0%
بازگشت
↻بچرخانید
بسم الله الرحمن الرحیم
وَإِنِ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا أَنْ يُصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۚ وَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗ وَأُحْضِرَتِ الْأَنْفُسُ الشُّحَّ ۚ وَإِنْ تُحْسِنُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا ﴿128﴾
النِّسَآء
تفسیر

و اگر زنی؛ یعنی هر زنی در مورد زن خاصی نیست؛ از شوهرش احساس ناسازگاری کند و یا روی گردانی وی را مشاهده کند، پس بر هیچ یک از زن و شوهر گناهی نیست در اینکه صلحی کنند، و صلح امر خوبی است و ، بخل ورزیدن و گذشت نکردن از حق خود، برای نفس انسان حاضر شده است یعنی هیچگاه غایب نمیشود پس این را مد نظر داشته باشید که همه دوست ندارند از حق خودشان بگذرند و از طرف دیگر صلح نیز خوب است، اگر شما مردان احسان کنید و با وجود اینکه از بعضی چیزهای زنتان خوشتان نمیآید با وی باشید و حسن معاشرت داشته باشید، از الله پروا داشته باشید که یک وقت ظالم نباشید و از این پروا داشته باشید که از زن رویگردانی کنید و یا از ناسازگاری پروا کنید پس بدانید که قطعا و حتما الله متعال به آنچه انجام میدهید آگاه است و پاداش آن را خواهد داد. نکته: آنچه از آگاه بودن الله متعال و یا احاطه ی وی تعالی در آخر بیان احکام بین مردم، ذکر میشود برای این است که مسلمان در دعوا و یا هرچیز دیگر فقط رفتار طرف مقابل را مد نظر نگیرد و بر ان اساس تصمیم نگیرد بلکه یادش باشد که الله متعال کنار آنهاست و مواظب باشد و همینطور از گذشت نیز بخاطر رفتار بد طرف چشمپوشی نکند بلکه الله را مد نظر بگیرد چراکه اکثرا مشاهده میشود وقتی دعوایی صورت میگرد طرفین بر اساس رفتار طرف مقابل اقدام میکنند و این باعث بد شدن صلح و اصلاح بین آنها میگردد. پس آنچه قرآن از ما میخواهد این است که الله متعال را در زندگی خود جا بدهیم و بدانیم که هست و بر آن اساس رفتار خود را اصلاح کنید.

مستندات
وَإِنِ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِن بَعْلِهَا
با توجه به نشانه ها انتظار ناسازگاری وی را داشته باشد به اینکه خودش را از زنش منع کند و نفقه ندهد و یا به اسباب و عللی آزار برساند. (نسفی)
وقتی رسول الله ص خواست که سوده رض را طلاق دهد، وی قسمت خودش را به حضرت عائشه بخشید به این شرط که طلاقش ندهد. پس این آیه نازل شد. و یا اینکه عام در همه ی زنانی است که از ناسازگاری شوهرشان ترس دارند. (عز بن عبدالسلام)
در مورد رافع به خدیج نازل شده است که زنی جوانتر از همسرش خوله دختر محمد بن مسلمه، عقد کرد. (بحر العلوم)
کلبی: در شان دختر محمد بن مسلمه نازل شده است که وی را اسعد بن زید عقد کرد و ازدواج کرد در حالیکه جوان بود و وقتی پیر شد پیری بر وی چیره شد، زنی جوان دیگر را نکاح کرد و آن زن جوان را بر وی ترجیح میداد و دختر محمد بن مسلمه پیش رسول الله ص آمد و شکایت کرد و این آیه نازل شد. (بحر العلوم)
نُشُوزًا
همخوابی با وی را ترک کند. (بحر العلوم)
أَوْ إِعْرَاضًا
یا رویگردانی از خودش مشاهده کند به اینکه همصحبتی با وی را کم کند و الفتش کم شود بخاطر بزرگی سنش و یا زشت بودنش و بخاطر بد خلق بودنش و اینکه چشمش دنبال دیگری باشد و یا چیزی دیگر. (نسفی)
فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا أَن يُصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۚ
بر زن و شوهر گناهی نیست در اینکه ... (بحر العلوم)
در اینکه با هم صلح کنند با بخشیدن بخشی از مهر و یا تمامش و یا با بخشیدن نفقه اش و در قسمت با دیگر هووها، از حق خودش بگذرد. (نسفی)
وَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗ
و صلح از ناسازگاری و از جدا شدن و از دعوا در هرچیزی بهتر است. (نسفی)
صلح خیری از خیرها است همانطور که خصومت شری از شرها است. (نسفی)
وَأُحْضِرَتِ الْأَنفُسُ الشُّحَّ ۚ
و بخل ورزیدن برای نفس همیشه حاضر است و از وی غایب نمیشود. (نسفی)
اولی تشویق به صلح است و دومی بیان عذر در بخل ورزیدن است. (بیضاوی)
وَإِن تُحْسِنُوا
اگر شما مردان با بودن با زنان با وجود کراهت آنها، به آنها احسان کنید و حق مصاحبت را رعایت کنید و بر ان شکیبا باشید. (نسفی)
وَتَتَّقُوا
از نشوز و اعراض و آنچه باعث آزار و دعوی میشود، پروا کنید. (نسفی)
فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
پس الله متعال به آنچه از احسان و تقوی و پروا انجام میدهید، خبیر است پس شما را پاداش و ثواب خواهد داد. (نسفی)
عمر خارجی از زشتترین مردم بود و زنش از زیباترین آنها و زنش به شوهر نگاه کرد و گفت: الحمدلله که هر دو اهل بهشت هستیم. عمر خارجی گفت: چطور؟ زنش گفت: الله چون منی را به تو روزی داده و تو شکرش را بجای اوردی و به من چون تویی را داد و من بر ان شکیبایی کردم و بهشت موعود برای شاکران و صابران است. (نسفی)
وَلَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّسَاءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ ۖ فَلَا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۚ وَإِنْ تُصْلِحُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا ﴿129﴾
النِّسَآء
تفسیر

شما نمیتوانید بین زنان خود عدالت حقیقی باطنی و ظاهری را رعایت کنید هرچند که منتهای تلاش خود را بکار بگیرید، و بر قراری عدالت حریص باشید. پس از بعضی از زنان خود میل نکنید و به طرفی دیگر کج نشوید، طوریکه بعضی از آنها را همانند زنی که نه بیوه است و نه از شوهر میتواند نفع ببرد، بماند. و اگر آنچه در گذشته از بی عدالتی نشان داده اید را اصلاح کنید و جبران کنید و در آینده نیز از ظلم و بی عدالتی پروا کنید، در اینصورت قطعا الله متعال آمرزنده و مهربان است. نکته: وقتی مردی چند همسر اختیار میکند باید برای برقراری عدالت کوشش کند و واجب است که در تقسیمات ظاهری مساوات را رعایت کند. نکته: محبت قلبی و اینکه قضای شهوت از یکی از آنها دست فرد نیست ولی باز باید تلاش کند که در هرچه هست عدالت برقرار کند وقتی عاجز شد ان وقت الله متعال آمرزنده و مهربان است.

مستندات
وَلَن تَسْتَطِيعُوا أَن تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّسَاءِ
شما نمیتوانید بین زنان خود عدالت و مساواتی برقرار کنید طوریکه هیچ میلی به یکی از آنها نباشد. (نسفی)
تمام عدل این است که در قسمت و نفقه و تعهد و نظر و رویکرد و در شوخی منشی و غیر آن مساوات را رعایت کنی. (نسفی)
گفته اند: در محبت نمیتوانید عدالت برقرار کنید. (نسفی)
از ابن عباس و قتاده و حسن و ابی عبیده: یعنی در محبت و میل طبع. (احکام جصاص)
رسول الله ص بین زنان خو در قسمت به عدالت رفتار میکرد و بعد میفرمود: یا الله این قسمت من در آنچه که توانایی من است پس در آنچه که ملک توست ودر دست من نیست مرا مواخذه نکن یعنی در محبت چراکه حضرت عائشه برای ایشان دوست داشته شده تر بود. (نسفی)
یعنی در محبت و در آمیزش و در سهم قلب، نمیتوانید عدالت اجرا کنید. یعنی الله متعال بشر را حال بشر را توصیف کرد و بیان کرد که میل قلبشان را برای بعضی از بعض دیگر نمیتوانند کنترل کنند. (قرطبی)
وَلَوْ حَرَصْتُمْ ۖ
هرچند تلاش مضاعف کنید تا آن را رعایت کنید. (نسفی)
هرچند خود را برای اینکار به زحمت بیاندازید. (بحر العلوم)
فَلَا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ
پس میل به ظلم نکنید از آنکه رغبتی به آن ندارید طوریکه قسمت وی را بدون رضایت وی دریغ ورزید. (نسفی)
یعنی با اظهار بالفعل آنچه از میل به یکی هست طوریکه از یکی منصرف شوی. (احکام جصاص)
یعنی اجتناب از میل تا حد میسر بودن انجام دهید و کمکاری نکنید هرچند که از رعایت کل عدالت تفریط داشته باشید. (نسفی)
طوری رفتار کنید که به آنکه دوستش داری قسمت و نفقه بدهی و دیگری را بدون قسم و نفقه وابگذاری. (تاویلات اهل سنت)
تماما میل نکنید به ترک آنچه میتوانید و جور بر آنکه به وی رغبت ندارید چراکه آنچه همه اش را نمیشود رسید، کلش را ترک گفته نشود. (بیضاوی)
مجاهد: به عمد به یکی از آنها اسائة و بدرفتاری نکنید بلکه در قسمت و نفقه مساوات را رعایت کنید چراکه این یکی از اموری است که در توان بشر است. (قرطبی)
یعنی به قدر وسع خود عدالت را رعایت کنید چراکه عجز شما از حقیقت عدل وقتی تصحیح میشود یعنی تایید میشود که از تکلیف معاف شود، که آنچه در وسع خود داری را انجام دهی نه اینکه آنچه میتوانی را نیز دریغ بورزی. (ابوسعود)
فَتَذَرُوهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۚ
طوریکه نه نفقه میدهد و نه طلاقش میدهد تا با کسی دیگر ازدواج کند. (تاویلات اهل سنت)
معلقه زنی که شوهر ندارد و مطلقه نیز نیست. (نسفی)
از رسول الله ص: هرکس دو زن داشته باشد و به یکی از آنها میل کند در روز قیامت میآید در حالیکه به یک سمت مایل و کج شده است. (بیضاوی)
در قرائت ابی بن کعب: کالمسجونة یعنی مثل زندانی بماند. (قرطبی)
در قرائت ابن مسعود: کانها معلقة یعنی گویا که وی معلقه است. (قرطبی)
به مانند زنیکه نه بیوه و نه شوهردار است. (احکام جصاص)
وَإِن تُصْلِحُوا
اگر بین زنان اصلاح داشته باشید (نسفی)
و اگر آنچه را که از امر انها فاسد میکردید را اصلاح کنید. (بیضاوی)
اگر با رعایت مساوات بین آنها را اصلاح کنید. (بحر العلوم)
وَتَتَّقُوا
و از جور پروا کنید. (نسفی)
و از آنچه در آینده بخواهد رخ دهد پروا کنید. (بیضاوی)
از جور و میل، پروا کنید(بحر العلوم)
فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَّحِيمًا
پس در اینصورت الله متعال میل قلبتان را میآمرزد و به شما رحم میکند و عذاب نمیدهد. (نسفی)
چراکه به شما صلح را رخصت داده است. (بحر العلوم)
وَإِنْ يَتَفَرَّقَا يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا مِنْ سَعَتِهِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ وَاسِعًا حَكِيمًا ﴿130﴾
النِّسَآء
تفسیر

اگر زوجین در رعایت عدالت و صلح به نتیجه نرسیدند و جدا شدند، هر دو بدانند که الله متعال هر دو را از یکدیگر بی نیاز خواهد ساخت و این را الله متعال با گشایش دستی که دارد انجام میدهد و الله متعال دست گشاده و فراخ کننده است و حکیم است که بر اساس حکمت در موقعیتی حکمی مناسب آن موقعیت دارد. نکته: درست است که جدا شدن و طلاق ابغض حلال و بدترین مباحات است ولی گاهی این جدایی باعث گشایش است. نکته: مرد اول باید تلاش کند که عدالت برقرار کند و مساوات را رعایت کند و وقتی دید که این چند همسر را داشتن باعث زیاد شدن گناه و نفرت میشود، حکم این است که جدا شود و بداند که الله متعال آن تعلق خاطری که پیدا کرده بود را نیز جبران خواهد کرد و زن را نیز از این شوهر بی نیاز خواهد کرد.

مستندات
وَإِن يَتَفَرَّقَا
و اگر هریک از زن و شوهر از هم جدا شوند و یعنی نتوانند بر چیزی از صلح و مانند آن اتفاق کنند. (ابوسعود)
اگر زوجین جدا شوند بخاطر اینکه شوهر نتوانست عدالت را برقرار کند. (تاویلات اهل سنت)
در این آیه دلیل است بر اینکه نفقه در عدت بر گردن زوج است چراکه گفته است که بعد تفرق است که الله بی نیاز میگرداند و این تفرق بعد انقضای عدت است و معلوم است که زن از غنای شوهر استفاده میکرده است. (تاویلات اهل سنت)
از جعفر بن محمد: فردی از فقر شکایت کرد و جعفر گفت: ازدواج کن و بعد اینکه ازدواج کرد باز گفت که فقر نرفت و جعفر محمد گفت: طلاقش بده و وقتی از وی پرسیدند چرا این را گفتی. گفت: اول فکر کردم که این شخص از زمره ی این آیه باشد: إِنْ يَكُونُوا فُقَراءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ [النور: 32] و وقتی دیدم از اینها نیست گفتم شاید از این آیه باشد: (وَإِن يَتَفَرَّقَا يُغْنِ الله كلاًّ من سعته). (بحر العلوم)
يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا
یعنی هریک از آنها را بی نیاز از دیگری میگرداند و مشکلاتش را حل میکند. (ابوسعود)
یادآوری این مطلب است که در وقت زوجیت نیز این الله متعال است که رزق و روزی میدهد و همان الله در وقت جدا شدن نیز آنها را بی نیاز خواهد کرد. (تاویلات اهل سنت)
مِّن سَعَتِهِ ۚ
از غنا و قدرتش خواهد داد. (ابوسعود)
قتاده: یعنی با طلاق. (بحر العلوم)
وَكَانَ اللَّهُ وَاسِعًا حَكِيمًا
مقتدر و استوارکننده است. (ابوسعود)
واسع است که بر هریک از انها گشایش میدهد و حکیم که که بر شوهر حکم کرده است که به نیکی نگهدارد و یا با خوشی طلاق دهد. (تاویلات اهل سنت)
حکیم است که حکم کرد که از هم جدا شوند. (تاویلات اهل سنت)
وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَإِيَّاكُمْ أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ ۚ وَإِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ غَنِيًّا حَمِيدًا ﴿131﴾
النِّسَآء
تفسیر

و برای الله متعال است آنچه در آسمانها و زمین است، و همانا ما امر کردیم و دستور دادیم افرادی را که قبل شما بوده اند و به آنها کتاب داده شده بود از قبیل اهل تورات و انجیل و همینطور به شما نیز توصیه و دستور دادیم که از الله در اجرای اوامر وی و در دوری از نهی های ، پروا داشته باشید، و اگر شما و آنها کفر ورزند یادتان باشد که الله متعال همانی است که آنچه در آسمانها و زمین است، برای وی تعالی میباشد، و بدانید که الله متعال بی نیاز است و ذاتا مورد حمد و ستایش است چراکه مالک همه چیز است و همه چیز برای وی است و همه چیز به وی نیازمند است.

مستندات
وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ
آنچه در آسمانها و زمین است برای الله متعال، مخلوق و مملوک هستند. (نسفی)
از موجودات هرچه که هست و روزی آنها و غیر این امور آنها، برای الله متعال است. (ابوسعود)
از جهت بیان قدرت و کمال وسعتش آورده است. (ابوسعود)
وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ
شامل تمامی کتب آسمانی میشود. (نسفی)
یعنی کسانیکه قبل شما بوده اند از اهل تورات و انجیل را امر کرده ایم. (بحر العلوم)
مِن قَبْلِكُمْ
از امتهای پیشین، متعلق به وصینا و یا اوتوا است. (نسفی)
وَإِيَّاكُمْ أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ ۚ
یعنی این وصیت قدیمی است که الله متعال بندگانش را به آن امر میکند و فقط شما نیستید که به این امر مامور باشید، چراکه با تقوی است که آنها نیز خوشبخت میگردند. (نسفی)
و شما امت محمدی را نیز در کتابتان امر کرده ایم. (بحر العلوم)
از الله پروا کنید در آنچه به آن امر کرده است از توحید و بعد توحید به شریعت که امر کرده ایم. (بحر العلوم)
اینکه اوامر وی را اجرا و از نواهی وی اجتناب کنید. (تاویلات اهل سنت)
از عذاب الهی پروا کنید و غیر وی تعالی را عبادت نکنید. (تاویلات اهل سنت)
وَإِن تَكْفُرُوا
و به آنها و شما گفتیم که اگر کفر ورزید. (نسفی)
اگر آنچه به شما وصیت شده است را انکار کنید و به یگانگی الله متعال، کفر ورزید. (بحر العلوم)
فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ
یعنی اگر کفر ورزیدید بدانید که آنچه در آسمانها و زمین است برای الله متعال است. (ابوسعود)
وَكَانَ اللَّهُ غَنِيًّا حَمِيدًا
بی نیاز از خلقش و بی نیاز از عبادت انهاست و بندگانش را از وی بی نیازی نیست همگی به وی تعالی نیازمند هستند و یک لحظه از وی تعالی بی نیاز نمیشوند، پس حق وی تعالی این است که مورد اطاعت قرار گیرد و به وی را نافرمانی نشود و از عذابش باید پروا کرد. (ابوسعود)
هرچند کسی حمدش نگوید، وی تعالی بخاطر کثرت نعمتهایش مستحق حمد است. (نسفی)
از ایمان خلائق و از عبادت آنان بی نیاز است و مورد حمد در افعالش است. (بحر العلوم)
وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ وَكِيلًا ﴿132﴾
النِّسَآء
تفسیر

باز بدانید که آنچه در آسمانها و زمین است برای الله متعال است یعنی در بندگی و در ملک و در حیطه ی قدرت وی هستند، و همین الله متعال برای وکالت امور، کافی است.

مستندات
وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ
روزی دهنده و مدبر امور آنان است. (بحر العلوم)
برای بار سوم تکرار کرد تا اعلام کند که وی اهل این است که به وی تعالی توکل کرده شود. (مظهری)
وَكَفَىٰ بِاللَّهِ وَكِيلًا
پس الله متعال را وکیل بگیرید و بر وی تعالی توکل کنید به کسی غیر وی. (نسفی)
بعنوان حافظ و پرودگار برای آنان کافی است. (بحر العلوم)
در تدبیر تمامی امور کافی است پس به وی باید که توکل شود نه به کسی غیر وی. (ابوسعود)
ممکن است که متعلق به یغنی الله کلا من سعته باشد، یعنی الله متعال کفایت آنان را وکالت کرده است و همین وکیل کافی است. (مظهری)
إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ وَيَأْتِ بِآخَرِينَ ۚ وَكَانَ اللَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ قَدِيرًا ﴿133﴾
النِّسَآء
تفسیر

اگر الله بخواهد و مشیتش بر این برود که شما را هلاک کند، هلاکتان میکرد و بجای شما قوم و حتی مخلوقی دیگر میآورد، ولی چون الله متعال بی نیاز از عبادت و کار شماست، برای همین است که هلاکتان نمیکند. و الله متعال بر این امر قادر مطلق است.

مستندات
إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ
اگر الله بخواهد شما را نابود و نیست میکند، یعنی مجرد خواست الله برای نابودی شما، کافی است. (مظهری)
اگر عصیان ورزید و الله بخواهد شما را هلاک میکند. (بحر العلوم)
وَيَأْتِ بِآخَرِينَ ۚ
یعنی کسانی دیگر را بجای شما به وجود میآورد که فرمانبردارتر هستند. (مظهری)
و یا اینکه یعنی بجای شما انسانها مخلوقاتی دیگر میآورد. (مظهری)
اگر بخواهد به یک باره ریشه کنتان خواهد کرد. (ابوسعود)
یعنی اینکه شما با وجود نافرمانی ریشه کن نشده اید، بخاطر کمال بی نیازیش است و بر اساس عدم تعلق مشیتش است که بر اساس حکمت والا است. (ابوسعود)
گفته شده: خطاب به افرادی از عرب است که با رسول الله ص دشمنی میکنند یعنی شما بمیراند و مردمانی دیگر را بیاورد که از وی حمایت میکنند. (ابوسعود)
وَكَانَ اللَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ قَدِيرًا
و الله متعال بر آن معدوم کردن و آن ایجاد، قادر است. (مظهری)
کامل القدرت است که هیچ چیز وی را عاجز نمیگرداند. (مظهری)
این آیه تقریر بی نیازی وی تعالی و تهدید کسانی است که کفر میورزند و با اوامرش مخالفت میکنند. (مظهری)
وقتی این آیه نازل شد، رسول الله ص بر پشت سلمان زد و فرمود: منظور قوم این است. (مظهری)
گفته میشود: در این آیه، ترساندن و بر حذر داشتن جمیع کسانی است که ولایتی بر مردم دارند و در حق رعیت خود عدالت را اجرا نمیکند، و یا عالمی است که به علم خود عمل نمیکند و مردم را نصیحت نمیکند، باید بترسد که وی را از بین ببرد و دیگری را بجای وی بیاورد. (بحر العلوم)
مَنْ كَانَ يُرِيدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِنْدَ اللَّهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعًا بَصِيرًا ﴿134﴾
النِّسَآء
تفسیر

کسیکه هدف از عملش، پاداش دنیوی باشد، بداند که خیر دنیا و آخرت نزد الله متعال است و الله متعال به اقوال شنوا و به افعال و درون بیناست. نکته: آیه میگوید که انسان از کار کردن هدفی دارد پس چرا هدفش دنیا و آخرت نباشد و طریقه هردو را هدف گرفتن این است که کار را برای رضای الله متعال انجام دهد و بر اساس شرع و در چارچوب شرع حرکت کند. واقعا نیز چنین است الان انسانها هدفی برای خود تعیین میکنند و چه بسا فقط امور دنیوی از قبیل سلامتی و تمول و مال اندوزی و مالک شدن انواع اشیا باشد، حال وقتی میدانیم که هردوی دنیا و آخرت نزد الله متعال است، چرا هدف را رضای الله تنظیم نمیکنیم در حالیکه خیر دنیا و آخرت نزد الله متعال است. نکته: هشدار به ریاکاران و کسانی است که در ظاهر عمل نیک انجام میدهد و هدف دنیوی دارند و آیه گوش زد میکند که الله متعال شنوا و بینا است پس نیات خود را نیز همانند عمل خود، درست کنید و رضای الله متعال را کسب کنید. نکته: هر انسانی هر هدفی داشته باشد، آنچه الله متعال برای وی در نظر گرفته است، به وی داده میشود و میبینیم که خیلی از افراد تلاش میکنند و به جایی نمیرسند و بسیاری نیز به بهترین آن میرسند.

مستندات
مَّن كَانَ يُرِيدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا
کسی که از عمل خودش دنیا طلبی دارد و نه برای رضای الله متعال پس برای آخرتش کار کند. (بحر العلوم)
کسیکه با عمل خود، دنیا را میطلبد مثل مجاهدی که برای غنیمت میجنگد. (نسفی)
فَعِندَ اللَّهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۚ
یعنی رزق در دنیا و ثواب در آخرت که بهشت باشد، نزد الله متعال است. (بحر العلوم)
گفته اند: در آیه مضمری وجود دارد و معنی آیه چنین است: هرکس دنیا بطلبد به وی عطا میکنیم و هرکس آخرت بطلبد، از آن به وی میدهیم، و نزد الله متعال ثواب و دنیا و آخرت است. (بحر العلوم)
پس چرا یکی را میطلبد و هر دو را نمیخواهد و کسیکه دنیا را میطلبد، پستترین این دو را طلبیده است. (نسفی)
پس هردو را بطبد و یا اینکه اشرف این دو را بطلبد. (بیضاوی)
زجاج: مشرکین به خالقیت الله متعال اقرار داشته اند و اعتراف داشتند که خیر دنیا را الله متعال به آنها میدهد، پس الله متعال خبر میدهد که خیر دنیا و آخرت برای الله متعال است. (بحر العلوم)
از حضرت عیسی نبی روایت شده است که به حواریون خود گفت: شما نه برای دنیا کار میکنید و نه برای آخرت چراکه دنیا و آخرت هر دو برای الله متعال است پس الله را عبادت کنید بخاطر دنیا و یا بخاطر آخرت. (بحر العلوم)
در بعضی از اخبار آمده است: در جهنم دره ای است که بقیه ی جهنم از آن پناه میطلبند و این دره برای قاریان ریاکار مهیا شده است. (بحر العلوم)
مشرکان برای طلب ریاست و عزت و شرف، بتان را میپرستیدند. الله متعال خبر داد که عزت و شرف نزد آنها نیست بلکه عزت دنیا و آخرت نزد الله متعال است. (تاویلات اهل سنت)
مشرکان در مورد عبادت بتان میگفتند که ما آنان را عبادت میکنیم تا بدین وسیله به الله نزدیک شویم و ثواب کسب کنیم. الله متعال بیان داشت که در این عبادت شما هیچ تقرب و ثوابی نیست بلکه شما الله متعال را عبادت کنید که دنیا و آخرت نزد وی تعالی است. (تاویلات اهل سنت)
مشرکان با عبادت بتان، امید داشتند که منافع دنیوی برای آنها سرشار شود و فراخ روزی کسب کنند. الله متعال میفرماید که این امور نزد الله متعال است نه نزد آن بتان. (تاویلات اهل سنت)
وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعًا بَصِيرًا
و الله متعال به نیت هریک داناست. (بحر العلوم)
رسول الله ص: نیت مومن از عملش خیر است و عمل منافق از نیتش خیر است. (بحر العلوم)
و الله متعال شنوای سخنان و بینای به افعال است. (نسفی)
GHADIMYOL
قدیم یول پایگاه علمی و پژوهشی معارف اسلامی
قدیم یول

منبعی معتبر برای مطالعه کتاب‌ها، پرسش و پاسخ و یادگیری معارف اسلامی.

✦ علم · ایمان · عمل © کلیه حقوق برای قدیم یول محفوظ می‌باشد.
اپلیکیشن قدیم یول نسخه اندروید را از مایکت دانلود کنید
دانلود