0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
لَا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ ۚ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ﴿114﴾
النِّسَآء
تفسیر

خیری در بسیاری از مردم نیست و یا در نجوا و سری سخن گفتن بسیاری از آنها خیری نیست مگر اینکه مردمانی باشند که نجوای خود را بر امر به صدقه و خیرات کرده و به نیکی امر کرده باشند و بین مردم بر اساس شرع اصلاح کنند و کسیکه این امور را برای کسب رضایت الله متعال انجام دهد، زود باشد که به این شخص پاداشی بی نهایت بزرگ، خواهیم داد.

مستندات
لَّا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِّن نَّجْوَاهُمْ
و آن چیزی است که بین خودشان در گوشی سخن میگویند. (بحر العلوم)
یعنی در بیشتر سخنان خود چنین هستند منظور فرستادگان ثقیف و یا قوم طعمه هستند. (بحر العلوم)
در نجوایی که مردم بین خود دارند. (نسفی)
منظور از نجوی، قوم هستند و به معنی سخن سری بین خودشان را نیز گفته شده است. (تاویلات اهل سنت)
إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ
مگر نجوایی که از برای امر به صدقه باشد و یا امر به قرض باشد . (بحر العلوم)
گفته میشود منظور از معروف امر به معروف و نهی از منکر است. (بحر العلوم)
منظور از صدقه زکات و معروف صدقه ی نفل است. (نسفی)
معروف هر کار نیک است. (نسفی)
اگر منظور از نجوی قوم باشند معنی آیه میشود در بسیاری از مردم خیری نیست مگر اینکه به صدقه و معروف و اصلاح بین مردم امر کنند. (تاویلات اهل سنت)
أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ ۚ
آشتی دادن بین مردم. (بحر العلوم)
اصلاح بین مردم وقتی بین آنها سختی و دشمنی پیش بیاید بدون اینکه در اینکار خروج از حدود شرع نباشد. (ابوسعود)
وَمَن يَفْعَلْ ذَٰلِكَ
و کسی که این مذکورات را انجام دهد. (بحر العلوم)
ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ
برای طلب رضایت الله. (بحر العلوم)
فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا
یعنی در آخرت ثواب و پاداشی بزرگ خواهیم داد. (بحر العلوم)
وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَىٰ وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّىٰ وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ ۖ وَسَاءَتْ مَصِيرًا ﴿115﴾
النِّسَآء
تفسیر

و کسیکه با رسول الله ص مخالفت کند یعنی انکار کند و حکمش را قبول نکند بعد اینکه برای وی حق روشن گشت و هدایت آشکار گشت، و از راهی تبعیت کند که خلاف راه مومنان است، وی را به آنی میسپاریم که دوستش داشته است و در آخرت نیز به جهنم داخلش میکنیم و چه بعد جای برگشتی است این جهنم که وی انتخاب کرده است.

مستندات
وَمَن يُشَاقِقِ الرَّسُولَ
کسیکه با رسول الله ص مخالفت کند. (تاویلات اهل سنت)
بعد اینکه با دیدن معجزه و دلایل نبوت، حق برایش آشکار گشت. (ابوسعود)
گفته شده است: وقتی خیانت طعمه برای رسول الله ص آشکار شد خجالت کشید که در مدینه بماند و مرتد شده و به مکه رفت پس این آیه نازل شد. (تاویلات اهل سنت)
در توحید با رسول الله ص مخالفت کند بعد اینکه توحید برایش آشکار گشت. (بحر العلوم)
ضحاک: عده ای از قریش آمدند و مسلمان شدند و بعد به مکه برگشتند و مرتد شدند پس این آیه نازل شد. (بحر العلوم)
مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَىٰ
از ابن عباس: یعنی بعد اینکه کافر بود و اسلام برایش آشکار شد و مسلمان شد. (تاویلات اهل سنت)
وقتی امر طعمه مشخص شد و معلوم شد که وی دزدیده است، الله متعال آیه سرقت {وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُمَا جَزَاءً بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ} [المائدة: 38] را نازل کرد. به طعمه گفتند که رسول الله ص دستت را قطع خواهد کرد پس طعمه به مکه فرار کرد. (تاویلات اهل سنت)
در داستان طعمه و فرار وی به مکه امده است وقتی در مکه خواست دیواری را بشکافت و دزدی کند دیوار بر روی وی آوار شد و وی را در ان حالت یافتند و وی را از مکه اخراج کردند و به شام رفت و در آنجا از قافله ای دزدی کرد و وی را سنگ زدند و کشتند پس این آیه نازل شد. (بحر العلوم)
وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ
دینی غیر از دین مومنان را تبعیت کند. (تاویلات اهل سنت)
غیر از آنچه مومنان بر ان هستند از عمل و عقیده که همان دین قیم و راست باشد. (ابوسعود)
در این آیه دلیل بر حجیت اجماع و حرام بودن مخالفت با آن است. (ابوسعود)
نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّىٰ
در روز قیامت آنان را به بتان میسپاریم و بتان نفع و ضرری را مالک نیستند و آنان را از عذاب الهی نجات ندهند. (بحر العلوم)
کلبی: آنی را که در دنیا تولی کرده در آخرت نیز برای ولی قرار میدهیم. (بحر العلوم)
وی را وامیگذاریم با آنچه که وی خودش دوست گرفته است یعنی با شیطان وی را وامیگذاریم. (تاویلات اهل سنت)
وی را با دینی که غیر از دین مومنان اختیار کرده وامیگذاریم. (تاویلات اهل سنت)
یعنی وقتی خودش شیطان را دوست گرفت الله متعال نیز شیطان را ولیش گرداند. (تاویلات اهل سنت)
یعنی ما خذلانش میکنیم در آنچه وی اختیار کرده است و ما خودمان جزایش را خواهیم داد. (تاویلات اهل سنت)
وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ ۖ
و در آخرت به جهنم داخلش میکنیم. (تاویلات اهل سنت)
وَسَاءَتْ مَصِيرًا
چه بد جای برگشتی است که وی به آن برگشته است. (تاویلات اهل سنت)
إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ ۚ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا ﴿116﴾
النِّسَآء
تفسیر

قطعا الله متعال کسی را که به وی تعالی شرک ورزیده است نمیبخشد و نمیآمرزد و مرتکبان گناهی غیر از شرک را اگر که بخواهد میبخشد. و کسیکه احدی را برای الله متعال شریک سازد، پس وی از راه درست خیلی دور افتاده است و گم شدنی خیلی دور رفته است.

مستندات
إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ
از ضحاک: شیخی از بادیه نشینان نزد رسول الله ص آمد و اظهار کرد: یا رسول الله ص من کهنسالی هستم فرو رفته در گناه و اشتباهات، لیکن به الله متعال از وقتی وی را شناخته ام و ایمان آورده ام، به وی تعالی شرک نورزیده ام و غیر وی ولی برای خود نگرفته ام و در گناه نیافتاده ام که در آن بر الله متعال جرات کرده باشم و بر وی کبر ورزیده باشم و من پشیمانم و آمرزش طلب، با این احوال حال من نزد الله متعال چگونه خواهد بود؟پس این آیه نازل شد. (بحر العلوم)
گفته میشود در حق وحشی قاتل حمزه رض نازل شده است. (بحر العلوم)
شرک در اعتقاد است و آن اینگونه است که غیر وی تعالی را در الوهیت و ربوبیت، شریک دانسته شود و همینطور شرک در عبادت است و شرک در عبادت و ربوبیت و الوهیت را یکی دانسته است. (تاویلات اهل سنت)
عفو نمیکند و نمیپوشاند کسی را که احدی از مصنوعات الله تعالی را با وی تعالی در استحقاق عبادت شریک بداند. (فواتح الالهیه)
وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَاءُ ۚ
در آیه دلیل بر این استکه با ارتکاب انواع گناهان، کسی مشرک نمیگردد چراکه با توبه شرک نیز بخشیده میشود. (تاویلات اهل سنت)
یعنی طعمه اگر مشرک نمیشد در انچه که از گناهان انجام داده بود در مشیئت الهی میبود و امرش برای الله میبود که ببخشد یا عذاب دهد و همینطور هرکسی که مرتکب گناهی میشود نیز چنین است مگر اینکه جرمش شرک باشد که وی از کسانی است که اگر بر شرک بمیرد، حتما به جهنم خواهد رفت. (طبری)
وَمَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا
کسیکه غیر از الله را عبادت کند، پس وی از هدایت گمراه شده است گمراهی دور از حق. (بحر العلوم)
چراکه شرک بزرگترین گمراهی هاست و دورترین از راه درست و راستی است. (بیضاوی)
إِنْ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا إِنَاثًا وَإِنْ يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطَانًا مَرِيدًا ﴿117﴾
النِّسَآء
تفسیر

و آن بت پرستان چیزی که غیر از الله متعال باشد را عبادت نمیکنند مگر بتانی را که در زعم خودشان دختر هستند و همینطور فرشتگان را که به گمان خود دختر الله میدانند عبادت میکنند و این عبادت بتان چیزی نیست جز عبادت شیطان و پیروی از شیطان. نکته: عرب از آنجا که پسر را بر دختر ترجیح میدادند و فکر میکردند که جنس نر بر مونث برتری دارد و از طرف دیگر با اهل اسلام مجادله میکردند پس الله متعال بیان کرد که شما که چنین تفکری دارید آنچه که غیر از الله متعال است را دختر و زن میدانید پس شما عبادت کننده ی زن هستید. نکته: شیطان در میان تمامی اقوام منفور و دشمن حساب میشود و این عرب نیز فکر میکردند که از شیطان دوری میکنند و الله متعال در اینجا بیان داشت که شما با عبادت بتان در اصل دارید شیطان را عبادت میکنید و آنچه را که نفرت دارید، مورد عبادت و اطاعت قرار میدهید.

مستندات
إِن يَدْعُونَ مِن دُونِهِ إِلَّا إِنَاثًا
غیر از الله متعال عبادت نمیکنند مگر بتانی مرده را عبادت میکنند. این قول ابن عباس است. (بحر العلوم)
ایلی از عرب نبود مگر اینکه بتی داشت که آن را اناث بنی فلان میگفتند. (نسفی)
گفته شده: آنان بتان را دختران الله میگفتند. (نسفی)
از حسن: اِناث، شیی مرده ای که روحی در آن نیست. (بحر العلوم)
سدی: آنان را یعنی بتان را به اسم زنان نامیدند از لات و عُزّی و مناة. (بحر العلوم)
گفته اند که منظور فرشتگان هستند چراکه آنان فرشتگان را دختران الله متعال میدانستند. (بیضاوی)
گفته اند: از آنجا که بت پرستان بتان خود را با انواع زیور آلات مثل زنان میآراستند. (ابوسعود)
از آنجا که نامهای آن بتان نام زنان بود، اناث گفته شد. (ابوسعود)
گفته شده است که اناث از وثن یعنی بت است و در قرائت حضرت عائشه اوثانا آمده است یعنی آنان چیزی غیر از الله را عبادت نمیکنند مگر بتان را. (تاویلات اهل سنت)
از ابی بن کعب: همراه هر بتی جنی بوده است. (الدر المنثور)
وَإِن يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطَانًا مَّرِيدًا
و آنان عبادت نمیکنند مگر شیطانی متکبر و از حد گذرنده را. (بحر العلوم)
اینگونه بوده است که شیطان داخل بتان شده و با آنان صحبت میکرد. (بحر العلوم)
چراکه این شیطان بود که آنان را بر عبادت بتان تشویق میکرد و آنان اطاعت کردند و این اطاعت آنان از شیطان همان عبادت وی بود. (نسفی)
یعنی شیطان به آنان عبادت بتان را تزیین میکرد. (بحر العلوم)
مارد و مَرید: خودش فاسد است و فساد کننده نیز هست. (بحر العلوم)
مارد کسیکه علاقه ای به خیر ندارد. (بیضاوی)
لَعَنَهُ اللَّهُ ۘ وَقَالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيبًا مَفْرُوضًا ﴿118﴾
النِّسَآء
تفسیر

شیطان مورد لعنت الله متعال است و این شیطان گفت: قطعا من از بندگانت کسانی را که تبعیت از من خواهند کرد و سهمشان مشخص شده است، را خواهم گرفت.

مستندات
لَّعَنَهُ اللَّهُ ۘ
لعنت یعنی دور شدن از رحمت الهی برای همین ملعون نامیده شد چراکه از رحمت الهی دور شده است و طرد شده است. (تاویلات اهل سنت)
لعنت در عرف دورکردن همراه و بغض و دشمنی است. (قرطبی)
صفت شیطان است. (ابوسعود)
وَقَالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيبًا مَّفْرُوضًا
در اینجا عده ای را با خودش همراه کردن را به قطعیت گفت و در آیه ی {وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقًا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ} [سبأ: 20] گمان است و در حقیقت نیز چنین گمان داشته است و بعدا محقق شده است. (تاویلات اهل سنت)
یعنی از آنان سهم خودم را خواهم گرفت با اغوای آنها و گمراهشان خواهم کرد و آن کفار و گناهکاران هستند. (قرطبی)
نصیب مفروض یعنی سهمی معلوم. (تاویلات اهل سنت)
اینکه چه کسی از وی اطاعت خواهد کرد و چه کسی نخواهد کرد مشخص شده است. (تاویلات اهل سنت)
در خبر آمده است: از هر صد نفر یک نفر برای الله متعال و باقی آن برای شیطان است. (قرطبی)
در مورد نصیب گفته شده است که اطاعت مردم از شیطان در اموری است که از جمله ی آنها این است که برای کودک متولد شده میخی کوبیده میشود و در روز هفتم کودک را دور میدهند و میگفتند: اینکار برای این است که عُمّار ؛ساکنان در خانه ها از جن؛ وی را بشناسند. (قرطبی)
الله متعال دلیل اقامه کرد بر اینکه شرک غایتش و انتهایش گمراهی است چراکه آنچه عبادت میکنند منفعل است و کار اختیاری انجام نمیدهد و این با الوهیت منافات دارد چراکه اله باید فاعل باشد نه منفعل و بعد بیان داشت که این عمل عبادت شیطان است و این بدترین گمراهی هاست. به سه دلیل:
اولا از حد گذرنده و مارد است و در گمراهی فرورفته است و هیچ علاقه ای به خیر و هدایت ندارد پس اطاعت وی گمراهی دور از هدایت است.
ثانیا وی ملعون است پس کسی که از وی اطاعت کند برای اطاعت کننده اش چیزی غیر از گمراهی و لعنت نمیآورد.
ثالثا وی در غایت دشمنی با انسان است و سعی در هلاک آنان دارد پس دوستی با وی نهایت گمراهی است عبادتش دیگر غیر قابل توجیه. (بیضاوی)
وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الْأَنْعَامِ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ ۚ وَمَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُبِينًا ﴿119﴾
النِّسَآء
تفسیر

و قسم که آنان را به گمراهی میکشانم با وسوسه ی خود و تمام تلاش خودم را بکار میگیرم تا گمراه شوند و به آنان امید واهی میدهم و اطمینان میدهم که بهشت و جهنمی درکار نیست و هرچه هست همین دنیا است و اگر هم که بخواهد توبه کند گویم که وقت زیاد است و قسم که به آنان امر خواهم کرد تا برای خود دینی من درآوری درست کنند و حیوانات را برای نشان کردن به عبادتی من درآوردی، گوش آنان را بکنند و بکشافند و استفاده نکنند و قسم که به آنان فرمان میدهم تا خلقتی که الله متعال برای هر مخلوقی معین کرده است را تغییر دهند و کاری میکنم که دین و آنچه با فطرت همخوانی دارد را تغییر دهند و کسیکه شیطان را برای خود ولی بگیرد بجای اینکه الله را ولی خود بگیرد پس وی زیان دیده است زیانی آشکار که بر کسی پوشیده نیست. نکته: در مورد تغییر خلق الله انواع اقوال روایت شد و آنچه مسلم است در این زمان عده ای کاری انجام میدهند که بار هر تفسیری مشمول تغییر مورد نظر در این آیه میگردد مثل تغییر جنسیت که قطعا جزو تغییر خلق الله است و تغییر دین الله و تغییر شرع است چراکه همانطور که در روایات ذکر شد، وقتی الله موجودی را برای کاری خلق میکند و احکام بخصوص خود را دارد این عمل تغییر جنسیت انجام دهنده، آن را تغییر داده است و همینطور آن عده ای که خود را به حیوانات شبیه میکنند از قبیل تیز کردن گوش و تغییر ابرو که خود اعتراف دارند که این ابروی شیطانی است و یا امثال آنها که از صفت انسان بودن خود را خارج میکنند و یا این افرادی که خالکوبی را به حدی رسانده اند که انسان عاقل وقتی آنها را میبیند، حالت تهوع به خود میگیرد و منزجر میشود. الله متعال را از گمراهی های شیطان در امان بدارد.

مستندات
وَلَأُضِلَّنَّهُمْ
الله متعال از شیطان و کارهایش خبر میدهد تا از آن بر حذر باشیم. (تاویلات اهل سنت)
از هدایت و حق گمراهشان خواهم کرد. (بحر العلوم)
با فراخواندن به گمراهی و با تزیین آن و با وسوسه کردن چراکه اگر اجرای گمراه کردن به شیطان بود همه را گمراه میکرد. (نسفی)
وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ
به آنان امید طول بقای در دنیا و رسیدن به نعمتها و لذتهای آن را میدهد تا به سوی ان میل کرده و حریص شوند و دنیا بر آخرت ترجیح دهند و گوش حیوانات را بشکافند و بر خود و بر مردم حرام گردانند و این همان بحیره است که عرب بر خود و دیگران خوردن ان را حرام میگرداندند. (احکام جصاص)
به باطل خبر میدهم که بهشت و جهنمی و زنده شدن بعد مرگ نیست. (بحر العلوم)
یعنی به زندگی طولانی داشتن و خیر و توبه و آمرزش همراه با اصرار بر گناه. (اعراب القرآن نحاس)
وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الْأَنْعَامِ
تبتیک یعنی تقطیع و در اینجا منظور شکافتن گوش حیوان است بعنوان نشانی برای بحیره و ای روایت از قتاده و عکرمه و سدی است. (احکام جصاص)
در جاهلیت اینگونه بودند که وقتی شتری پنج بار میزایید و آن نرینه بود استفاده از ان را بر خود حرام میکردند. (نسفی)
وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ ۚ
سه وجه در معنی این آیه گفته اند:
الف: از ابن عباس رواية إبراهيم ومجاهدو الحسن وَالضَّحَّاكِ وَالسُّدِّيِّ: دین الله را با تحریم حلال و حلال دانستن حرام، تغییر میدهند.
ب: از أَنَسٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ رِوَايَت شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ وَعِكْرِمَةَ وَأَبِي صَالِحٍ: منظور اخته کردن است.
ج: از عَبْدِ اللَّهِ وَالْحَسَنِ: منظور خالکوبی است. (احکام جصاص)
به مجاهد گفتند که عکرمه آن را اخته کردن میداند و مجاهد گفت وی را چه شده است که این را میگوید در حالیکه میداند اخته کردن نیست و این را به عکرمه خبر دادند و وی گفت: آن فطرت الله است. (بحر العلوم)
زجاج: الله متعال چهارپایان را خلق کرد تا سوارش شوند ولی انها آن را بر خود حرام کردند و خورشید و ماه و سنگ را خلق کرد و مسخر مردم ساخت ولی آنها آن را اله گرفته و عبادت کردند پس خلق الله را تغییر دادند. (بحر العلوم)
گفته شده: منظور از تغییر خلق الله، اکتفای مردان به مردان و زنان به زنان است. (درج الدرر) یعنی در اعمال جنسی.
با کور کردن حامی و از سوار شدن بر ان آزادش میکردند و یا اخته کردن است که این اخصاء برای حیوانات جایز است و برای انسان ممنوع است. (نسفی)
حامی شتری که از وی ده بچه گرفته باشند بعد این زایمان این عمل را با آن انجام میدادند. (دهخدا از ترجمان القرآن جرجانی)
و یا با نفی نسبها و الحاق کسی به خود و نسبت فرزندی دادن به خود و تغییر سفیدی موی با رنگ سیاه و یا با شبیه شدن مرد به زن و زن به مرد و یا تبدیل فطرت الله که همان دین اسلام است. (نسفی)
از راه و نهجی که الله قرار داده است تغییر میدهند تغییر صورت یا صفت باشد. (ابوسعود)
گفته شده است: آن اشیایی است که از ان نهی وارد شده است که در مورد بدن خود انجام دهیم یعنی خالکوبی و کندن موی صورت و بین دندانها را باز کردن یا نزدیک کردن و موی انسانی دیگر را به موی خود وصل کردن است. امکان ندارد که در ان روز به ذهن شیطان این امور خطور کرده باشد چراکه این را در روزی گفت که از الله متعال تا روز قیامت فرصت خواست و این بعید است والله اعلم. (تاویلات اهل سنت)
وَمَن يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا
و کسیکه شیطان را عبادت کند و از وی اطاعت کند. (بحر العلوم)
فراخوان شیطان را اجابت میکند. (نسفی)
دوستی دو نوع است یکی اینکه واقعا دوست خود میگیری و دیگری این است که قصد دوست گرفتن نداری ولی کاری انجام میدهی که نفعش به طرف میرسد و این بدون قصد دوست و ولی وی شده است. (راغب)
مِّن دُونِ اللَّهِ
یعنی امر الله را و اطاعت از وی را ترک کرده. (بحر العلوم)
فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِينًا
وی از حق گمراه شده است گمراهی آشکار. (بحر العلوم)
زیانی آشکار در دنیا و آخرت کسب کرده است. (نسفی)
چراکه سرمایه اش را ضایع کرده است و بجای مکانش از بهشت، جهنم و آتش را گرفته است. (ابوسعود)
در دنیا به رفتن منافع اموال خود با نثار آن به بتان و در اخرت نیز به مورد عذاب واقع شدن. (تاویلات اهل سنت)
يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيهِمْ ۖ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا ﴿120﴾
النِّسَآء
تفسیر

شیطان به پیروان خود وعده ی دروغین میدهد و از انجام کار خیر میترساند و آنان را به آرزوهای دور و دراز دچار میکند و شیطان به دوستان خود وعده ای نمیدهد مگر وعده ی غرور میدهد. نکته: کار شیطان فقط حرف زدن و توجیه و وسوسه است و وعده های پوچ و بی عاقبت است که نه با عقل جور درمیآید و نه اخلاق انسانی و نه با دین. نکته: نمیتوان با گفتن اینکه به عقل من این درست است و یا به ذهن من چنین خطور کرد و یا من چنین خواب دیدم و یا به من چنین الهام شد، راه درست را دانست چراکه این کار شیطان است که وسوسه میکند و خواطر فاسد به ذهن انسان میدهد پس میزانی برای شناخت درست از نادرست لازم است و آن شرع است نه چیز دیگر.

مستندات
يَعِدُهُمْ
یعنی شیطان به آنان وعده میدهد و از فقر میترساند تا آنان صله ی رحم بجای نیاورند و در راه خیر خرج نکنند. (بحر العلوم)
آنان را وسوسه میکند که بهشت و جهنمی نیست و حساب و کتاب و زنده شدنی نیست. (نسفی)
وعده ای میدهد که به آن عمل نمیکند. (بیضاوی)
وَيُمَنِّيهِمْ ۖ
به باطل به آنان خبر میدهد که در این کار خیر برای انان ثوابی نیست. (بحر العلوم)
به انان امیدی میدهد که به آن نخواهند رسید. (نسفی)
وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا
وعده ی شیطان برای آنان چیزی نیست جز باطل. (بحر العلوم)
غرور یعنی نشان دادن چیزی که خلاف چیزی است که در ظاهر نشان میدهد. (نسفی)
غرور یعنی اینکه آنچه به ضرر شخص است را به نفع وی نشان بدهی. (بیضاوی)
این وعده از طریق خواطر فاسد رخ میدهد و یا بوسیله ی دوستانش القا میشود. (بیضاوی)
أُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَلَا يَجِدُونَ عَنْهَا مَحِيصًا ﴿121﴾
النِّسَآء
تفسیر

آن افرادی که صفات آنان در آیات قبلی بیان شد که دانسته یا نادانسته از شیطان پیروی میکنند و از وسوسه های وی دچار گمراهی میشوند، در آخرت جایشان جهنم است و هیچ راه فراری و مکانی برای فرار و پناهگاهی که آنان را از آتش جهنم نجات دهد، پیدا نمیکنند.

مستندات
أُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ
یعنی کسانی که از شیطان اطاعت میکنند مکان بازگشت آنان، جهنم است. (بحر العلوم)
وَلَا يَجِدُونَ عَنْهَا مَحِيصًا
جای پناهی و جای فراری از ان نمییابند. (تاویلات اهل سنت)
یعنی آن افراد در دام شیطان گرفتار شده اند همانطور که در دنیا در موالات و دوستی با شیطان تفکر نکردند، در اینکه چگونه در اخرت از مصاحبت با وی فرار کنند نیز تفکر نکردند. (راغب)
و از آن جهنم جای فراری پیدا نمیکنند. (بحر العلوم)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود