0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
وَلِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَيَمْحَقَ الْكَافِرِينَ ﴿141﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

این دوران روزگار برای پاک کردن مومنان از گناه است و خالص گرداندن انان و برای محو آثار کفار و مستاصل کردن آنان است.

مستندات
وَلِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا
و تا که مومنان را تصفیه کرده و از گناهان پاک بگرداند. (ابوسعود)
لیمحص را بعد از لا یحب الظالمین ، اورده است شاید به این منظور باشد که گنهکاران مومنان گمان نکنند که در ظالمین داخل هستند. (ابوسعود)
تمحیص یعنی محو آثار و برداشتن پلیدی است. (ابوسعود)
رسول الله ص: شمشیر محو کننده ی گناهان است. (تاویلات اهل سنت)
وَيَمْحَقَ الْكَافِرِينَ
محق عبارت است از دفع و از بین بردن است. (ابوسعود)
محق: کم کم نقض کردن یک شیی. (مظهری)
مفضل: محق یعنی از بین بردن چیزی طوریکه اثری از آن باقی نماند. (ابوسعود)
منظور کفاری است که رسول الله ص با آنان در احد، جنگ کرده اند و بر کفرشان اصرار ورزیده اند و چنین نیز شد. (ابوسعود)
شمشیر برای کفار تمحیص نیست بلکه آنان را به آتش میبرد. (تاویلات اهل سنت)
یعنی اگر دور بر علیه مومنان باشد از برای تمایز و برای شهادت و برای تمحیص است و اگر علیه کفار باشد برای مستاصل و محق آنان است. (مظهری)
أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جَاهَدُوا مِنْكُمْ وَيَعْلَمَ الصَّابِرِينَ ﴿142﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

آیا گمان کردید که داخل بهشت خواهید شد در حالیکه الله متعال هنوز مجاهد را از شما علم ظهور ندانسته است یعنی جهادی به وجود نیامده است تا به آن علمی تعلق گیرد. و همینطور تا وقتیکه صابران از شما مشخص شود. نکته: علم الله متعال بر همه چیز تعلق دارد پس در اینجا اعلام عدم علم به معنی عدم عمل به جهاد و صبر است یعنی عملی از شما صورت نگرفته است تا بخاطرش شما را به بهشت ببرد. علم الله متعال برای ما وقتی مشخص میشود که معلوم حاصل شود.

مستندات
أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ
یعنی چنین گمان مبرید. (نسفی)
بدون اینکه امتحانی از محنت و منحت، (انوار القرآن ملا علی)
بدون اینکه مجاهد شما بر طبق آنچه امر کرده ام، برای بندگانم مشخص شود. (مظهری)
وَلَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جَاهَدُوا مِنكُمْ
بدون اینکه در عالم وجود و مقام شهود، بین رتبه ی مجاهد و نشسته از جهاد، تمیز قائل شود. (انوار القرآن ملا علی)
وَيَعْلَمَ الصَّابِرِينَ
بدون اینکه صابر و شاکر را در وقت ناگواری، مشخص کند. (انوار القرآن ملا علی)
بدون اینکه صابران در جنگ مشخص شود. (مظهری)
ای شکست خوردگان آیا گمان بردید که همانظور که شهید شدگانتان رفتند که تمام تلاش خود را در راه الله متعال انجام دادند و بر درد زخم و جراحت، شکیبایی کردند، و بر رویارویی با دشمن ثبات ورزیدند، بدون اینکه راه آنان را طی کنید، گمان میکنید که وارد بهشت خواهید شد. (مظهری)
تا وقتی که رویاروی شوندگان در جنگ از فرار کنندگان مشخص شوند. (بحر العلوم)
عدم علم کنایه از عدم معلوم است. (ابوسعود)
بدون عمل انتظار اجر داشتن از کسیکه میداند که اجر منوط به عمل است، به دور از عقل است. (ابوسعود)
وَلَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ ﴿143﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

قطعا شما کسانی بودید که تمنای مواجهه با دشمن را داشتید تا که به شهادت برسید، و این قبل مواجهه با دشمن بود و ان را دیدید، و فقط نگاه کردید. نکته: انسان در مواقعی که در آسایش است و با سختی مواجه نشده است، فکر میکند که بر سختی غلبه خواهد کرد و برای همین اظهار نظر میکند و خود را حق به جانب میداند و بر دیگران خورده میگیرد که چرا این شد وان شد ولی وقتی در همان سختی قرار میگیرد خیلی از افراد جا میزنند و ضعف خود را آشکار میکنند و کاری جز نگاه از روی بهت و حیرت ندارند.

مستندات
وَلَقَدْ كُنتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِن قَبْلِ أَن تَلْقَوْهُ
همانا آنچه را که در آن، مرگ است یعنی قتال را تمنا میکردید. (تاویلات اهل سنت)
تمنای مرگ داشتید. (تاویلات اهل سنت)
تمنای شهادت داشتند. (تاویلات اهل سنت)
تمنای آنچه برای شهیدان روز بدر را داشتند و در روز احد الله متعال به آنان نشان داد ولی شکست خوردند و الله متعال انان را مورد عتاب و سرزنش قرار داد. (تاویلات اهل سنت)
تمنای آنان برای ترس از اینکه بدون دین اسلام بمیرند بوده است. (تاویلات اهل سنت)
و یا بخاطر نجات از اذیت و آزار مشرکان بوده باشد. (تاویلات اهل سنت)
چراکه بسیاری از کسانیکه در بدر حاضر نشده بودند تمنای قتال مثل آن را داشتند و وقتی جنگ احد شروع شد شکست خوردند. (قرطبی)
اینان کسانی بودند که اصرار داشتند که برای جنگ خارج شوند و وقت جنگ خلاف آن عمل کردند. (ابوسعود)
فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ
اسباب مرگ و ترس آن را دیدید. (تاویلات اهل سنت)
همراهانتان را که کشته میشدند را دیدید. (تاویلات اهل سنت)
وَأَنتُمْ تَنظُرُونَ
در حالیکه به مرگ نگاه میکردید یعنی مردن همراهانتان را. (تاویلات اهل سنت)
در حالیکه به جنگ نگاه میکردید. (تاویلات اهل سنت)
در حالیکه خود میدانید که تمنای مرگ داشتید(تاویلات اهل سنت)
درحالیکه به محمد نگاه میکردید پس چرا شکست را قبول کردید. (قرطبی)
وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ ۚ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَىٰ أَعْقَابِكُمْ ۚ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا ۗ وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ ﴿144﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

و محمد چیزی جز فرستاده نیست مثل رسولانی که قبل وی بوده اند و امدند و رفتند، پس آیا شما اگر محمد بمیرد ویا کشته شود، به گذشته برمیگردید؟ یعنی مرتد میشوید؟ و یا بخاطر مردن یا کشته شدنش، عقب نشینی میکنید، و هرکس که به عقب برگردد از فرمان الله و یا مرتد شود، به الله متعال هیچگونه ضرری نخواهد رسید و الله متعال ثابتان بر اسلام را دوست دارد. نکته: دوست داشتن یا نداشتن الله متعال مثل اظهار دوستی یا عدم دوستی ما نیست بلکه وقتی میفرماید دوست دارد یعنی نعمت بهشت عطا خواهد کرد و وقتی میفرماید که دوست ندارد یعنی اینکه به جهنم خواهد انداخت و عذاب خواهد داد.

مستندات
در جنگ احد، ابودجانه همراه با چند نفر با مشرکان روبرو شده و درگیری سختی داشتند و حضرت علی تا جاییکه شمشیرش، خم شد، جنگ کرد و همینطور سعد بن ابی وقاص، و جماعتی از مشرکان را کشتند. وقتی تیراندزان این صحنه را دیدند برای گرفتن غنیمت مکان خود را ترک کردند و به نهی امیرشان عبدالله بن جبیر اعتنایی نکردند و فقط هشت نفر پیش عبدالله بن جبیر ماندند و وقتی این وضعیت را خالد بن ولید (در آن زمان مشرک بود)، دید، از پشت سر امده و مسلمانان را شکست داد و عبدالله بن قمیئه مشرک رسول الله ص را با سنگ زد و دندان پیشین حضرت شکست و صورت مبارک خونی شد و مصعب بن عمیر از رسول الله ص محافظت کرد و کشته شد و آن مشرک فکر کرد که رسول الله ص را کشته است و فریاد زد و بعضی گفته اند که ابلیس بود که بین آنان کشته شدن رسول الله ص را فریاد زد و مردم عقب نشینی کردند. (ابوسعود)
وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ
محمد، چیزی نیست جز رسولی مثل رسولانی که قبل وی آمده و رفته اند و دیگر نیستند. (ابوسعود)
یعنی همانطور که رسولان قبل وی رفته اند، محمد نیز رفتنی است. (ابوسعود)
چراکه مسلمانان عقب نشینی کردند گویا که آنان اعتقاد داشتند که محمد مثل رسولان دیگر نیست. (ابوسعود)
پس گمان آنان را رد کرده و بیان میدارد که همچنانکه رسولان رفته اند و واجب است که بعد آنها دینشان ادامه داده شود، محمد نیز خواهد رفت و باید به دینش بعد وی نیز تمسک جسته شود. (ابوسعود)
گویا فکر میکردند که محمد رسول است و نامیرا، پس بیان داشت که فقط رسول است نه نامیرا. (ابوسعود)
أَفَإِن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَىٰ أَعْقَابِكُمْ
آیا اگر محمد بمیرد یا کشته شود، مرتد خواهید شد؟ و بخاطر نبود محمد از دین برخواهید گشت؟ سوال انکاری است یعنی نباید چنین کنید. (ابوسعود)
وَمَن يَنقَلِبْ عَلَىٰ عَقِبَيْهِ
با برگشت آنچه که رسول الله ص به آن اقدام میکند از امر به جهاد و غیر ان، به عقب برگردد. (ابوسعود)
گفته اند: با ارتداد از دین بگردند. این قول در حالی است که کسی از مسلمانان مرتد نشده اند غیر از آنچه از منافقین رخ داده است. (ابوسعود)
فَلَن يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا
برگشت وی چیزی از ضرر به الله متعال نمیرساند. (ابوسعود)
بلکه با در معرض سخط و عذاب الهی گذاشتن خود، به خود ضرر میزند. (ابوسعود)
وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ
یعنی کسانی را که بر دین اسلام که بزرگترین نعمت است، ثابت مانده اند را جزای خیر دهد. (ابوسعود)
ثبات بر ان شکر ان است و نشانه ی شناخت حق اسلام است. (ابوسعود)
از ابن عباس: مطیعان الله متعال از مهاجرین و انصار هستند. (ابوسعود)
از علی ابن ابی طالب: منظور ابوبکر و یارانش هستند و ابوبکر از شاکرین و از دوستان الله متعال است. (ابوسعود)
وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ كِتَابًا مُؤَجَّلًا ۗ وَمَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْهَا ۚ وَسَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ ﴿145﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

و برای نفسی نیست که بمیرد مگر اینکه الله اجازه ی مرگ دهد حالا به ملک الموت و یا اجازه ی کلی، و اجل کتابی موقت و دارای مهلتی معین است. و کسیکه هدفش از جهاد یا هر عملی دیگر که برای اخرت باید انجام میشد را به نیت دنیوی از قبیل غنیمت و مانند ان انجام دهد، آنچه را که مقدر کرده ایم را به وی خواهیم داد و کسیکه نیتش اخرت باشد، پاداش وی را خواهیم داد و زود باشد که شاکران و قدرشناسان را پاداش نیک دهیم. نکته: در سنجزی که زود باشد است، این نکته است که در کنار پاداش اخروی، پاداش دنیوی نیز خواهد داد.

مستندات
وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَن تَمُوتَ
برای نفسی مرگی نیست مگر به امر و قضا و قدر و علم الله متعال. (خازن)
به اینصورت که الله متعال به ملک الموت امر میکند تا ارواح را قبض کند در نتیجه کسی نمیمیرد مگر به اذن الله و امر وی تعالی. (خازن)
تشویق مومنان به جنگ است چراکه فرار سودی ندارد و کسی قبل اجلش نمیرد هرچند که در انواع مهلکه ها شرکت کند و وقتی مرگ آمد هیچ حیله ای آن را دفع نکند. (خازن)
در این آیه ذکر این نکته است که رسول الله ص در زمان غلبه ی دشمن نیز در حفظ الله متعال است
كِتَابًا مُّؤَجَّلًا
یعنی کتاب موقت که مهلتی معلوم دارد که تاخیر و تقدیمی در آن نیست. (خازن)
یعنی الله متعال برای هر نفسی اجلی نوشته است که کسی نمیتواند ان را تغییر دهد. (خازن)
گفته اند: منظور از کتاب، لوح محفوظ است که اجل تمامی مخلوقات، در آن نوشته شده است. (خازن)
وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا
یعنی هرکس به عمل و طاعتش، هدف دنیوی داشته باشد، ما جزای وی را به اندازه ی عملش در دنیا خواهیم داد. (خازن)
یعنی آنچه را که خودمان خواستیم به وی میدهیم. (خازن)
در شان کسانیکه در جنگ احد مرکز خود را ترک کردند و غنیمت طلب کرده بودند. (خازن)
کسیکه از جهادش، غنیمت. (العز بن عبدالسلام)
یعنی آنچه را که برای وی مقدر کرده ایم را از وی دریغ نکنیم ولی در آخرت برای وی حظی نیست. (العز بن عبدالسلام)
کسیکه ثواب دنیا را با خود را در معرض دنیا گذاشتن و عمل نفل و انجام کبائر طلب کند، پاداش وی را در دنیا دهیم نه در آخرت. (العز بن عبدالسلام)
وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْهَا
کسیکه هدفش آخرت باشد، پاداش وی را در آخرت خواهیم داد. (خازن)
در شان کسانیکه همراه رسول الله ص ثابت مانده بودند نازل شده است. (خازن)
این آیه هرچند در شان جنگ احد نازل شده است ولی قاعده ی کلی است برای تمامی اعمال که هر نیتی داشته باشد طبق همان نیت به وی جزا داده خواهد شد. (خازن)
رسول الله ص: هرکس نیتش اخرت باشد، الله متعال غنای وی را در قلب وی مینهد و کارش را فراهم آرد و دنیا در حالت خواری به وی روی خواهد اورد و کسیکه هدفش طلب دنیا باشد الله متعال فقر را جلوی چشمان وی قرار دهد و کارش متشتت خواهد شد و از دنیا چیز جز آنچه الله متعال مقدر کرده است به وی نرسد. (خازن)
وَسَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ
یعنی مومنان مطیع را که آنان را چیزی از جهاد مشغول نداشت و نیتشان غیر از الله و آخرت نبوده است. (خازن)
وَكَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا اسْتَكَانُوا ۗ وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ ﴿146﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

چه بسیار پیامبری که همراه وی جماعات بسیار جنگ کرده اند و یا علمای پرهیزگار همراه پیامبران جنگ کرده اند، و در این راه یعنی راه الله هرچه که پیش آمد، آنان به خود سستی راه ندادند، و ضعیف نشدند و در برابر دشمن سر خم نکردند. و الله متعال شکیبایان بر سختی ها را دوست دارد. نکته: این آیه به ما میگوید که اسلام و دین بر شخص استوار نیست و این راه است که باید ادامه داشته باشد حتی اگر کسیکه کشته میشود، پیامبر هم باشد و الله از ما میخواهد که به دنبال کسب رضایت وی تعالی باشیم و در این راه سستی به خرج ندهیم.

مستندات
وَكَأَيِّن مِّن نَّبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ
الله متعال از آنچه بر انبیای و مومنان قبلی گذشته است را یاداوری میکند تا مسلمان شکیبایی کنند و میفرماید: چه انبیایی که همراه ایشان، عده ی کثیری جنگ کرده اند. (بحر العلوم)
بنا به قرائت قتل، چه انبیایی که همراه آنان، عده ی کثیری کشته شده اند. (بحر العلوم)
ربیون به ضم را، جماعت بسیار که ده هزار باشد. (بحر العلوم)
ربیون به کسر راء، علمای متقی و صبور هستند. (بحر العلوم)
ربیون یعنی اتباع. (خازن)
رَبّانیون والیان و ربیون رعیت را گویند. (بغوی)
گفته اند: منسوب رب (پروردگار) هستند یعنی کسانیکه پروردگار را عبادت میکنند. (بغوی)
و معنی دیگر: چه انبیایی که کشته شده اند در حالیکه همراه وی ربیون بسیار بوده اند. (بحر العلوم)
سعید بن جبیر: نشنیده ایم که پیامبری در جنگ کشته شده باشد. بنابر این قرائت قاتل به معنی جنگ کرد، خواهد بود. (بغوی)
فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
از آنچه از کشته شدن نبی خود و کشته شدن همراهانشان دچار سستی نشدند و درمانده نشدند. (بحر العلوم)
وَمَا ضَعُفُوا
در برابر دشمن ضعیف نشدند. (بحر العلوم)
گفته میشود: نترسیدند. (بحر العلوم)
وَمَا اسْتَكَانُوا
و در برابر دشمن زانو نزدند و تن به خواری ندادند. (بحر العلوم)
تسلیم نشدند. (خازن)
وَاللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ
پس آنان را یاری کرده و قدر آنان را بزرگ میدارد (بیضاوی)
گویا به مومنان چنین میگوید: پس هان ای شما آیا همراه نبی خودتان جنگ کرده اید و در صورت کشته شدن پیامبرتان باز جنگ کرده اید همانطورکه گذشتگان چنین کرده اند. (بحر العلوم)
یعنی بسیاری از انبیا درگذشته کشته شده اند و همراهان ایشان، بر همین راه استوار ماندند و سستی به خود راه ندادند و به جهاد به دشمنان ادامه دادند پس شایسته است که شما نیز چنین باشید. (خازن)
تعریضی است بر مومنان بر آنچه که در روز احد در وقت شنیدن کشته شدن رسول الله ص از خود ضعف نشان دادند حتی تاجایی رفتند که خواستند از عبدالله بن ابی منافق درخواست کنند تا از ابوسفیان، امان بطلبد. (خازن)
وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِي أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ ﴿147﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

حسن دیگر امتهای جهادگر همراه پیامبران پیشین این بود که در وقت مواجهه با دشمن و در همه حال، اگر شکستی پیش میآمد، در حال مشغول استغفار و طلب آمرزش مییشدند و از گناهان کوچک و بزرگ پشیمان میشدند و از الله استواری قدم میخواستند و ناشکیبایی از خود نشان نمیدادند و میگفتند: پروردگارا، گناهان ما و بی حدی ما را بیامرز و قدمهایمان را استوار بدار و بر کفار ما را چیره بگردان.

مستندات
بیان محاسن قولی این جماعت است و عطف بر محاسن فعلی است که در آیه ی قبلی بیان شد. (ابوسعود)
وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ إِلَّا أَن قَالُوا
سخن آنان در وقت مواجهه با دشمن و قرار گرفتن در سختی و تنگنای جنگ، در وقت رسیدن سختی به آنها، چیزی نبود جز اینکه میگفتند:. (ابوسعود)
رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا
یعنی گناهان صغیره ی ما را بیامرز. (ابوسعود)
وَإِسْرَافَنَا فِي أَمْرِنَا
و تجاوز ما را از حدود الهی با ارتکاب کبیره را نیز بیامرز. (ابوسعود)
گناهان صغیره و کبیره را به خود منسوب کردند در حالیکه از آن امور مبرا بودند، از جهت شکسته نفسی و از جهت نسبت دادن شکست به کوتاهی خودشان است و دعای آمرزش را از دیگر امور تقدیم کردند تا اهم را تقدیم کرده باشند. (ابوسعود)
حدود بندگی خود را رعایت نکرده از آن تجاوز کرده ایم را نیز بیامرز. (نسفی)
وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا
در وقت جنگ قدمهایمان را با تقویت و تاییدت استوار بدار. (ابوسعود)
و یا بر دین حق قدمهایمان را استوار بدار. (ابوسعود)
یعنی اینان دائما بر این دعا بودند بدون اینکه از آنان سخنی صادر شود که شائبه ی بی صبری و تزلزل داشته باشد. (ابوسعود)
وَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
با حجت و براهین ما را بر کفار پیروز بگردان. (تاویلات اهل سنت)
ما را با غلبه دادن بر کفار پیروز بگردان. (تاویلات اهل سنت)
فَآتَاهُمُ اللَّهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الْآخِرَةِ ۗ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴿148﴾
آلِ عِمْرَان
تفسیر

پس در نتیجه الله متعال به آنان، پاداش دنیوی از غنیمت و نصرت و نام نیک عطا کرد و خوبی پاداش آخرت را که جنت و احترام اخروی را به آنان عطا کرد و الله متعال افراد نیکوکار را دوست دارد. نکته: وقتی الله متعال میفرماید دوست دارد یعنی عاقبت بخیرشان میکند و این همان هدف است و غیر آن هدفی نیست. نکته: احسان حتما برای دیگران نیست بلکه احسان به دیگران همان احسان به خود است که سبب نجات شخص میشود.

مستندات
فَآتَاهُمُ اللَّهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا
یعنی الله متعال پاداش دنیا را با غنیمت و پیروزی عطا کرد. (بحر العلوم)
به سبب استغفار و پناه بردن به الله متعال، نصرت و غنیمت و عزت و نام نیک در دنیا و بهشت و نعمت در آخرت نصیبشان کرد. (بیضاوی)
عبارت حسن ثواب آخرت گفت تا نشان دهد که خوشی آن نزد الله متعال معتبر است و بر خوشی دنیوی برتری و مزیت دارد. (ابوسعود)
وَحُسْنَ ثَوَابِ الْآخِرَةِ
یعنی جنت را عطا کرد. (بحر العلوم)
وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
مومنان مجاهد را دوست دارد. (بحر العلوم)
محسنین گفتن برای این است که آنچه این افراد انجام داده اند، از احسان هستند. (ابوسعود)
محسن یعنی عارف. (تاویلات اهل سنت)
کار نیکی را برای کسی از روی فضل بدون اینکه بر گردنش باشد انجام میدهد. (ابوسعود)
اینان با انجام کارهایی که باعث نجاتشان میشود برای خودشان احسان انجام میدهند. (تاویلات اهل سنت)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود