و آنچه به شما از آسیب و کشته شدن و زخمی شدن رسیده است، پس به مشیت و تقدیر الهی بوده است و هدف این بود که مومن از نفاق کنندگان، شناخته شوند.
صورت تشخیص مومن از منافق اینگونه است که به منافقین گفته شد: بیایید تا از در راه الله متعال جنگ کنید و یا از دیار و اهل خود دفاع کنید. آن منافقین گفتند: اگر میدانستیم که جنگ است، و ما امر جنگ را میدانستیم، با شما همراه میشدیم. در این روز، آنان از ایمان مورد گمان در مورد آنان به کفر نزدیکتر هستند. آنان چیزی را میگویند که در دلشان نیست یعنی از ایمان و از اینکه اگر فلان بود تبعیت میکردند. و الله متعال به آنچه که آنان کتمان میکنند داناتر است. نکته: الله متعال با قرار دادن اشخاص در حوادث مختلف، ایمان اشخاص را میسنجد. نکته: اینکه آنان از ایمان به کفر نزدیکتر هستند در مورد منافقان است از این جهت که در جای جای قرآن به تمثیل منافقین پرداخته شده است که گاهی نور ایمان روشن میشود و بعد به تاریکی سخت فرو میروند و در جایی دیگر بیان داشته است که منافقین مذبذب هستند یعنی مردد هستند بین ایمان و کفر و در این روز یعنی روز احد به کفر نزدیکتر شده اند چراکه آنان تابع نعمت هستند.
کسانیکه به برادران خود گفتند و این در حالی بود که به جنگ نرفته بودند: اگر آنان که کشته شدند با از ما پیروی میکردند و جنگ نمیرفتند، کشته نمیشدند. ای محمد به آنان بگو: پس مرگ را از خود دفع کنید، اگر در گفتارتان صادق هستید، راهی برای مرگ پیدا کنید.
گمان مبر که شهداء مردگان باشند، بلکه آنان زنده هستند و در نزد الله متعال روزی میخورند.
شادمان هستند از آنچه که الله متعال از نعمتهای بهشتی به آنان داده است و بشارت میدهند و خوشحالی میکنند بر آنان که بعدا به آنان ملحق خواهند شد. خوشحالی آنان از این است که بر آنان ترس و غمی نیست.
شهدا شادمان هستند از اینکه الله متعال با آنان نعمت باندازه ی اعمالشان عطا کرده است و از اینکه اضافه بر آن نیز عطا فرموده است و اینکه الله متعال اجر مومنان را ضایع نمیکند.
کسانیکه فراخوان رسول الله ص برای جنگ را اجابت کردند با وجود جراحاتی که داشته اند. برای کسانی از آنان که نیکویی کردند، پاداش بیشمار مهیا شده است.
آن کسانیکه مردم به آنها گفتند که مشرکان بر علیه شما اجماع کرده اند پس از آنها بترسید. این سخن دشمن، باعث شد که یقین مومنان زیاد شود و مومنان گفتند: الله ما را کافی است و شر انان را کم خواهد کرد و چه نیکو وکیلی است که ما برای خود گرفته ایم.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.