (خازن)
تا الله متعال بین مومن و منافق حکم کند و حکم تابع علم است. (خازن)
ایام دنیا اینگونه است در حال تداول بین مردم چه مومن و چه کافر است ولی در آخرت چنین چیزی نیست بلکه مومن در نعمت ابدی و کافر در آتش ابدی خواهد بود. (انوار القرآن ملا علی)
وَيَتَّخِذَ مِنكُمْ شُهَدَاءَ
و تا که مکرم بدارد عده ای از شما را با شهادت آنان و این از این جهت بود که عده ای از مسلمانان نتوانسته بودند که در بدر شرکت کنند و آرزو داشتند که در جنگی دیگر شرکت کرده و الله متعال به آنان شهادت عنایت کند. (خازن)
وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ
منظور از ظالمین، مشرکین است. (خازن)
کسانیکه با انجام گناهان، به خود ظلم کرده اند. (خازن)
منافقان هستند که با زبان اظهار ایمان میکنند و در دل کافر هستند. (خازن)
یعنی الله کسانی را بر ایمان ثابت نباشند و در جنگ صابر نباشند را دوست ندارد. (خازن)
الله متعال کافران ومنافقان و فاجران را دوست ندارد اینکه بعضی اوقات آنان را غالب میگرداند از برای استدراج آنان است و برای امتحان مومنان است. (انوار القرآن ملاعلی)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود