0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۗ وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثًا ﴿87﴾
النِّسَآء
تفسیر

الله متعال است که الهی غیر الله نیست و قسم که شما را تا روز قیامت جمع خواهد کرد و در روز قیامت جمیع شما را زنده خواهد کرد و در این شکی نیست و چه کسی از الله متعال صادقتر و راستگوتر است. نکته: الله متعال در اول آیه بیان داشت که الهی غیر وی تعالی نیست و معلوم است این الله خالق تمام عالم هستی است و عالم به تمام اشیاء است حال که چنین است این الله متعال اعلام کرد که شما در قیامت جمع میشوید و در یکجا قرار میگیرید و برای جمع شدن، باید زنده شد پس زنده شدن پس از مرگ، را الله متعال خبر داده است پس در آخر آیه میفرماید که از الله مگر راستگوتر داریم که جوابش این است که از الله متعال صادقتر نداریم پس شکی در زنده شدن پس از مرگ نمیماند. نکته: در اینجا نیز لا ریب فیه را بدون تاکید بیان میکند و معنی آن این است که این مساله قابل شک نیست تا آن را با تاکید بیان کنم بلکه برای هر متفکر آشکار و واضح است. نکته: اینکه در این زمان دیگر هیچ کس شکی در زنده شدن و امکان آن ندارد و کسی که جاهل و نادان است و یا متکبر دروغگو است، آن را انکار میکند چراکه جوامع علمی تجربی از امکان آن و اینکه در راه چگونگی زنده کردن مردگان صحبت میکنند مثل سعی در زنده کردن ماموت منقرض شده.

مستندات
اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ
در شان کسانی که زنده شدن بعد مرگ، شک داشتند نازل شده است و الله متعال به خودش قسم یاد میکند که شما را جمع خواهد کرد. (بحر العلوم)
یعنی همراه الله متعال کسی را شراکت در امور وی تعالی نیست. (ابن ابی حاتم)
لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۗ
یعنی در روز قیامت شما را جمع خواهد کرد. (بحر العلوم)
گفته میشود: به مرگ و در قبور همه ی شما را تا روز قیامت جمع خواهد کرد. (بحر العلوم)
بعد شکی نیست که در آن روز شما را زنده خواهد کرد. (بحر العلوم)
شکی در آن نزد مومنان نیست. (بحر العلوم)
ویا اینکه مساله ای قابل شک نیست. (بحر العلوم)
قیامت گفته میشود بخاطر اینکه در آن روز مردم از قبور خود بلند میشوند ویا برای حساب بلند میشوند. (بیضاوی)
وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثًا
چه کسی از الله متعال وفا کننده تر به قولش و عهدش است؟. (بحر العلوم)
ابن مسعود: بهترین قصه ها، همین قرآن است. (ابن ابی حاتم)
یعنی الله متعال خلف وعده نمیکند. (وجیز واحدی)
فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ وَاللَّهُ أَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوا ۚ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَهْدُوا مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ ۖ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا ﴿88﴾
النِّسَآء
تفسیر

پس شما را چه شده است که در مورد کسانیکه نفاقشان آشکار شده است، دو دسته میشوید در حالیکه الله متعال آنان را به کفرشان بازگشت داده و کافر شده اند آیا شما اراد دارید که کسانی را هدایت کنید که الله متعال به سبب کردارشان گمراهشان کرده است و میداند که اینان کفر را اختیار کرده اند و هرکس که الله متعال وی را گمراه کند دیگر برای وی راه خروجی به هدایت و راه یافتن نیست. نکته: این آیه نشان میدهد که خالق افعال بندگان الله متعال است از خیر و شر و تقدیر خیر و شر نیز از الله متعال است و افعال ما سبب آن هستند و این هم نشانگر این مطلب است که الله متعال تمامی اشیاء چه گذشته و چه آینده دانا است و علمش تغییر نمیکند.

مستندات
فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ
در مورد شان نزول آیه چند قول گفته اند:
الف: عده ای از اهل مکه به مدینه هجرت کردند و در مدینه که بودند از هوای آنجا ناخوش شدند و بودن در مدینه را خوب ندانستند و یواش یواش به بیرون مدینه رفته وبعد کمی دورتر شده و به این عمل ادامه دادند تا اینکه به مکه برگشتند و بعد نامه ای به رسول الله ص فرستادند و بیان کردند که ما بر عهد خود با تو هستیم و دین تو را ترک نکرده ایم بلکه هوای مدینه به ما نساخته است و بعد این گروه برای تجارت به شام حرکت کردند و مسلمانان که نزد رسول الله ص بودند این خبر را شنیدند و عده ای از مسلمانان گفتند که برویم و آنها را غارت کنیم چراکه دین ما را ترک کرده اند و عده ای دیگر گفتند که ما چگونه کسانی را که میگویند بر دین شما هستیم غارت کنیم و رسول الله ص ساکت بودند تا اینکه این نازل شد. (تاویلات اهل سنت)
ب: در روایتی دیگر: در مورد عده ای که از جنگ احد تخلف کرده بودند مسلمانان به دو گروه تقسیم شدند عده ای گفتند که آنها را میکشیم و عده ای دیگر نیز گفتند که انان را ببخشیم. این آیه نازل شد. (تاویلات اهل سنت)
ج: در مورد اهل مکه اختلاف کردند عده ای گفتند که آنان کفار هستند و عده ای دیگر گفتند که آنان گفتند که آنان دعوت شما را قبول کردند و از ذبیحه ی شما خوردند و با شما نماز خواندند پس آنان با شما هستند. (تاویلات اهل سنت)
گفته اند: از رسول الله ص زیاد تخلف کردند پس این آیه نازل شد. (تاویلات اهل سنت)
گفته شده : عده ای هستند که اظهار اسلام کردند ولی هجرت نکردند. (ابوسعود)
قومی از اهل مکه بودند که اظهار اسلام کرده بودند و با این وجود مشرکین را علیه مسلمانان کمک میکردند. (احکام القران جصاص)
در مورد چگونگی داستان ما علم نداریم ولی آنچه هست اینکه در این آیه از اختلاف و نزاع نهی شده است. (تاویلات اهل سنت)
یعنی شما چگونه در مورد قومی که نفاقشان آشکار شده است، اختلاف میکنید؟ و چطوراست که از رسول الله ص نمیپرسید؟ در حالیکه رسول الله ص بین شماست.(تاویلات اهل سنت)
چگونگی آشکار شدن نفاق آنها به دو طریق ممکن است که مشخص شده باشد یکی اینکه به صراحت نفاقشان را منافق بودنشان اعلام شده باشد و دیگری اینکه از از افعال و گفتارشان مشخص شود که منافق یا کافر هستند. (تاویلات اهل سنت)
شما را چه شده است که در مورد منافقان، چند دسته میشوید و اختلاف میکنید؟ (ابوسعود)
بیان این مساله است که حکم آنان قطعی است و همانند کفار هستند. (ابوسعود)
وَاللَّهُ أَرْكَسَهُم بِمَا كَسَبُوا ۚ
ارکسهم یعنی ردشان کرده است. (تاویلات اهل سنت)
ابن عباس: در آنچه که کسب کرده اند، انداخته است. (تاویلات اهل سنت)
قتاده: هلاکشان کرده است. (احکام القرآن جصاص)
یعنی آنان را به حکم کفر که خواری و ذلت است برگشت داده است وبعضی به اسیر شدن و به کشته شدن برگشت داده است معنی کرده اند. (احکام القرآن جصاص)
یعنی آنچه در دل داشتند از کفر را آشکار کردند. (تاویلات اهل سنت)
یعنی بعد اینکه واقعا اسلام آوردن کافر شدند و مرتد شدند. (تاویلات اهل سنت)
یعنی وقتی الله متعال انان را به سبب عملشان به کفر برگشت داد شما چطور در حق آنان اختلاف میکنید؟ (ابوسعود)
یعنی الله متعال حال این منافقین را برای مسلمانان آشکار کرد و بیان داشت که کار اینها این است که وقتی پیش شما هستند اظهار اسلام میکنند و وقتی از پیش شما رفتند، اظهار کفر میکنند پس در شان آنان حسن ظن نداشته باشید و از طرف آنان مجادله نکنید. (أحكام القرآن جصاص)
أَتُرِيدُونَ أَن تَهْدُوا مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ ۖ
آیا میخواهید که اینان را هدایت کنید بعد اینکه الله متعال در علم خود میداند که اینان کفر را اختیار کرده اند؟ (تاویلات اهل سنت)
یعنی شما قادر به هدایت آنان نیستید وقتی الله متعال هدایتشان را نخواهد. (تاویلات اهل سنت)
آیا میخواهید آنان را هدایت یافته بنامید در حالیکه الله متعال گمراهیشان را آشکار کرده است. (تاویلات اهل سنت)
بعد اینکه الله متعال نفاقشان را آشکار کرد از نامیدن آنان بعنوان مومن خودداری کنید وبر حذر باشید. (تاویلات اهل سنت)
وَمَن يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا
و کسی را که الله متعال از راه هدایت گمراه کند، راهی برای هدایتش نخواهی یافت. (تاویلات اهل سنت)
دینی برایش نخواهی یافت. (تاویلات اهل سنت)
مخرج و راه در رویی نخواهی یافت. (تاویلات اهل سنت)
وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَوَاءً ۖ فَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِيَاءَ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۚ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا ﴿89﴾
النِّسَآء
تفسیر

آنان دوست دارند و تمنا دارند که شما نیز مثل آنان کافر شوید تا با آنان در کفر برابر باشید پس از انان ولی و دوست و یاوری نگیرید تا اینکه در راه الله متعال هجرت کنند پس اگر از این هجرت رویگردان شدند پس هرجا یافتید بگیریدشان و بکشیدشان و از آنان کسی را دوست و سرپرست و یاور نگیرید. نکته: در اول آیه آمده است آنان را یاور نگیرید و موالات نکنید در آخر آیه از آنان دوست و یاوری نگیرید آمده است که این مساله تکرار قبلی نیست چراکه اولی بالکل از دوستی با آنان نهی میکند و در اخری میگوید که هیچ یک از آنان را نگیرید چراکه ممکن است بعضی از آنان اظهار دوستی کنند و اظهار کمک کنند و سعی داشته باشند که با شما باشند واحتمال خیانت آنان است پس هیچ کس را حق ندارید ولو اینکه خواهان کمک و دوستی با شما باشند.

مستندات
وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ
دوست دارند که از هجرت خود برگردید. (بحر العلوم)
دوست دارند که شما نیز مثل آنان راه کفر را پیش بگیرید. (نسفی)
الله متعال از ضمیر و درون این افراد خبر داد تا مومنان بدانند که اینان دشمن هستند و از آنان باید برائت جسته شود. (احکام جصاص)
كَمَا كَفَرُوا
همانطور که خود برگشتند. (بحر العلوم)
فَتَكُونُونَ سَوَاءً ۖ
تا شما و آنها کفر برابر باشید. (بحر العلوم)
در ضرب المثل نیز امده است که وقتی کسی انبار غله و خرمنش سوخت تمنا دارد که خرمن و انبار غله ی همه بسوزد، همینطور است که کفار دوست دارند که همه مردم کافر شوند تا با هم بسوزند. (بحر العلوم)
فَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِيَاءَ
در دین و در نصرت، آنان را دوست نگیرید. (بحر العلوم)
حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۚ
تا اینکه توبه کنند و به دار الهجره یعنی مدینه برگردند. (بحر العلوم)
پس با آنان موالات نورزید تا وقتی که ایمان بیاورند چراکه هجرت در راه الله متعال، به اسلام آوردن است. (نسفی)
تا اینکه ایمان بیاورند و ایمانشان را با هجرتی که برای الله و رسولش است، نه برای اهداف دیگر، محقق کنند. (بیضاوی)
اینکه وقتی کسی مسلمان شود باید هجرت کند والا اسلامش قبول نیز برای زمانی بود که هجرت فرض بوده است و این فرض بودن هجرت بعد فتح مکه، منسوخ شده است. (احکام جصاص)
رسول الله ص در روز فتح مکه فرمودند: دیگر هجرت نیست بلکه جهاد و نیت است و اگر برای جهاد فراخوان داده شد، اجابت کنید. (احکام جصاص)
رسول الله ص: مسلمان کسی است که مسلمانان از زبان و دست وی در امان باشند و مهاجر کسی است که آنچه الله متعال نهی کرده است را ترک کند. (احکام جصاص)
فَإِن تَوَلَّوْا
اگر از هجرت و برگشت سرباز زدند. (بحر العلوم)
اگر از ایمان رویگردانیدند،. (نسفی)
از اظهار ایمان به هحرت ابا کردند. (بیضاوی)
و یا از اظهار ایمان ابا کردند. (بیضاوی)
فَخُذُوهُمْ
پس آنان را اسیر بگیرید. (بحر العلوم)
وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدتُّمُوهُمْ ۖ
یعنی هرکجای زمین پیدایشان کردید. (بحر العلوم)
همانطور که حکم سائر مشرکین چنین است. (نسفی)
چراکه این افراد با ترک هجرت و ایمانی که در مورد آن سخن گفته بودند، دیگر اهل حرب با ما شده اند. (تاویلات اهل سنت)
وَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا
از آنان در کمک رسانی نیز کمک نخواهید. (بحر العلوم)
اگر برای شما ولایت و نصرت را بذل کردند از آنان قبول نکنید. (نسفی)
بالکل و تماما از آنان دور باشید و هیچ دوستی و نصرتی را قبول نکنید. (بیضاوی)
اگر کسانی که اظهار ایمان کرده بودند به افرادی به پیوندند که بین ما و آنان عهد و پیمانی نیست پس آنان بکشید تا وقتی که توبه کنند و مهاجرت کنند و اگر قومی لاحق شوند که بین ما و آنان عهد و پیمانی باشد، آنان را به دوستی و موالات نخواهید. (تاویلات اهل سنت)
ممکن است که آیه در مورد دشمنان ما باشند که با آنان در جنگ هستیم و این افراد به قومی بپیوندند که بین ما و آنان عهد و پیمان صلح است پس این افراد نیز حکمشان همین است یعنی کشته نشوند.(تاویلات اهل سنت)
إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ أَوْ جَاءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ يُقَاتِلُوكُمْ أَوْ يُقَاتِلُوا قَوْمَهُمْ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوكُمْ ۚ فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا ﴿90﴾
النِّسَآء
تفسیر

مگر کسانیکه خود را میرسانند به کسانیکه بین شما و آن قوم، پیمان صلح است و اینکه پیش شما برای صلح میآیند در حالیکه از اینکه با شما جنگ کنند ویا با قوم خود جنگ کنند سینه اشان تنگ میآید و از جنگ دست میکشند. و اگر الله متعال میخواست این قوم را بر شما مسلط میکرد به اینکه ترس و تنگی سینه را از آنان بر میداشت و با شما وارد جنگ میشدند. پس اگر این افراد از شما کناره گیری کردند و با شما جنگ نکردند و به شما پیشنهاد صلح دادند، پس شما را حجت و دلیلی و راهی شرعی نیست که بر علیه آنان کاری انجام دهید.

مستندات
إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ
مگر کسانی که به این گروه که بین شما و انان عهد و پیمان است. (نسفی)
این استثناء مربوط به کشتن است نه موالات. (نسفی)
بعضی گفته اند: در مورد کسانی است که مرتد شده و به قوم خود برگشته اند پس اگر بین ما و قوم آنها پیمانی بود، با آنان جنگ نکنید. (تاویلات اهل سنت)
از ابن عباس: وقتی مشرکان قریش رسول الله ص از بیت الله رفتن مانع شدند، مردی از طائفه ای آمد تا در مورد امر محمد و قریش نظر بیافکند و وقتی دید که قریش مانع رفتن رسول الله ص به بیت الله شده اند، گفت: ای بزرگان قریش هلاک شدید آیا شما قومی را بر میگردانید که در حالت عمره گذاری آمده اند و سرهای خود را برای بیت الله بافته اند؟ والله که در این امر با شما نخواهیم و با رسول الله ص عهد بستند و صلح کردند نه همراه رسول الله ص باشند و نه علیه ایشان باشند و هرکس به آنان پناه آورد، در امان است. (تاویلات اهل سنت)
منظور در این ایه طائفه اسلم است که قبل خروج رسول الله ص برای فتح مکه بین رسول الله ص و آنان عهدی بود که با هلال بن عویمر اسلمی، بسته بودند مبنی بر اینکه نه رسول الله ص را یاری کند و نه علیه رسول الله ص کمک کند و بر هرکسی که خود را به هلال برساند و پناه بیاورد پس برای این پناهنده نیز عهدی مثل عهد با هلال است. (نسفی)
و این اقوام، خُزَاعَةَ و بَنو مُدْلِج و بَنُو خُزَيْمَةَ و هِلَالَ بْنَ عُوَيْمِرٍ الْأَسْلَمِيَّ هستند که با رسول الله ص پیمان بستند که هرکس از مسلمانان پیش آنان برود در امان است و هرکس از آنان به پیش رسول الله ص بیاید نیز در امان است. (بحر العلوم)
در این آیه دلیل است بر اینکه اگر صلح به نفع مسلمانان باشد صلح با کفار جایز است. (بحر العلوم)
دلیل است بر اینکه وقتی بین مسلمانان و اهل حرب صلح و پیمانی بسته شد هرکس به آنان پیوست نیز در امان است و با آنان جنگ نمیکنیم. (تاویلات اهل سنت)
یعنی بکشیدشان مگر کسانیکه خود را به کسانی برسانند که بین شما و آنها عهدی است. (نسفی)
أَوْ جَاءُوكُمْ
عطف برصفت قوم است. یعنی مگر کسانیکه با شما عهد و پیمان دارند و یا کسانیکه از جنگ دوری میکنند نه به نفع شما و نه علیه شما هستند. (نسفی)
و یا عطف بر صله ی الذین است. یعنی مگر کسانیکه با کسانیکه عهدی دارید و یا با کسانیکه با شما جنگ ندارند، ارتباط دارند. (نسفی)
حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَن يُقَاتِلُوكُمْ أَوْ يُقَاتِلُوا قَوْمَهُمْ ۚ
سینه اشان تنگ شده است از اینکه با شما جنگ کنند و یا همراه شما با قوم خود جنگ کنند. (نسفی)
چون با شما عهد دارند از جنگ باشما، سینه اشان تنگ میآید و از اینکه با قوم خود جنگ کنند بخاطر خویشاوندی سینه اشان تنگ میآید. (بحر العلوم)
وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوكُمْ ۚ
اگر الله بخواهد آنان را بر شما مسلط میگرداند با تقویت قلب انان و رفع حصر قلبشان. (نسفی)
الله متعال منت خود بر مومنان را یادآور میشود در اینکه از آنان بلا را دفع میکند و آنان را از جنگ با شما منع میکند. (بحر العلوم)
فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ
اگر به شما تعرض نکردند. (نسفی)
وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ
گردن نهادند و تسلیم شدند. (نسفی)
یعنی اگر آنان بر صلحشان باشند، پس با آنان جنگ نکنید. (بحر العلوم)
فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا
رای برای قتال با آنان نگردانیده است. (نسفی)
یعنی دلیل و تسلطی برای جنگ با آنان برای شما نیست. (بحر العلوم)
سَتَجِدُونَ آخَرِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَأْمَنُوكُمْ وَيَأْمَنُوا قَوْمَهُمْ كُلَّ مَا رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ أُرْكِسُوا فِيهَا ۚ فَإِنْ لَمْ يَعْتَزِلُوكُمْ وَيُلْقُوا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوا أَيْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ ۚ وَأُولَٰئِكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطَانًا مُبِينًا ﴿91﴾
النِّسَآء
تفسیر

زود باشد که قومی را خواهید یافت که هدفشان این است که در بین شما و از شما در امان بمانند و همینطور در بین قوم خود نیز درامان بمانند، که این امر مستلزم این است که وقتی در بین مسلمانان هستند اظهار اسلام کنند و یا اظهار عهد و پیمان کنند و وقتی به قوم خود که با مسلمانان سرجنگ دارند از مسلمانان اظهار بیزاری کنند. و هر بار که به فتنه که همان شرک و جنگ با مسلمانان است، دعوت شوند، به بدترین وجه داخل میشوند در نتیجه اگر چنین قومی را دیدید حکم این است: اگر در جنگ شما مسلمانان با دیگران، به کنار نشدند و طلب صلح نکردندو از جنگ با شما دست نگه نداشتند پس هرجا دیدشان و بر انان تمکن یافتید، بگیریدشان و بکشیدشان و آن افراد با این صفات، کسانی هستند که برای شما علیه آنان دلیل آشکار قایم شده است که با آنان جنگ کنید. نکته: سخن بسیار دقیق و نکته سنجی پرمحتوایی است که در تفاسیر مطرح شده در اینکه در مورد دست نگهداشتن از جنگ با آنان منسوخ است و اختلاف سر این است که آیا جنگ نکردن جواز دارد یا خیر. نکته: در اینکه بر طبق تفاسیر اگر منظور عده ای هستند که دنبال مسخره کردن باشند، پس حکم با آنان جنگ خواهد بود و همینطور اگر به ریا باشد و اگر فرصت پیدا کنند، با شما خواهند جنگید نیز حکمش جنگ خواهد بود. اگر منظور افراد یا قوم یا کشوری باشد که با کسی سرجنگ ندارند و میخواهند در امان بمانند و علیه مسلمانان حرکتی انجام نمیدهند، حکم عدم جنگ باشد.

مستندات
سَتَجِدُونَ آخَرِينَ
اینان طایفه اسد و غطفان بوده اند که وقتی نزد رسول الله ص میآمدند میگفتند که به تو ایمان اورده ایم و وقتی به پیش قوم خود برمیگشتند میگفتند به عقرب و خنفساء ایمان آورده ایم. (بحر العلوم) عقرب یعنی کژدم و خنفساء که به آن خبزودک گفته میشود و گندبو است و گوزک نیز گفته میشود.
قتاده: منظور سراقه بن مالک جعشم است که وقتی نزد رسول الله ص آمد گفت که با تو هستم و وقتی به پیش قومش برگشت گفت که من با شما هستم. (سمعانی)
بعضی نیز آنان را بنی عبدالدار دانسته اند. (بیضاوی)
هدف این نبود که مسلمان شوند بلکه هدفشان مسخره کردن بوده است. (بحر العلوم)
مجاهد: عده ای از اهل مکه بوده اند که پیش رسول الله ص به ریا اعلام اسلام میکردند و وقتی به پیش قریش برمیگشتند به شرک بر میگشتند و هدفشان این بود که در مدینه و در مکه در امان باشند. (بحر العلوم)
منظور نعیم بن مسعود بود که سخن رسول الله ص به مشرکین و سخن آنان را به رسول الله ص میرساند. (ابن ابی حاتم)
يُرِيدُونَ أَن يَأْمَنُوكُمْ وَيَأْمَنُوا قَوْمَهُمْ
هدفشان این است که از شما در امان بمانند و در بین قوم خود نیز در امان بمانند. (سمعانی)
از قتاده: قومی در تهامه بودند که به رسول الله ص گفتند: یا رسول الله ص ما تو نیز جنگ نمیکنیم و با قوم خود نیز جنگ نمیکنیم و هدفشان این بود که رسول الله ص را و قوم خود را امان بدارند و الله متعال از این کار ابا کرده است. (ابن ابی حاتم)
كُلَّ مَا رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ أُرْكِسُوا فِيهَا ۚ
هر بار که به شرک دعوت میشدند به آن برمیگشتند و داخل میشدند. (بحر العلوم)
منظور از فتنه در اینجا شرک است. (احکام جصاص)
وقتی به کفر و جنگ با مسلمانان دعوت میشدند در آن داخل میشدند. (بیضاوی)
ارکسوا فیها نشانگر این مطلب است که انان اظهار اسلام میکردند وبعد به کفر برمیگشتند. (احکام جصاص)
الله متعال مومنان را امر کرد که اگر آنان صلح بخواهند و از ما کناره گیری کنند، از جنگ با آنان دست نگهداریم. (احکام جصاص)
از قتاده: هر وقت در معرض بلایی قرار میگرفتند در آن هلاک میشدند. (ابن ابی حاتم)
بر طبق روایت از ابن عباس این آیه با آیه ی سمحفَإِذَا ٱنسَلَخَ ٱلۡأَشۡهُرُ ٱلۡحُرُمُ فَٱقۡتُلُواْ ٱلۡمُشۡرِكِينَ حَيۡثُ وَجَدتُّمُوهُمۡ سجى [التوبة: 5] منسوخ شده است. (احکام جصاص)
عده ای از علما نیز گویند که این آیه منسوخ نیست و آن آیه که در مورد قتال امده نشان نمیدهد که در مورد کفاری باشد که از جنگ با ما دست نگهداشته باشند. (احکام جصاص)
در بین علما اختلافی نیست که ممنوع بودن قتال با این افراد، منسوخ است و اختلاف علما در این است که آیا ترک قتال آنان مجاز است یا خیر. (احکام جصاص)
فَإِن لَّمْ يَعْتَزِلُوكُمْ
اگر در جنگ از شما کناره گیری نکنند. (بحر العلوم)
وَيُلْقُوا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ
و به شما پیشنهاد صلح نکنند. (بحر العلوم)
گردن نهند و تسلیم شوند. (سمعانی)
با طرح صلح گردن ننهادند. (نسفی)
وَيَكُفُّوا أَيْدِيَهُمْ
از جنگ با شما دست نگه ندارند. (بحر العلوم)
فَخُذُوهُمْ
آنان را اسیر کنید. (بحر العلوم)
وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ ۚ
هرکجا یافتید و به آن دست پیدا کردید، بکشیدشان. (بحر العلوم)
وَأُولَٰئِكُمْ
و کسانیکه چنین صفاتی دارند را (بحر العلوم)
جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطَانًا مُّبِينًا
دلیل و حجت آشکار علیه آنان برای شما قرار دادیم یعنی حجتی آشکار در جهاد با آنان به شما داده ایم. (بحر العلوم)
برای شما حجتی واضح است در اسیر کردن و کشتن آنان چراکه دشمنی آنان آشکار گشته و کفر و غدر آنان واضح شده است. (بیضاوی)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود