و اگر که بر این گروه حکم میکردیم و واجب میگرداندیم تا که خود را بکشند و یا از سرزمین خود خارج شوند، آن را انجام نمیدادند مگر عده ای اندک از آنان. و اگر اینان انجام میدادند آنچه را که به آن مامور شدند فرقی ندارد این امر طاعت از رسول و حکم گرفتن ایشان باشد و چه کشته شدن باشد و چه خروج از سرزمین، این فرمانبرداری برایشان بهتر بود برای دنیا و آخرتشان، و محکمتر بود در تثبیت ایمانشان.
و در آن صورت، [ما هم] از نزد خويش، يقيناً پاداشى بزرگ به آنان مىداديم؛
و اگر که آنچه گفتیم را عمل کند ما نیز از نزد خودمان، برای وی اجری بس بزرگ و بی پایان عطا میکنیم و آنان را به راهی راست هدایت کنیم که مستقیم به بهشت ببرد.
و کسیکه از الله و رسولش اطاعت کند، این موصوفان به این صفات، همراه هستند با کسانیکه الله متعال به آنان نعمت هدایت داده است از صدیقین و شهدا و صالحین و این افراد چه نیک رفیقانی هستند.
آن اجر و همراهی با بزرگان در بهشت، نه به استحقاق است بلکه محض فضل الهی است و الله متعال در دانایی کافی است که میداند که به چه کسی فضل عنایت کند و با چه کسانی رفیق شوند.
ای کسانیکه ایمان آورده اید، آمادگی خود را بر گیرید و لوازم جنگ مهیا کنید و گروه گروه به جنگ دشمن بروید و یا که همه با هم بروید. نکته: گروه گروه رفتن و یا همگی رفتن بستگی به امام مسلمین دارد که چه تشخیص میدهد گاهی گروهی را برای جنگ فرستاده خواهد شد و گاهی فراخوان عمومی صادر خواهد شد.
از میان شما کسانی هستند که قطعا بنا دارند که تخلف کنند و مردم را به درنگ از جهاد تشویق کنند پس اگر به شما لشکر محمد اگر مصیبتی و ناگواری برسد، همان افراد میگویند: الله مرا نعمت داده است و سالم نگهداشته است چراکه با لشکر مسلمین نبوده ام چه اگر با آنها میبودم از آن مصیبت به من نیز میرسید.
و اگر از فضل الهی مثل فتح و غنیمت به شما مومنان برسد آن تخلف کنندگان از روی حسرت و پشیمانی خواهند گفت: گویا که بین شما و وی مودتی نبوده است ای کاش که من نیز همراه آنان بودم تا به این پیروزی بزرگ دست مییافتم. بعبارتی دیگر به کسانیکه باعث تخلفشان شده بودند گویند: انگار که بین شما و رسول الله ص مودتی نبوده است که همراه وی نرفته اید و اگر میرفتید به سهم بزرگی از پیروزی میگرفتید.
پس باید که قتال کنند کسانیکه حیات دنیا را فروختند و مقابلش آخرت را گرفته اند و هرکس که فی سبیل الله جهاد کند، پس کشته بشود ویا که پیروز بشود، زود باشد که به وی ما اجری بس بزرگ بدهیم. نکته: نفاق امری درونی است و ممکن است که در ظاهر نیز نشانه هایی باشد پس الله متعال اول کسانی را که تخلف میکنند را مذمت کرد و بیان داشت که اینان ایمان ندارند و در این آیه نیز بیان داشت که مومنان که هدفشان آخرت است به جهاد بروند. مشخص است که منافق کسی است که نمیتوان کفر خودش را آشکار کند و مخفی میدارد پس برای اینکه خودش را مومن نشان دهد قطعا مثل مومنان رفتار خواهد کرد و با آنان خروج خواهد کرد تا تهمت نفاق را از خودش دور کند و این سیاستی بس دقیق و زیرکانه است تا کسی نتواند علیه جهاد سخنی بگوید و یا دیگران را تشویق به تخلف کنند و از وادی آن مومنان که ضعیف الایمان بوده اند، راه درست را انتخاب کرده و به سمت مومنان خالص بیایند.
منبعی معتبر برای مطالعه کتابها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.